zarejestruj się zaloguj się

Rak przewodów żółciowych

Tekst: lek. Ewa Legutowska
Dodane: 13. lutego, 2014

Rak przewodów żółciowych (łac. cholangiocarcinoma) należy do nowotworów złośliwych, które rozwijają się w drogach żółciowych. Choroba powoduje pojawienie się guzów dróg żółciowych zarówno wewnątrzwątrobowych, jak i zewnątrzwątrobowych. Rak ten rozwija się częściej u pacjentów cierpiących na choroby zapalne jelit. Do jego rozwoju może doprowadzić także kamica przewodowa. Leczenie raka dróg żółciowych jest głównie operacyjne.

lek. Ewa Legutowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest rak dróg przewodów żółciowych?

     

    Rak przewodów żółciowych jest nowotworem złośliwym, który rozwija się w drogach żółciowych. Drogi żółciowe to małe kanaliki, w których płynie żółć. Dzielimy je na drogi wewnątrzwątrobowe (przebiegają wewnątrz wątroby) oraz na zewnątrzwątrobowe (biegną poza narządem). Drogi żółciowe wewnątrzwątrobowe utworzone są z malutkich kanalików, tzw. kanalików żółciowych. Łączą się one w większe kanaliki i tworzą przewody żółciowe wątrobowe wyprowadzające żółć z wątroby. Przewody żółciowe wątrobowe w miejscu opuszczenia wątroby łączą się w jeden duży przewód wątrobowy wspólny.

    Daje on początek drogom żółciowym zewnątrzwątrobowym. Przewód wątrobowy wspólny łączy się z pęcherzykiem żółciowym i od miejsca połączenia nosi nazwę przewodu żółciowego wspólnego. Pęcherzyk żółciowy położony jest pod wątrobą, w prawej górnej części jamy brzusznej. Jest to rodzaj kieszonki dla przewodu żółciowego, gdzie gromadzony jest zapas żółci. Pęcherzyk kurczy się kiedy przyjmujemy pokarm i dzięki temu żółć wydzielana jest do przewodu żółciowego i z nim uchodzi do dwunastnicy.

    Nowotwór złośliwy to guz, który może rozprzestrzeniać się w organizmie, powodując guzy nowotworowe w innych narządach. Ma też tendencję do szybkiego wzrostu i często daje objawy dopiero wtedy, gdy jest już rozwinięty. To sprawia, że wiele nowotworów złośliwych jest diagnozowanych za późno. Rak dróg żółciowych może rozwinąć się w każdej ich części, zarówno zewnątrzwątrobowo jak i wewnątrzwątrobowo.

    Większość przypadków raka przewodów żółciowych to tzw. gruczolakoraki. Stanowią one ponad 95% wszystkich przypadków. Najczęściej rak lokalizuje się wewnątrzwątrobowo, w okolicy przewodu wątrobowego wspólnego. Drugą najczęstszą lokalizacją jest okolica ujścia przewodu żółciowego do dwunastnicy. Nowotwór ten występuje najczęściej u osób powyżej 60 roku życia. Częściej spotykany jest u kobiet niż u mężczyzn.

     

    Przyczyny raka dróg żółciowych

     

    Rak przewodów żółciowych częściej występuje u osób cierpiących na wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Jest to związane z tym, że osoby te mają predyspozycje do rozwijania pierwotnego stwardniającego zapalenia jelit, które może prowadzić do rozwoju raka dróg żółciowych. Ryzyko jego rozwoju u osób z pierwotnym stwardniającym zapaleniem jelit wynosi 10–20%. Także osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna dotyczy zwiększone ryzyko wystąpienia raka, co świadczy o  genetycznym podłożu choroby.

    Rak przewodów żółciowych może też być wywołany zakażeniem pasożytami, takimi jak przywry czy glista ludzka. W organizmie człowieka tworzą one cysty mogące lokalizować się w wątrobie oraz drogach żółciowych i wywoływać odczyn alergiczny. Zakażenie przywrami może nastąpić w wyniku spożycia sushi, niedogotowanego mięsa ryb, solonego i marynowanego łososia lub warzyw podlewanych skażoną przywrami wodą (np. pochodzącą ze stawu). Przywry są czynnikiem rozwoju raka, prawdopodobnie ze względu na działanie ich produktów przemiany materii na tkankę wyścielającą przewody żółciowe.

    Do rozwoju raka przewodów żółciowych może doprowadzić także kamica przewodowa – choroba polegająca na wytrącaniu się kamieni z żółci płynącej w przewodach żółciowych. Choroba może pojawić się również w następstwie tzw. zespołu Carolego. Jest to rzadka choroba dróg żółciowych, uwarunkowana genetycznie, w której przewody żółciowe są poszerzone, a poszerzenia te tworzą torbiele. Do czynników raka należą także inne wady wrodzone w budowie dróg żółciowych, polegające na ich poszerzeniu.

    W rozwoju raka przewodów żółciowych pewną rolę odgrywają też substancje toksyczne, np. thorotrast stosowany dawniej w badaniach radiologicznych. Potencjalnym czynnikiem ryzyka może być zakażenie wirusem HIV, wirusowe zapalenie wątroby typu C i cukrzyca.

     

    Objawy raka przewodów żółciowych

     

    Objawy raka przewodów żółciowych pojawiają się zwykle wtedy, gdy rak jest już rozwinięty. Do objawów należy żółtaczka, której pojawienie się często wskazuje na lokalizację raka w przewodzie wątrobowym. Wystąpienie bólu w górnej prawej części brzucha z reguły świadczy też o zaawansowaniu procesu nowotworowego. W przebiegu choroby często stolce są jasnego koloru, a oddawany mocz jest ciemny, chorzy zauważają utratę masy ciała i niechęć do jedzenia. Dochodzi do stopniowego wyniszczenia organizmu.

    Może wystąpić świąd skóry, spowodowany gromadzeniem się kwasów żółciowych, składników żółci. Przez skórę brzucha w górnej prawej jego części może być niekiedy wyczuwalny guz. Jest to powiększony pęcherzyk żółciowy, a objaw ten pojawia się z reguły, gdy rak lokalizuje się w okolicy pęcherzyka.

     

    Rozpoznanie raka dróg żółciowych

     

    Rozpoznanie raka przewodów żółciowych stawia się na podstawie badań obrazowych, takich jak ultrasonografia jamy brzusznej (USG) czy tomografia komputerowa.

    Wykonuje się także cholangiopankreatografię wsteczną (ECPW), która umożliwia jednocześnie pobranie fragmentu zmienionej tkanki za pomocą specjalnej igły (biopsja). Badanie polega na wprowadzeniu rurki grubości palca wskazującego (endoskopu) przez usta pacjenta, poprzez przełyk do żołądka, a następnie do dwunastnicy. W niej znajduje się brodawka, mały otwór do którego uchodzi przewód żółciowy. Przez otwór ten za pomocą rurki z cienką igłą wprowadzony zostaje kontrast do przewodu żółciowego. Kontrast uwidacznia przebieg przewodów żółciowych.

    Po wypełnieniu kontrastem przewodów wykonuje się skanowanie przewodów za pomocą promieniowania rentgenowskiego. Uwidacznia to przebieg przewodów, ich zwężenia lub poszerzenia. W trakcie badania wykonuje się też biopsję – badanie polegające na pobraniu komórek z miejsca zmienionego zapalanie. Następnie komórki bada się pod mikroskopem w celu określenia, czy są to komórki raka, czy nie.

    W badaniach laboratoryjnych krwi stwierdza się wzrost stężenia bilirubiny (składnika żółci), wzrost enzymów wątrobowych, takich jak ALP, GGTP, ALT, AST – substancji chemicznych produkowanych w wątrobie, odzwierciedlających funkcjonowanie narządu. We krwi oznacza się także stężenie tzw. markerów nowotworowych – substancji, których wzrost wskazuje na toczący się proces nowotworowy. Markery te to CEA i CA19-0. Wzrost ich stężenia we krwi może świadczyć o raku.

     

    Leczenie raka przewodów żółciowych

     

    Leczenie raka przewodów żółciowych opiera się na leczeniu operacyjnym. Polega na wycięciu fragmentów dróg żółciowych wraz z fragmentami tkanki wątroby lub dwunastnicy. O tym, jak duży fragment zostanie usunięty, decydują wyniki badań obrazowych i biopsja, a także położenie nowotworu – czy jest zlokalizowany wewnątrz wątroby, czy na zewnątrz narządu. Nie u wszystkich chorych możliwe jest leczenie operacyjne. Im większe zaawansowanie raka, tym mniejsze szanse na wykonanie operacji.

    Gdy operacja nie może zostać przeprowadzona, wykonuje się drenaż dróg żółciowych za pomocą endoskopu. Do dróg żółciowych wprowadza się stent – małą rurkę, którą wbudowuje się do przewodu żółciowego, aby go rozszerzyć i zapobiec jego ponownemu zwężeniu. Zabieg ten ma na celu zapobieganie występowaniu bólu i uporczywych dla chorego żółtaczek. Stosuje się również leczenie przeciwbólowe.

    Autor: lek. Ewa Legutowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Żółtaczka

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.