zarejestruj się zaloguj się

Świąd odbytu

Tekst: lek. Agnieszka Dziubosz
Świąd odbytu
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 08. czerwca, 2016

Świąd odbytu jest uporczywą dolegliwością, która znacznie ogranicza komfort życia. Jest wiele możliwych przyczyn swędzenia odbytu – od alergii, przez nienowotworowe choroby odbytu, aż po infekcje pasożytami czy zaburzenia psychiczne. Najczęstszą przyczyną świądu są hemoroidy. Leczenie objawów tej choroby jest początkowo objawowe i polega na stosowaniu maści i kremów, które zmniejszają dokuczliwy świąd odbytu.

SPIS TREŚCI:

    Choroby odbytu i inne częste przyczyny swędzenia w odbycie

     

    Ustalenie przyczyny świądu odbytu jest trudne, bowiem za tą przypadłością może kryć się szereg różnorodnych schorzeń. Najczęściej jednak (w przypadku około 50% chorych) przyczyna nie jest znana. Jest to tak zwany świąd idiopatyczny. W takiej sytuacji badania diagnostyczne nie wykazują nieprawidłowości.

    Do przyczyn świądu odbytu należą między innymi:

    • owsiki (najczęstsza przyczyna świądu odbytu u dzieci),
    • zakażenie bakteryjne lub grzybicze skóry w okolicy odbytu (grzybica odbytu),
    • alergia – najczęściej jest to uczulenie kontaktowe, czyli na substancje mające bezpośredni kontakt ze skórą (mydło, krem),
    • zaniedbania higieniczne, a u kobiet rozprzestrzeniające się infekcje intymne,
    • stres i stany napięcia psychicznego (pieczenie odbytu często nasila się pod wpływem sytuacji stresowych).

     

    Hemoroidy – częsta przyczyna świądu odbytu

     

    Hemoroidy, prawidłowo określane jako guzki krwawnicze lub żylaki odbytu to rozszerzenia splotów żylnych kanału odbytu, które zazwyczaj przybierają formę krwawiących guzków. W warunkach prawidłowych sploty żylne i tkanka łączna tworzą poduszkowate uwypuklenia, których funkcją jest wspomaganie mechanizmów zamykania kanału odbytu.

    Przyczyną hemoroidów są stany utrudniające odpływ krwi żylnej ze splotów:

    • ciąża i poród siłami natury,
    • dieta ubogoresztkowa i bogatotłuszczowa,
    • dźwiganie ciężkich przedmiotów.

    Jest to najczęstsza choroba okolicy odbytu – około 50% dorosłych pacjentów cierpi na nią przynajmniej jeden raz w życiu. Oprócz swędzenia, dominującym objawem jest krwawienie z odbytu. Krew jest jasnoczerwona i pojawia się głównie w czasie defekacji. Powtarzające się i obfite krwawienia mogą być przyczyną niedokrwistości.

    Towarzyszące dolegliwości w postaci bólu, pieczenia, swędzenia odbytu znacznie utrudniają codzienne funkcjonowanie i nasilają się w czasie długotrwałego siedzenia. Bóle odbytu rozwijają się najczęściej w przypadku zakrzepicy guzka.

    Zdarza się także, że pacjenci uskarżają się na wypadanie guzków, które, w zależności od zaawansowania choroby, cofają się samoistnie po oddaniu stolca, dają się odprowadzić palcem lub, w najbardziej zaawansowanym stadium choroby (IV), próba odprowadzenia guzków jest nieskuteczna. Pojawia się także pieczenie odbytu, wydzielanie śluzu i zanieczyszczanie bielizny.

    Następna, częsta przyczyna swędzenia okolic odbytu to szczelina odbytu. Jest to wąski ubytek błony śluzowej kanału odbytu, którego przyczyna powstawania nie jest do końca poznana. Najczęściej pojawia się nagle, podczas oddawania twardego stolca (szczelina ostra) lub jest następstwem utrzymującego się stanu zapalnego.

    Do objawów występujących w tym schorzeniu należy silny ból przy wypróżnieniu, świąd w okolicy odbytu z towarzyszącą wydzieliną (tak zwany mokry odbyt).

     

    Świąd odbytu u dziecka

     

    Najczęstszą przyczyną swędzenia odbytu u dziecka są owsiki. Do zarażenia owsikiem dochodzi w wyniku połknięcia jaj, do którego dochodzi głównie przez skażone ręce lub pokarm. W wyniku drapania okolicy odbytu często dochodzi do autoinwazji (samozarażenia). Najczęściej zarażenie owsikiem stwierdza się u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.

    Czynnikiem ryzyka są złe warunki higieniczne i owsica u współdomownika. Głównym objawem tego uciążliwego schorzenia jest świąd okolicy odbytu w nocy. Uporczywa przypadłość może być przyczyną trudności z zasypianiem, a nawet bezsenności.

    Czasami pacjenci zgłaszają brak apetytu i drażliwość, może dojść do nadkażenia bakteryjnego okolicy odbytu. Owsik wnikając do narządów wewnętrznych może spowodować zapalenie wyrostka robaczkowego, a u kobiet stan zapalny przydatków.

     

    Jak leczyć świąd odbytu

     

    Leczenie świądu odbytu zależne jest od jego etiologii. W celu jej ustalenia niezbędne jest wykonanie odpowiedniej diagnostyki, którą zleci lekarz.

    Bardzo ważne są informacje udzielone przez pacjenta w trakcie wywiadu – kiedy zaczęły się dolegliwości, w jakich sytuacjach ulegają nasileniu, czy chory choruje na schorzenia przewlekłe, zażywa leki i jak wyglądają jego nawyki higieniczne.

    Podstawowym badaniem w rozpoznawaniu chorób odbytu jest badanie palcem przez odbyt (badanie proktologiczne per rectum). W celu wykluczenia choroby nowotworowej wykonuje się badanie endoskopowe (sigmoidoskopię lub kolonoskopię).

    Owsicę wykrywa się na podstawie wymazu pobranego z okolicy odbytu. Pod mikroskopem widoczne są jaja owsika. Zdarza się także, że dorosłe samce pojawiają się na powierzchni stolca lub w okolicy odbytu. W przypadku podejrzenia alergii niezbędne jest wykonanie testów prowokacyjnych.

    Gdy przyczyna swędzenia odbytu jest już ustalona, możliwe jest wdrożenie odpowiedniej terapii. W leczeniu hemoroidów i szczelin odbytu bardzo ważne jest zapobieganie zaparciom, poprzez wdrożenie diety bogatej w błonnik i wypijanie dużych ilości płynów (najlepiej niegazowanej wody, ziołowych herbat).

    W przypadku bardziej zaawansowanej choroby hemoroidalnej stosowane są zabiegi obliteracji, których celem jest wyłączenie uszkodzonego naczynia z układu żylnego. Guzki IV stopnia oraz szczeliny przewlekłe najczęściej leczy się operacyjnie. W szczelinach odbytu wykorzystywane jest także wstrzykiwanie toksyny botulinowej oraz nakładanie nitrogliceryny. W przypadku alergii kontaktowej niezbędne jest wyeliminowanie preparatów uczulających.

     

    Maści i kremy na świąd odbytu

     

    Miejscowe dolegliwości, takie jak świąd, ból i pieczenie łagodzi wykonywanie ciepłych nasiadówek, stosowanie maści i czopków zawierających leki znieczulające miejscowo. Najlepsza maść na świąd odbytu to ta sama, która stosowana jest objawowo w leczeniu hemoroidów. Zawiera lek działający miejscowo znieczulająco – lignokainę. Substancja ta eliminuje dokuczliwe swędzenie okolic odbytu.

    Niezależnie od przyczyny świądu odbytu, bardzo ważna jest odpowiednia higiena tej okolicy. Zaleca się podmywanie dwa razy dziennie przy pomocy ciepłej wody i mydła o odczynie kwaśnym. Zbyt częste mycie może doprowadzić do uszkodzeń skóry i wyjałowienia (sprzyja to nadkażeniom bakteryjnym) oraz do zmiany pH skóry z kwaśnego na zasadowy.

    W świądzie idiopatycznym ulgę może przynieść stosowanie łagodnych leków uspokajających, zaleconych przez lekarza.

    Autor: lek. Agnieszka Dziubosz

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.