zarejestruj się zaloguj się

Rak przełyku

Tekst: lek. Mateusz Spałek
Rak przełyku
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 13. października, 2014

Rak przełyku (łac. carcinoma oesophagi) jest związany z nawykami zdrowotnymi ludzi, jak również z występowaniem chorób towarzyszących. Palenie papierosów oraz spożywanie mocnego alkoholu zwiększają w istotnym stopniu ryzyko zachorowania na płaskonabłonkowego raka przełyku. Podstawową terapią w przypadku raka środkowej oraz dolnej części przełyku jest leczenie chirurgiczne. Rokowanie w raku przełyku jest złe.

lek. Mateusz Spałek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Rodzaje raków przełyku

     

    Przełyk to typowo mechaniczna część przewodu pokarmowego o budowie rury mięśniowej transportującej pokarm z jamy ustnej do żołądka. Przebiega on przez wielkie jamy ciała w towarzystwie ważnych struktur (takich jak tchawica) i naczyń (aorta piersiowa).

    Ze względu na swoją długość i zróżnicowanie w budowie histologicznej, wyróżnia się dwa zasadnicze podtypy raka przełyku:

    • rak gruczołowy (dotyczy głównie dolnej części przełyku oraz połączenia żołądkowo-przełykowego),
    • rak płaskonabłonkowy (występuje w górnej i środkowej części przełyku).

     

    Rak przełyku – czynniki ryzyka

     

    Rak przełyku jest związany z nawykami zdrowotnymi oraz występowaniem chorób towarzyszących. Palenie papierosów i spożywanie mocnego alkoholu zwiększają ryzyko zachorowania na płaskonabłonkowego raka przełyku (częstszego w Polsce). Refluks żołądkowo-przełykowy prowadzi do zniszczenia nabłonka przełykowego i jego transformacji w nabłonek typu żołądkowego (zwany przełykiem Barretta). Na jego podłożu może dojść do rozwoju gruczołowego raka przełyku.

    Zauważono, że maleje częstość zachorowań na raka płaskonabłonkowego, zaś wzrasta liczba chorych cierpiących z powodu gruczołowego raka przełyku. Do innych uznanych czynników ryzyka należą kolejno:

    • otyłość,
    • pokarmy bogate w nitrozaminy (mocno grillowane),
    • spożywanie gorących napojów,
    • narażenie na aflatoksyny,
    • żucie betelu,
    • wcześniejszy nowotwór głowy i szyi,
    • radioterapia na okolicę śródpiersia.

     

    Objawy raka przełyku

     

    Rak przełyku stosunkowo często daje objawy, które powinny zaniepokoić chorego i skłonić go do wizyty u lekarza. Są nimi:

    • dysfagia, czyli trudności w przełykaniu kęsów pokarmowych (uczucie „kulki” w gardle, niechęć do posiłków),
    • odynofagia, czyli odczuwanie bólu podczas przełykania jedzenia,
    • utrata masy ciała (często może być znaczna),
    • wyniszczenie (skrajne wychudzenie organizmu),
    • duszność i kaszel (spowodowane uciskiem guza na drogi oddechowe lub przerzutami w płucach),
    • ból zamostkowy (dość rzadko występujący objaw),
    • czkawka spowodowana drażnieniem nerwu przeponowego,
    • żółtaczka (świadczy o przerzutach w wątrobie),
    • zaburzenia świadomości (przy przerzutach do mózgu).

    Czasami pierwszym objawem, który świadczy o zaawansowanej chorobie, może być powiększenie węzłów chłonnych nadobojczykowych i szyjnych.

     

    Rak przełyku – diagnostyka

     

    Przełyk jest narządem dość dobrze dostępnym w badaniu endoskopowym, dlatego jest to metoda z wyboru w przypadku występowania objawów, mogących sugerować raka tego narządu. Umożliwia ona ponadto pobranie wycinka (próbki) guza i ocenę histopatologiczną pod kątem raka.

    Współcześnie lekarz ma do dyspozycji cały arsenał narzędzi pomagających wykryć nieprawidłowe obszary błony śluzowej. Należy do nich m.in. oglądanie śluzówki w specjalnym świetle oraz użycie barwnika. Endoskop może zostać wyposażony w końcówkę ultrasonograficzną, która pozwala na dokładną ocenę budowy ściany przełyku i ocenę naciekania. Jest to wyjątkowo przydatne narzędzie do ustalania stopnia zaawansowania guza oraz lokalizowania (i nawet nakłuwania) okolicznych węzłów chłonnych.

    Nieco starszym badaniem, ale wciąż użytecznym jest RTG z kontrastem barytowym – uwidacznia on przebieg błony śluzowej przełyku i lokalizuje potencjalne miejsca zwężania oraz nieprawidłowości budowy. Ze względu na fakt, iż przełyk leży bardzo blisko tchawicy, często guzy przełyku naciekają tę część dróg oddechowych. Wskazane jest więc wykonanie bronchoskopii, czyli endoskopowego zbadania drzewa oskrzelowego.

    Duża złośliwość raka przełyku zmusza lekarzy do poszukiwania ewentualnych przerzutów odległych przed rozpoczęciem leczenia. Wykorzystuje się tomografię komputerową, pozytonową elektronografię transmisyjną (PET) oraz, w rzadszych sytuacjach, rezonans magnetyczny. Czasami zastosowanie znajduje ultrasonografia jamy brzusznej (głównie do oceny wątroby).

     

    Rak przełyku – leczenie

     

    Podstawową terapią dla raka środkowej i dolnej części przełyku jest leczenie chirurgiczne. Jest ono bardzo obciążające dla chorego, ponieważ chirurg musi operować jednocześnie w dwóch jamach ciała. Z tego powodu wielu chorych nie kwalifikuje się do leczenia radykalnego i lekarze zalecają wyłącznie terapię objawową. Klasyczną operacją dającą szansę na wyleczenie jest usunięcie piersiowego i dolnego odcinka przełyku oraz wypreparowanie okolicznych węzłów chłonnych. Istnieje kilka sposobów przeprowadzenia tego zabiegu:

    • sposób Akiyamy – chirurg wycina wspomniane dwa odcinki przełyku poprzez otwarcie jamy brzusznej i klatki piersiowej, a następnie przemieszcza żołądek do śródpiersia i zespala go z pozostałą częścią przełyku;
    • sposób McKown – w tym wypadku chirurg umieszcza żołądek jeszcze wyżej – na szyi, w śródpiersiu tylnym;
    • sposób Tunera-Orringera – chirurg otwiera jedynie jamę brzuszną i wykonuje zespolenie żołądka przemieszczonego do szyi razem z przełykiem; w wypadku tej operacji nie można usunąć węzłów chłonnych śródpiersia, więc wskazana jest jedynie w rakach o niskim stopniu zaawansowania;
    • sposób Lewis-Tunnera – chirurg otwiera klatkę piersiową po stronie prawej i wycina jedynie fragment przełyku z guzem;
    • sposób Gordon-Jacka – chirurg otwiera klatkę piersiową po stronie lewej i wycina jedynie fragment przełyku z guzem.

    W przypadku raka górnej (szyjnej) części przełyku metodą z wyboru jest intensywna radiochemioterapia. Ten rodzaj leczenia charakteryzuje duża toksyczność, więc w niektórych przypadkach lekarz może zadecydować o zmniejszeniu dawki radioterapii oraz chemioterapii. W fazie eksperymentów znajdują się próby napromieniania i chemioterapii przed wykonaniem operacji w celu zmniejszenia guza lub usunięcia nacieków na okoliczne narządy.

    Jeśli niemożliwa jest pełna operacja, należy zastosować leczenie objawowe (paliatywne), które zmniejsza uporczywe dolegliwości związane z chorobą. Najczęściej stosuje się zakładane endoskopowo stenty, jednakże współczesna medycyna ma do zaoferowania znacznie więcej możliwości (lasery, ostrzykiwanie guza, radioterapię, brachyterapię, koagulację).

     

    Rak przełyku – rokowanie

     

    Rokowanie w raku przełyku jest złe. Niepokojące i utrzymujące się objawy ze strony przewodu pokarmowego (trudności z połykaniem, zgaga, pieczenie, bóle) powinny skłonić do szybkiego udania się do specjalisty – wykrycie choroby we wczesnym stadium znacznie zwiększa szansę na lepszy wynik leczenia.

     

    Podejrzenie raka – gdzie się udać?

     

    Najważniejsza jest wizyta u lekarza pierwszego kontaktu, któremu należy dokładnie opisać wszystkie objawy budzące niepokój. Dalsza diagnostyka odbywa się pod kątem gastroenterologów, chirurgów i onkologów klinicznych.

    Autor: lek. Mateusz Spałek
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Rak płaskonabłonkowy skóry

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.