zarejestruj się zaloguj się

Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny, objawy, leczenie

Tekst: lek. Agnieszka Dziubosz
Dodane: 23. października, 2015

Przetoka okołoodbytnicza to krępujące i uciążliwe da chorego schorzenie powstające w wyniku szerzącego się zakażenia odbytu, któremu towarzyszy wyciek ropnej treści. Powstaje przeważnie po nacięciu ropnia lub po samoistnym jego przebiciu. Obecnie dostępnych jest wiele metod leczenia chirurgicznego tej jednostki chorobowej.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest przetoka okołoodbytnicza?

     

    Przetoka okołoodbytnicza (przetoka odbytu) to nieprawidłowe połączenie pomiędzy skórą a kanałem odbytu. Jest to wąski kanał wysłany ziarniną (bogato unaczyniona tkanka łączna, która wypełnia ubytek po uszkodzeniu skóry). Istnieją różne rodzaje kanałów: proste i kręte, jednotorowe lub rozwidlone, z jednym bądź wieloma otworami skórnymi.

    Zwykle otwory te znajdują się w okolicy odbytu, ale mogą występować także nad kością guziczną, w pachwinach i na pośladkach. Przetoki okołoodbytnicze częściej występują u mężczyzn, a szczyt zapadalności przypada między 40. a 50. rokiem życia.

     

    Przetoka okołoodbytnicza – przyczyny

     

    Istnieje wiele możliwych przyczyn powstawania przetok. Najczęściej występują u chorych, u których wcześniej występował ropień odbytu – powstające w wyniku zakażenia krypt i gruczołów okołoodbytowych schorzenie, któremu towarzyszy gorączka i dreszcze oraz silny ból w okolicy odbytu. W wyniku samoistnego przebicia się przez skórę na zewnątrz lub nacięcia tego typu ropnia powstaje przetoka odbytu.

    Do schorzeń, w przebiegu których występują przetoki odbytu, należą między innymi nieswoiste zapalenia jelit – choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego. U około 30% pacjentów przetoka odbytu może być pierwszą manifestacją tej choroby. W przypadku stanu zapalnego odbytnicy zmiany te występują u około 50, a nawet do 80% chorych.

    Przetoki okołoodbytnicze mogą się również pojawiać w przebiegu gruźlicy, nowotworów, zapalenia uchyłków jelita grubego (uwypuklenia błony śluzowej lub całej ściany jelita przez jego warstwę mięśniową), a także po operacjach ginekologicznych oraz proktologicznych (obejmujących jelito grube i odbytnicę).

     

    Rodzaje przetok odbytu

     

    Rodzaj przetoki zależny jest od jej występowania w stosunku do zwieracza zewnętrznego odbytu (mięśnia zamykającego odbyt).

    Występują następujące przetoki:

    • międzyzwieraczowa – przechodzi tylko przez mięsień zwieracz wewnętrzny odbytu;
    • przezzwieraczowa – penetruje przez zwieracz zewnętrzny oraz wewnętrzny odbytu;
    • nadzwieraczowa;
    • pozazwieraczowa – często w przebiegu choroby Leśniowskiego-Crohna oraz w zapaleniu uchyłków, biegnie bocznie w stosunku do mięśni zwieraczy odbytu.

    Przetoki międzyzwieraczowa oraz przezzwieraczowa stanowią ponad 95% wszystkich przetok występujących w okolicy odbytu.

     

    Jakie są objawy i jak rozpoznać przetokę okołoodbytniczą?

     

    Chory z przetoką uskarża się na silny ból w okolicy odbytu, nasilający się w trakcie defekacji oraz kaszlu, a także wydobywanie się treści śluzowo-ropnej z otworu w skórze – stałe bądź okresowe. Dolegliwościom tym towarzyszy uczucie przykrej wilgoci w okolicy krocza oraz uporczywy świąd. Po samoistnym zamknięciu zewnętrznego ujścia przetoki może dojść do zaostrzenia stanu zapalnego, co potęguje dolegliwości bólowe.

    W rozpoznaniu bardzo ważny jest dokładnie zebrany wywiad z pacjentem – dolegliwość ta przeważnie występuje po przebyciu ropnia okołoodbytniczego, który został nacięty lub samoistnie się przebił.

    W badaniu fizykalnym lekarz odnajduje ujście przetoki oraz wyczuwa zgrubienie, które odpowiada jej przebiegowi. Bardzo ważne jest badanie per rectum (przez odbyt), które pozwala wyczuć kanał przetoki oraz jej ujście wewnętrzne.

    Aby potwierdzić rozpoznanie, przez ujście zewnętrzne przetoki wstrzykuje się wodę utlenioną lub błękit metylenowy – ułatwia to znalezienie ujścia wewnętrznego w czasie anoskopii. Jest to badanie, w czasie którego za pomocą wziernika ogląda się kanał odbytu oraz bańkę odbytnicy, do głębokości około 10 cm. Badanie to nie wymaga od pacjenta specjalnego przygotowania. Pomocne jest również wykonanie rezonansu magnetycznego, natomiast tomografia komputerowa ma niewielkie znaczenie w diagnostyce tego typu przetok.

    W rozpoznaniu przetoki okołoodbytniczej wykonuje się również przezodbytnicze badanie ultrasonograficzne (EAUS, TRUS). Jest ono pomocne w ocenie położenia zmian, a w szczególności w diagnostyce przetok złożonych.

     

    Leczenie przetoki okołoodbytniczej

     

    Leczenie tego typu schorzenia jest przeważnie chirurgiczne. Do najczęstszych sposobów należą:

    • fistulotomia – rozcięcie kanału przetoki,
    • fistulektomia – wycięcie przetoki okołoodbytniczej,
    • wstrzykiwanie kleju tkankowego do kanału przetoki,
    • powolne przecinanie mięśnia zwieracza zewnętrznego odbytu za pomocą specjalnej nitki lub gumki, którą przeprowadza się przez kanał przetoki i stopniowo zaciska.

    Wybór metody zależy od rodzaju przetoki, jej umiejscowienia w stosunku do zwieracza zewnętrznego odbytu, a także doświadczenia lekarza.

    Ryzyko nawrotu po leczeniu chirurgicznym wynosi ponad 50%, a wstrzykiwanie kleju tkankowego umożliwia zamknięcie około 15–30% przetok. U części pacjentów po leczeniu chirurgicznym może dojść do powikłania, jakim jest nietrzymanie stolca.

     

    Jak dbać o okolicę odbytu?

     

    Zarówno przy występowaniu przetok okołoodbytniczych, jak i w profilaktyce schorzeń tego regionu bardzo ważna jest prawidłowa pielęgnacja okolicy odbytu. Odpowiednia dieta bogata w błonnik oraz wypijanie co najmniej 2 litrów płynów dziennie chroni przed występowaniem zaparć.

    Noszenie bawełnianej bielizny, która przepuszcza powietrze i umożliwia wchłanianie potu, zapobiega zaczerwienieniom i podrażnieniom okolicy odbytu. Wskazane jest codzienne mycie ciepłą wodą oraz zapewnienie prawidłowego natłuszczenia i wilgotności odbytu poprzez stosowanie odpowiednich do tego celu kremów i maści. Ważne jest, aby były one bezzapachowe, nie zawierały środków drażniących i barwników.

    Autor: lek. Agnieszka Dziubosz
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Ropień odbytu

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.