zarejestruj się zaloguj się

Suchość w ustach (kserostomia)

Tekst: Kajetan Darocha
Suchość w ustach (kserostomia)
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 18. października, 2013

Suchość w ustach jest efektem nieprawidłowego nawilżenia śluzówek jamy ustnej. Może być wynikiem zmniejszonej produkcji śliny przez ślinianki (czyli kserostomii), sytuacji stresowych oraz różnych groźnych chorób. Dolegliwość ta bywa również pierwszym objawem znacznie poważniejszych dolegliwości dotyczących nie tylko jamy ustnej. W terapii kserostomii stosuje się zarówno leczenie przyczynowe, jak i objawowe.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest suchość w ustach?

     

    Suchość w ustach (kserostomia) to zaburzenie polegające na zmniejszonej produkcji śliny przez ślinianki, szczególnie przyuszne. Kserostomia może być wynikiem:

    • silnych bodźców stresowych,

    Kserostomii nie należy mylić z suchością jamy ustnej wynikającej z długotrwałej gorączki bądź pojawiającej się w upalne dni, kiedy nie dostarczymy organizmowi odpowiedniej ilości płynów. Długotrwała kserostomia jest bardzo niebezpieczna, ponieważ niewystarczająca ilość śliny, i w konsekwencji długotrwałe wysuszenie śluzówki jamy ustnej, prowadzi do niebezpiecznych dolegliwości.

    Ślina pełni wiele funkcji:

    • nawilża jamę ustną;
    • ułatwia połykanie;
    • wspomaga trawienie pokarmów w jego pierwszym etapie (trawienie cukrów rozpoczyna się już w jamie ustnej);
    • chroni przed nadmiernym rozwojem niekorzystnej flory bakteryjnej, a tym samym ogranicza ryzyko rozwoju nieprzyjemnego zapachu z ust, czyli halitozy.

     

    Jakie są przyczyny suchości w ustach?

     

    Należy pamiętać, że suchość w ustach może wynikać nie tylko z upośledzonej funkcji ślinianek. To również pierwszy objaw zbyt małej ilości wody czy płynów w naszym organizmie lub nadmiernego spożycia soli kuchennej. Istotnym faktem jest to, że zdrowy człowiek powinien wypijać około 2–2,5 litra płynów dziennie.

    • Przewlekle utrzymujące się uczucie suchości w ustach i pragnienie może być objawem szeregu innych chorób, w tym endokrynologicznych, nerek, metabolicznych (cukrzycy typu 2).
    • Zmiany dotyczące zatok nosowych oraz nosa (krzywa przegroda nosowa, przewlekłe zapalenie zatok, alergiczny nieżyt nosa), utrudniając oddychanie, wymuszają nierzadko niefizjologiczną drogę stałego oddychania przez usta, co, w bardzo krótkim czasie, prowadzi do wysuszenia śluzówek.
    • Z drugiej strony suchość w ustach to dolegliwość, która znajduje swoje podłoże na tle nerwowym, ponieważ może ją wywołać silny i długotrwały stres, zaburzenia emocjonalne (depresja).
    • Złe nawyki żywieniowe i używki (w tym palenie papierosów i, szczególnie, nadmierne spożycie alkoholu) bardzo wysuszają śluzówki jamy ustnej.
    • Ponadto niektóre grupy leków, które przyjmujemy z powodu innych schorzeń (leki przeciwhistaminowe stosowane szeroko u alergików), mogą powodować suchość jamy ustnej poprzez blokowanie sygnału w nerwach przywspółczulnych unerwiających ślinianki.

     

    Objawy związane z suchością w ustach

     

    Zmniejszona ilość śliny, oprócz suchości w ustach, może wywołać:

    • halitozę, czyli brzydki zapach z ust – ślina stale obmywa zęby, uniemożliwiając w dużym stopniu przyleganie bakterii i tworzenie się płytki nazębnej; zawiera także dużą grupę enzymów (w tym lizozym) działających bakteriobójczo; przykry zapach z ust natomiast związany jest z produkcją przez bakterie, m.in., siarkowodoru;
    • pieczenie, ból, owrzodzenia jamy ustnej – zmniejszenie stopnia nawilżenia śluzówek bardzo szybko prowadzi do wytworzenia lokalnych pęknięć i uszkodzeń, które bardzo trudno się goją (można to porównać do spękanej ziemi podczas letnich upałów);
    • problemy z odczuwaniem smaków – proces odbierania bodźców smakowych związany jest z rejestracją określonych substancji zawartych w pokarmach przez kubki smakowe, które są zlokalizowane na powierzchni języka; istotą tego procesu jest „obmywanie” kubków smakowych przez ślinę z rozpuszczonymi pokarmami; wiadomo, że brak lub zmniejszona ilość śliny będzie zaburzać ten proces;
    • utrudnioną mowę – związaną z wysuszeniem i bólem gardła, a w konsekwencji powstawaniem chrypki, a także stałą potrzebą popijania wody;
    • zakażenia grzybicze – wynikają one ze zmniejszonej bariery ochronnej (szczególnie enzymatycznej śliny) i sprzyjają powstawaniu bardzo dokuczliwej i uporczywej w leczeniu kandydozy jamy ustnej (objawia się białawym nalotem, który może zajmować całą jamę ustną oraz stałym bólem i pieczeniem potęgującym się podczas spożywania pokarmów, szczególnie kwaśnych);
    • suchość oczu i innych śluzówek – czasami suchość oczu i jamy ustnej może być wynikiem zespołu Sjögrena.

     

    Co to jest zespół Sjögrena?

     

    Zespół Sjögrena jest to choroba z grupy kolagenoz (chorób tkanki łącznej) o niejasnej etiologii (najprawdopodobniej genetycznej lub autoimmunologicznej). Dotyka ona 0,5–5 proc. populacji świata i dotyczy, prawie zawsze, kobiet. Jest to druga pod względem częstości (po reumatoidalnym zapaleniu stawów) rozpoznawana jednostka choroba z grupy kolagenoz. Nierzadko występuje łącznie z innymi chorobami autoimmunologicznymi, wtedy mówimy o wtórnym zespole Sjögrena.

    Choroba ta objawia się przede wszystkim suchością oczu (brak łez) i suchością w ustach, ale może powodować również inne objawy, takie jak: bóle stawów, stany podgorączkowe, przewlekłe zmęczenie.

    Chorobę tę leczy się objawowo, stale stosując preparaty sztucznych łez i śliny do nawilżania śluzówek. Podaje się również leki modyfikujące proces zapalny. Rokowanie jest na ogół dobre, natomiast należy zwrócić szczególną uwagę na zwiększone ryzyko występowania chłoniaków nieziarniczych u pacjentów z zespołem Sjögrena. Dlatego też osoby z tą dolegliwością wymagają stałej opieki poradni specjalistycznej.

     

    Jak rozpoznać i leczyć kserostomię?

     

    Rozpoznanie suchości w ustach stawia najczęściej lekarz stomatolog na podstawie wywiadu lekarskiego oraz oceny stanu jamy ustnej podczas wizyty stomatologicznej. Dla potwierdzenia diagnozy lekarz może zlecić sialometrię, czyli badanie oceniające ilość produkowanej śliny. Pacjent przez określoną ilość czasu odpluwa ślinę do specjalnego wykalibrowanego naczynia, w którym mierzona jest jej objętość – na tej podstawie wylicza się ilość produkowanej śliny.

    Leczenie suchości jamy ustnej jest zarówno przyczynowe, jak i objawowe. Rozpoczyna się od ustalenia i ewentualnego usunięcia przyczyny powodującej suchość – jest to leczenie przyczynowe. Gdy przyczyna pozostaje nieuchwytna, poszerza się diagnostykę, celem wykluczenia groźniejszych chorób, oraz włącza się leczenie objawowe, podając sztuczne preparaty śliny.

    Kserostomię w większości przypadków leczy się objawowo, stosując sztuczne preparaty śliny w celu zapewnienia stałego nawilżenia śluzówek. Leczenie jest długotrwałe – bardzo ważna staje się odpowiednia i sumienna higiena jamy ustnej, aby zapobiec dodatkowym zakażeniom. Jeżeli oprócz suchości w jamie ustnej występuje suchość oczu (brak łez), koniecznie należy udać się do lekarza, gdyż może być to spowodowane, wspomnianym wcześniej, zespołem Sjögrena, na podłożu którego może rozwinąć się choroba nowotworowa.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Zespół Sjögrena
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.