zarejestruj się zaloguj się

Przełyk Barretta

Tekst: lek. Dorota Podlipniak
Dodane: 03. stycznia, 2014

Przełyk Barretta (ang. Barrett's esophagus) jest metaplazją jelitową. Oznacza to, że komórki, które normalnie pokrywają przełyk od środka, ulegają – z jakichś powodów – zamianie do komórek, które prawidłowo w dolnym odcinku przełyku nie powinny występować. Przełyk Barretta jest stanem przednowotworowym, związanym ze zwiększonym ryzykiem rozwoju raka gruczołowego przełyku i wpustu.

lek. Dorota Podlipniak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest przełyk Barretta?

     

    Przełyk Barretta określany jest jako metaplazja jelitowa. Oznacza to, że w przebiegu choroby komórki, które w normalnych warunkach pokrywają przełyk od środka (tzw. nabłonek wielowarstwowy płaski), ulegają zamianie do komórek, które nie występują w warunkach fizjologicznych w dolnym odcinku przełyku (nabłonek walcowaty).

    Rozpoznanie przełyku Barretta jest możliwe tylko poprzez wykonanie badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego z pobraniem wycinków histopatologicznych. Jako stan przedrakowy może on ulec transformacji nowotworowej, dlatego wymaga czujności i systematycznego monitorowania. W przypadku rozpoznania choroby istnieje zwiększone ryzyko rozwoju raka gruczołowego przełyku i wpustu. Zachorowalność na ten nowotwór w ostatnim dziesięcioleciu niepokojąca wzrosła, a roczne ryzyko transformacji przełyku Barretta w gruczolakoraka wynosi około 0,12%.

    W przełyku istnieje granica pomiędzy różnymi komórkami (gruczołowymi i nabłonkiem płaskim) nazywana linią Z. W zależności od tego, jak długi fragment uległ przetworzeniu (metaplazji), wyróżnia się przełyk Barretta:

    • krótki – długość zmiany do 3 cm,
    • długi – długość zmiany ponad 3 cm,
    • ultrakrótki – długość zmiany poniżej 1 cm (stwarza największe trudności diagnostyczne).

    Inny podział dzieli przełyk Barretta na:

    • typ I – okrężny, w którym dochodzi do koncentrycznego uniesienia linii Z na całym obwodzie przełyku,
    • typ II – językowaty – linia Z przybiera wygląd nieregularnych wypustek.

     

    Przyczyny przełyku Barretta

     

    Przełyk Barretta widoczny jest endoskopowo jako łososiowego koloru zmiana błony śluzowej przełyku. Traktowany jest jako powikłanie trwającej wiele lat choroby refluksowej przełyku (GERD – gastroesophageal reflux disease). U około 10% chorych na refluks rozwinie się metaplazja jelitowa.

    Także wiek powyżej 50 roku życia uznawany jest za czynnik ryzyka. W celu wykluczenia przełyku Barretta zaleca się wykonywanie badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego u osób powyżej 50 roku życia, leczonych długotrwale z powodu choroby refluksowej przełyku.

    Częściej obserwuje się zmiany u mężczyzn niż kobiet, dotyczy to zwłaszcza osób rasy białej. Inne czynniki to: stwierdzona przepuklina rozworu przełykowego, otyłość typu brzusznego, nadwaga oraz zwiększone BMI.

     

    Objawy przełyku Barretta

     

    Dolegliwości związane z przełykiem Barretta są objawami choroby refluksowej przełyku, zazwyczaj silniej wyrażonymi. Objawy te to:

    • uczucie pieczenia za mostkiem (zgaga),
    • cofanie się treści żołądkowej do przełyku,
    • puste odbijania,
    • chrypka (zwłaszcza rano),
    • ból w klatce piersiowej umiejscowiony zamostkowo.

    Do tzw. objawów alarmujących, mogących świadczyć o transformacji nowotworowej należą:

    • ból przy połykaniu (odynofagia),
    • trudności w połykaniu pokarmów (dysfagia),
    • szybka utrata masy ciała w krótkim czasie,
    • krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego.

    Połowa osób z przełykiem Barretta nie będzie miała żadnych objawów choroby, a wiąże się to z różnym progiem wrażliwości poszczególnych osób na zarzucanie kwaśnej treści pokarmowej.

     

    Rozpoznanie przełyku Barretta

     

    Jedyną metodą rozpoznania przełyku Barretta jest wykonanie badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego, pobranie wycinków błony śluzowej i ich ocena przez doświadczonego histopatologa. Wycinki powinny być pobrane z każdej zmiany makroskopowej: widocznego owrzodzenia, nadżerki, grudki czy zwężenia. Ponadto obowiązuje pobranie wycinków co 2 cm ze wszystkich 4 kwadrantów obwodu przełyku.

    Mechanizm w jakim dochodzi do rozwoju gruczolakoraka (adenocarcinoma) z przełyku Barretta obejmuje kilka etapów: od metaplazji jelitowej poprzez dysplazję małego i dużego stopnia aż do pojawienia się komórek nowotworowych. Stopień dysplazji (zaburzeń w cytoarchitektonice komórki) oceniany przez histopatologa ściśle związany jest z ryzykiem rozwoju gruczolakoraka przełyku i decyduje o częstości wykonywanych badań kontrolnych.

    U chorych z przełykiem Barretta bez cech dysplazji zaleca się wykonanie ponownych badań endoskopowych co 2–3 lata. Ze stwierdzoną dysplazją małego stopnia – co 6–12 miesięcy. W przypadku dysplazji dużego stopnia istnieją dwie metody postępowania:

    1. wykonywanie badań kontrolnych co 3 miesiące, jeśli pacjent nie wyraził zgody na leczenie endoskopowe, przy czym stwierdzenie nawet jednej komórki dysplastycznej poza błoną podstawną upoważnia do rozpoznania raka przełyku;
    2. resekcja przełyku po postawionym rozpoznaniu histopatologicznym, potwierdzonym przez drugiego patologa posiadającego specjalizację z gastroenterologii.

     

    Leczenie przełyku Barretta

     

    Leczenie farmakologiczne przełyku Barretta polega głównie na opanowaniu objawów choroby refluksowej przełyku. Niweluje ono nieprzyjemne dolegliwości, ale nie cofa zmian dysplastycznych (nieprawidłowości budowy komórek), chyba że dysplazję małego stopnia. Stosuje się:

    • inhibitory pompy protonowej (IPP) dwukrotnie w ciągu dnia – są one najskuteczniejsze, ponieważ najsilniej hamują wydzielanie kwasu żołądkowego, który zarzucany wraz z pokarmem do przełyku, podrażnia jego ścianę i powoduje objawy refluksu;
    • H2 blokery – zalecane w przypadku nieskuteczności IPP, również zmniejszają produkcję kwasu solnego w żołądku, ale nieco słabiej niż inhibitory pompy protonowej;
    • leki prokinetyczne – rzadko używane ze względu na mniejszą skuteczność niż powyższe grupy leków, powodują szybsze opróżniane żołądka z pokarmu, dzięki czemu nie zalega on i nie jest cofany do przełyku.

    W grupie chorych z przełykiem Barretta, którzy nie mają objawów powinno się również stosować IPP, ponieważ najczęściej choroba refluksowa ma u nich przebieg skryty, ale po wielu latach może powodować dysplazję.

    U chorych, którzy kwalifikują się do leczenia zabiegowego można przeprowadzić operację antyrefluksową. Najczęściej przeprowadzana jest (metodą laparoskopową) fundoplikacja sposobem Nissena, przywracająca prawidłowe położenie wpustu żołądka i szczelność rozworu przełykowego, co zmniejsza zarzucanie kwaśnej treści żołądkowej do przełyku i niweluje objawy choroby refluksowej.

    Leczeniem stosowanym w przypadku przełyku Barretta są metody endoskopowe:

    1. resekcyjne: mucosectomia (usunięcie błony śluzowej) i ESD (endoskopowa dyssekcja podśluzówkowa) – zabieg wykonywany nowoczesnymi urządzeniami, który polega na zniszczeniu jednej z warstw ściany przełyku (błony podśluzowej),
    2. ablacyjne: system HALO (ablacja prądem o częstotliwości radiowej – niszczona jest milimetrowa warstwa chorych komórek) – metoda najskuteczniejsza, terapia fotodynamiczna.

    Połączenie terapii lekami i leczenia endoskopowego daje możliwość całkowitego lub częściowego zastąpienia nabłonka walcowatego prawidłowym nabłonkiem wielowarstwowym płaskim. W przypadku zdiagnozowania zmian nowotworowych proponuje się endoskopowe usunięcie wszystkich widocznych zmian przy neoplazji małego stopnia (nowotwór mało zaawansowany), a w przypadku neoplazji dużego stopnia (bardziej zaawansowany nowotwór) – endoskopową resekcję ognisk nowotworowych i zniszczenie (ablację) pozostałej części nabłonka Barretta lub rozważenie całkowitego lub częściowego usunięcia przełyku. Dotąd nie wykazano jednak, aby któraś z powyższych metod leczenia istotnie zwiększała przeżywalność osób chorych.

    Autor: lek. Dorota Podlipniak
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Choroby przełyku
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.