zarejestruj się zaloguj się

Przyczyny i objawy niewydolności wątroby

Tekst: lek. Paweł Stacha
Przyczyny i objawy niewydolności wątroby
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 19. marca, 2015

Niewydolność wątroby jest stanem, w którym narząd ten nie spełnia prawidłowo swojej funkcji. Ponieważ wątroba produkuje wiele substancji mających kluczowe znaczenie w utrzymaniu równowagi organizmu, objawy jej niewydolności mogą być bardzo zróżnicowane. Najczęstszą przyczyną niewydolności wątroby jest jej marskość wywołana nadmiernym spożywaniem alkoholu oraz przewlekłym zakażeniem wirusami WZW.

lek. Paweł Stacha
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Jakie funkcje pełni wątroba?

     

    Wątroba jest dużym narządem zlokalizowanym w jamie brzusznej. Jest ona istotnym organem pełniącym różnorodne funkcje i biorącym znaczny udział w regulacji homeostazy organizmu. Do najważniejszych funkcji wątroby należą:

    • funkcja metaboliczna (przetwarzanie węglowodanów, białek, tłuszczów);
    • magazynowanie (między innymi żelaza i witamin);
    • detoksykacja (wątroba bierze udział w usuwaniu szkodliwych substancji dostających się z pokarmem, a także leków);
    • wytwarzanie żółci (która ma szczególny udział w procesie trawienia tłuszczów);
    • funkcja immunologiczna (niektóre komórki wątroby mają znaczenie w reakcjach odpornościowych).

     

    Jakie są przyczyny niewydolności wątroby?

     

    Wyróżniamy ostrą i przewlekłą niewydolność wątroby. Przyczyną przewlekłej niewydolności wątroby jest najczęściej marskość wątroby oraz zakażenie wirusami zapalenia wątroby (WZW typu B i C), które w ostateczności także prowadzi do marskości.

    Marskość wątroby jest schorzeniem, w przebiegu którego dochodzi do włóknistej przebudowy wątroby z upośledzeniem jej funkcji. Najczęstszą przyczyną marskości wątroby jest nadużywanie alkoholu. Do innych, rzadszych przyczyn należą: autoimmunologiczne zapalenie wątroby, pierwotna marskość żółciowa, choroby metaboliczne, przewlekłe stosowanie niektórych leków.

    Zakażenie wirusami hepatotropowymi – przewlekłe zakażenie zazwyczaj dotyczy wirusów typu B i C. Poza marskością wątroby przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby może predysponować do rozwoju raka wątrobowokomórkowego.

    Ostra niewydolność wątroby jest nagłym i szybkim pogorszeniem czynności wątroby, które w ciągu kilku lub kilkunastu tygodni prowadzi do encefalopatii, zaburzeń krzepnięcia i – w przypadku braku podjęcia terapii – zgonu. Przyczyny ostrej niewydolności wątroby:

    • ostre wirusowe zapalenie wątroby, głównie typu A i B;
    • niektóre leki – najczęściej paracetamol, halotan, sulfonamidy, statyny;
    • zatrucia – na przykład muchomorem sromotnikowym;
    • ciężkie schorzenia ogólnoustrojowe – wstrząs, sepsa, zakrzepica żyły wrotnej, zespół HELLP u ciężarnych.

     

    Objawy niewydolności wątroby

     

    Objawy marskości wątroby rozwijają się powoli i długo nie są zauważane przez pacjenta. Chorzy początkowo skarżą się zwykle na osłabienie, świąd skóry i pojawienie się żółtaczki. W miarę rozwoju choroby pojawiają się zaniki mięśni kończyn i wodobrzusze – pacjent przyjmuje wygląd „kasztanowego ludzika” – duży obwód brzucha i szczupłe kończyny. Inne objawy marskości wątroby to:

    • stany podgorączkowe,
    • brak apetytu, utrata masy ciała,
    • pajączki naczyniowe na skórze,
    • rumień dłoniowy,
    • nadmierne owłosienie u kobiet,
    • poszerzone naczynia żylne powłok brzusznych („głowa meduzy”),
    • objawy skazy krwotocznej wynikające z niedoboru czynników krzepnięcia,
    • wodobrzusze oraz płyn w jamach opłucnowych – spowodowane niedoborem albumin i ucieczką płynu z naczyń,
    • zaburzenia płciowe – wynikające z zaburzonego metabolizmu hormonów płciowych (u mężczyzn pojawiają się objawy feminizacji – utrata owłosienia na klatce piersiowej i pod pachami oraz ginekomastia, a także hipogonadyzm – utrata libido, a u kobiet – zaburzenia miesiączkowania).

     

    Powikłania niewydolności i marskości wątroby

     

    Marskość wątroby prowadzi do ciężkiego powikłania, jakim jest nadciśnienie wrotne. Jest to wzrost ciśnienia krwi w układzie żyły wrotnej, które przenosząc się na kolejne naczynia, powoduje powstanie krążenia obocznego pod postacią między innymi żylaków przełyku.

    Jest to groźne powikłanie, które może doprowadzić do masywnego krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Może to być pierwszy objaw marskości wątroby. Innymi powikłaniami marskości są:

    • wodobrzusze (puchlina brzuszna), czyli gromadzenie się płynu w jamie otrzewnej, spowodowane niedoborem albumin w osoczu krwi;
    • samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej – spowodowane przechodzeniem bakterii ze światła jelita do otrzewnej (powodują one zakażenie płynu puchlinowego); objawy rzadko są typowe dla zapalenia otrzewnej – zwykle pojawia się gorączka, bóle brzucha, encefalopatia;
    • zespół wątrobowo-nerkowy, czyli pogorszenie czynności nerek w przebiegu marskości wątroby; pojawienie się tego zespołu jest wskaźnikiem złego rokowania (czynność nerek może ulec szybkiemu pogorszeniu, prowadząc w krótkim czasie do schyłkowej niewydolności nerek z koniecznością dializoterapii);
    • hipersplenizm – nadmierna czynność śledziony, która jest przyczyną występującej u niektórych chorych pancytopenii.

    Ostra niewydolność wątroby jest nagłym i szybkim załamaniem czynności wątroby, która objawia się głównie błyskawicznym rozwojem encefalopatii oraz pojawieniem się osoczowych zaburzeń krzepnięcia. Encefalopatia wątrobowa jest zespołem objawów neurologicznych i psychicznych, które wynikają z upośledzonego usuwania toksyn z organizmu. Dostają się one do ośrodkowego układu nerwowego, wywołując zaburzenia świadomości, objawy otępienne, zaburzenia zachowania oraz uszkodzenie mózgu.

    Objawami niewydolności wątroby w ostrym przebiegu są osoczowe zaburzenia krzepnięcia pod postacią wybroczyn, podbiegnięć krwawych, w rzadszych przypadkach z jawnym krwawieniem, zwykle z przewodu pokarmowego.

     

    Diagnostyka niewydolności wątroby

     

    W rozpoznawaniu niewydolności wątroby podstawowe znaczenie ma wywiad przeprowadzony z pacjentem (głównie zwrócenie uwagi na nadużywanie alkoholu lub sytuacje zwiększające ryzyko zakażenia wirusami hepatotropowymi, ale także na objawy niewydolności, na przykład zaburzenia krzepnięcia) oraz badanie fizykalne – powiększona wątroba jest stosunkowo dobrze wyczuwalna przez powłoki brzuszne.

    Przydatnym narzędziem w rozpoznawaniu niewydolności wątroby jest ultrasonografia jamy brzusznej. Można w niej ocenić wielkość wątroby, jej strukturę, a także szerokość żyły wrotnej (istotne w przypadku nadciśnienia wrotnego) oraz ewentualne powikłania, na przykład płyn w jamie otrzewnej.

    Dodatkowymi badaniami są badania laboratoryjne, głównie oznaczanie stężenia aminotransferaz oraz bilirubiny, które pozwalają pośrednio ocenić stan czynnościowy wątroby. Badania te należy wykonywać okresowo, a częstość jest uzależniona od szybkości narastania objawów.

     

    Leczenie niewydolności wątroby

     

    Leczenie niewydolności wątroby powinno być zawsze objawowe. Marskość wątroby wykryta we wczesnym etapie rozwoju może być odwracalna, jeśli usunie się czynnik wywołujący. Na rynku dostępne są preparaty wspomagające czynność wątroby, zawierające między innymi fosfolipidy.

    Fosfolipidy są składnikami błony komórkowej hepatocytów, stabilizują i wspomagają regenerację błony, hamują syntezę kolagenu, spowalniając przebudowę marską.

    Działanie wspomagające w leczeniu niewydolności wątroby ma dieta. Powinno się stosować dietę lekkostrawną, z ograniczeniem pokarmów tłustych. Z diety należy wyeliminować produkty smażone, ostre przyprawy, tłuszcze pochodzenia zwierzęcego (smalec, tłuste ryby), pokarmy wzdymające (fasola, groch). Należy pamiętać o całkowitym zakazie picia alkoholu.

    W przypadku wirusowego zapalenia wątroby leczenie prowadzone powinno być przez lekarza chorób zakaźnych. W ostrej niewydolności należy stosować leczenie objawowe, zmniejszające obrzęk mózgu, zapobiegające encefalopatii oraz wspomagające układ krzepnięcia. Jedynym skutecznym leczeniem niewydolności wątroby jest przeszczep wątroby.

    Autor: lek. Paweł Stacha
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Niewydolność wątroby

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.