zarejestruj się zaloguj się

Przyczyny przewlekłego zapalenia trzustki

Tekst: lek. Ewa Legutowska
Przyczyny przewlekłego zapalenia trzustki
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 08. lipca, 2013

Większość przypadków przewlekłego zapalenia trzustki (PZT) spowodowanych jest nadmiernym spożyciem alkoholu. Wśród innych przyczyn wymienia się idiopatyczne zapalenia trzustki o nieznanej przyczynie, nawracające ostre zapalenie trzustki, przyczyny idiopatyczne, palenie papierosów, przyczyny autoimmunologiczne, hiperkalcemię, niektóre leki (np. fenacetynę), uwarunkowania genetyczne i niedrożność przewodu trzustkowego.

lek. Ewa Legutowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Funkcje trzustki

     

    Trzustka jest narządem pełniącym funkcje zewnątrz- i wewnątrzwydzielnicze. Funkcja zewnątrzwydzielnicza trzustki polega na wydzielaniu soku trzustkowego zawierającego enzymy – lipazę i amylazę – biorące udział w trawieniu tłuszczów i cukru. Sok trzustkowy poprzez przewody trzustkowe jest wydzielany do dwunastnicy, czyli pierwszego odcinka jelita cienkiego.

    Funkcja wewnątrzwydzielnicza polega na wydzielaniu przez narząd hormonów, takich jak glukagon i insulina. Glukagon powoduje wzrost poziomu cukru we krwi, a insulina powoduje obniżenie poziomu cukru.

    Jeśli przez długi czas w trzustce będzie toczył się proces zapalny, może dojść do włóknienia jej miąższu. Zaburzone zostaje wydzielanie insuliny i glukagonu oraz enzymów trzustkowych biorących udział w trawieniu pokarmów. Przewlekłe zapalenie trzustki jest chorobą polegającą na postępującym i nieodwracalnym włóknieniu miąższu narządu w wyniku przewlekłego procesu zapalnego.

     

    Przyczyny przewlekłego zapalenia trzustki

     

    Wśród przyczyn przewlekłego zapalenia trzustki wyróżnia się:

    • alkohol,
    • nawracające ostre zapalenie trzustki,
    • przyczyny idiopatyczne,
    • palenie tytoniu,
    • przyczyny autoimmunologiczne,
    • hiperkalcemię,
    • niektóre leki (np. fenacetynę),
    • uwarunkowania genetyczne,
    • niedrożność przewodu trzustkowego.

     

    Trzustka a alkohol

     

    Większość, bo aż 80% przypadków przewlekłego zapalenia trzustki jest spowodowanych nadużywaniem alkoholu. Może ono doprowadzić do rozwoju ostrego zapalenia trzustki, które jest jedną z przyczyn przewlekłego zapalenia tego narządu. Osoby nadużywające alkoholu mają tendencję do nawracających epizodów ostrego zapalenia i w konsekwencji rozwijają przewlekłe zapalenie tego trzustki.

    U osób spożywających alkohol w ilości umiarkowanej ryzyko wystąpienia przewlekłego zapalenia trzustki jest niskie. Choroba rozwija się u tych, którzy spożywają alkohol średnio przez 10–15 lat i codziennie wypijają co najmniej 10 jednostek alkoholu (1 butelka wina o objętości 750 ml to około 9 jednostek alkoholu). Jednakże wśród osób z chorobą alkoholową przewlekłe zapalenie trzustki rozwinie tylko 5–10%. Jest to najprawdopodobniej spowodowane uwarunkowaniami genetycznymi powodującymi, że niektóre osoby są bardziej podatne na działanie alkoholu. Przewlekłe zapalenia trzustki występuje też częściej u palaczy niż u osób, które nigdy nie paliły papierosów.

     

    Inne przyczyny zapalenia trzustki

     

    Idiopatyczne zapalenie trzustki stanowi dużą część spośród pozostałych 20% przypadków przewlekłego zapalenia trzustki. Kiedy choroba jest idiopatyczna, oznacza to, że przyczyna choroby jest nieznana albo nie ma wyjaśnienia czemu powstała i w jaki sposób się rozwinęła. Większość przypadków idiopatycznego przewlekłego zapalenia trzustki rozwija się między 10 a 20 rokiem życia oraz u osób powyżej 50 roku życia.

    Nie wiadomo dokładnie, czemu idiopatyczne zapalenie trzustki nie dotyka osób w innych grupach wiekowych niż wymienione. U około połowy pacjentów z idiopatycznym zapaleniem trzustki stwierdza się mutację w genach SPINK-1 i CFTR, co może wskazywać na rolę mutacji w osłabieniu funkcjonowania trzustki.

    Czynnikiem przyczyniającym się do wystąpienia przewlekłego zapalenia trzustki są choroby autoimmunologiczne, w których własny system odpornościowy pacjenta atakuje trzustkę. Są to choroby takie, jak zespół Sjögrena, choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, pierwotna marskość żółciowa wątroby.

     

    Zapalenie trzustki a mukowiscydoza

     

    Ważną rolę w wystąpieniu przewlekłego zapalenia trzustki odgrywają uwarunkowania genetyczne. PZT częściej występuje u osób z niedoborem alfa1-antytrypsyny oraz u chorych na mukowiscydozę. Mukowiscydoza jest nieuleczalną chorobą dziedziczną, która dotyka narządy układu oddechowego i pokarmowego. Osoby z tą chorobą przeżywają średnio 30 lat. Choroba wykrywana jest u dzieci po urodzeniu na podstawie objawów, specjalnych testów i badań genetycznych.

    Mukowiscydoza powoduje niewydolność trzustki objawiającą się niedostatecznym wydzielaniem przez nią enzymów, czyli substancji chemicznych biorących udział w procesie trawienia tłuszczów i białek zawartych w pokarmie. Przy braku tych enzymów, tłuszcze i białka nie mogą być rozkładane i wchłaniane do krwi z przewodu pokarmowego. Organizmowi brakuje składników odżywczych oraz witamin A, D, E i K, które są rozpuszczalne w tłuszczach.

    Guz w obrębie trzustki, który uciska przewód trzustkowy lub urazy przewodu trzustkowego również należą do przyczyn przewlekłego zapalenia trzustki, ponieważ utrudniają odpływ soku trzustkowego do dwunastnicy.

     

    Objawy przewlekłego zapalenia trzustki

     

    U większości pacjentów z przewlekłym zapaleniem trzustki występuje ból zlokalizowany tuż pod żebrami, który może się rozprzestrzeniać i być odczuwany także w okolicy pleców. Pojawia się on po spożyciu alkoholu i po jedzeniu. Ból ma tendencje do utrzymywania się cały czas na stałym poziomie, z okresami nasilenia. Może być także początkowo łagodny, a potem stać się ostry.

    Chory mogą skarżyć się na wzdęcia, uczucie pełności, wymioty, biegunkę tłuszczową. Zmniejszona ilość przyjmowanego pożywienia (z powodu dolegliwości bólowych po posiłku) i zaburzenia trawienne współistniejące z PZT powodują spadek masy ciała.

    Objawem związanym z zaburzeniem czynności wewnątrzwydzielniczej trzustki jest cukrzyca, która jest następstwem zniszczenia miąższu trzustki, w którym specjalne komórki produkują insulinę, która obniża poziom cukru we krwi. Początkowo może objawiać się to większą niż zazwyczaj potrzebą przyjmowania płynów, większą ilością oddawanego moczu i utratą masy ciała. Przewlekłe zapalenie trzustki nie jest jednak często przyczyną cukrzycy.

    Innymi objawami przewlekłego zapalenia trzustki może być żółtaczka, pojawiająca się gdy powiększona w wyniku obrzęku trzustka uciska na przewód żółciowy wspólny. W przebiegu choroby obniża się produkcja enzymów trzustkowych potrzebnych m.in. do trawienia tłuszczu zawartego w pokarmie. Niestrawione tłuszcze z pożywienia mogą zalegać w jelitach i powodować następnie biegunkę tłuszczową, która charakteryzuje się jasnym kolorem.

    Autor: lek. Ewa Legutowska
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.