zarejestruj się zaloguj się

Niewydolność wątroby

Tekst: lek. Halszka Kołaczkowska
Niewydolność wątroby
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 16. stycznia, 2015

Niewydolność wątroby jest to stan, w którym narząd ten przestaje prawidłowo spełniać swoje funkcje, a trzeba mieć na uwadze fakt, że gdy choruje wątroba, wówczas choruje cały organizm. Do tego stanu może doprowadzić wiele czynników w różnym czasie, wyróżnia się zatem niewydolność wątroby ostrą oraz przewlekłą, która może doprowadzić do marskości (zwłóknienia wątroby). Leczenie niewydolności wątroby zależy od jej postaci.

SPIS TREŚCI:

    Jakie funkcje pełni wątroba?

     

    Wątroba jest narządem wchodzącym w skład układu pokarmowego. Jednak jej funkcje wykraczają daleko poza rolę związaną jedynie z trawieniem. To właśnie wątroba sprawia, że:

    • krew po zadrapaniu prawidłowo krzepnie,
    • utrzymywane jest prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi,
    • poziom glukozy we krwi dostosowany jest do potrzeb organizmu,
    • organizm ma w zapasie niektóre witaminy,
    • organizm oczyszczany jest z toksyn,
    • wiele składników dostarczanych z pokarmem jest przekształcanych w te niezbędne do istnienia, a zbędne eliminowane z organizmu.

    Wątroba jest narządem bardzo wytrzymałym na czynniki szkodliwe, potrafi się skutecznie regenerować, ale niestety – do czasu. Czynniki, które w sposób powolny uszkadzają komórki wątroby, doprowadzają do przewlekłej niewydolności wątroby, zwanej marskością wątroby. Objawy wówczas narastają przez wiele miesięcy, a nawet przez lata. Jednak istnieje wiele czynników, które potrafią uszkadzać wątrobę w sposób piorunujący, nawet w ciągu kilku godzin.

     

    Ostra niewydolność wątroby

     

    O ostrej niewydolności wątroby mówi się, gdy pogorszenie jej funkcjonowania aż do wystąpienia bardzo ciężkich objawów następuje w czasie krótszym niż 26 tygodni. Tymi znamiennymi objawami wskazującymi na poważne uszkodzenie wątroby są osoczowe zaburzenia krzepnięcia krwi oraz encefalopatia wątrobowa. Ta ostatnia charakteryzuje się zaburzeniami zachowania, świadomości, nastroju, a nawet osobowości. Czynnikami, które mogą uszkodzić wątrobę w sposób nagły są:

    • zakażenie wirusami wywołującymi wirusowe zapalenie wątroby (głównie typu B, D, A oraz E);
    • niektóre leki, takie jak paracetamol, a także leki ziołowe (w tym zioła chińskie);
    • toksyny – zwłaszcza te znajdujące się w muchomorze sromotnikowym;
    • nagłe niedokrwienie komórek wątroby (hepatocytów), zespoły autoimmunologiczne, zaburzenia wątroby wywołane ciążą (tzw. zespół HELLP).

     

    Objawy ostrej niewydolności wątroby

     

    Na początku objawy ostrej niewydolności wątroby mogą być zupełnie niespecyficzne, a ich występowanie może nawet nie być kojarzone z wątrobą. Są to przede wszystkim: utrata apetytu, pojawienie się biegunki, gorączki oraz wysypki na skórze. Typowe przy ostrej niewydolności wątroby jest niskie ciśnienie tętnicze i przyspieszone tętno. W miarę postępu uszkodzenia komórek wątroby występują objawy rozwijającej się encefalopatii, żółtaczka, objawy zaburzenia krzepnięcia krwi w postaci wybroczyn na skórze, a czasem także napady padaczki.

     

    Przewlekła niewydolność wątroby

     

    Przewlekła niewydolność wątroby wynika z działania czynników uszkadzających miąższ wątroby w sposób długofalowy. Mogą do nich należeć:

    • alkohol;
    • wirusy wywołujące wirusowe zapalenie wątroby (zwłaszcza typ B oraz C);
    • choroby metaboliczne, czyli związane z nadmiernym gromadzeniem niektórych substancji w wątrobie, spowodowane brakiem lub defektem niektórych funkcji organizmu (np. choroba Wilsona);
    • choroby autoimmunologiczne (autoimmunologiczne zapalenie wątroby, pierwotna marskość żółciowa wątroby);
    • choroby dróg żółciowych (np. zapalenie dróg żółciowych);
    • leki przyjmowane przewlekle (np. metotreksat, metyldopa, amiodaron).

    Niektóre czynniki są możliwe do uniknięcia czy ograniczenia (np. alkohol), w przypadku części chorób możliwe jest stosowanie leczenia ograniczającego naturalny rozwój niewydolności wątroby. W wielu sytuacjach choroba postępuje wolno, lecz w sposób nieunikniony prowadzi do niewydolności wątroby pod postacią marskości.

     

    Objawy przewlekłej niewydolności wątroby

     

    Przewlekła niewydolność wątroby najczęściej rozumiana jest w kontekście jej końcowego stadium, czyli marskości wątroby polegającej na zwłóknieniu miąższu narządu. Zwłókniały i zmieniony miąższ wątroby nie pełni swoich funkcji. Pojawiają się wówczas coraz bardziej nasilone objawy choroby dotyczące całego organizmu – objawy ogólne, zmiany skórne, problemy z układem pokarmowym, zaburzenia czynności układu płciowego.

     

    Objawy ogólne w marskości wątroby

     

    Przez długi czas trwania choroby dominować może ogólne osłabienie i szybkie męczenie się, czasem mogą dołączyć się stany podgorączkowe, zmniejszony apetyt, chudnięcie, bolesne kurcze mięśniowe czy nasilone ogólne swędzenie skóry.

     

    Zmiany skórne w marskości wątroby

     

    W marskości wątroby na skórze mogą pojawić się charakterystyczne zmiany, które powinny nakierować na dokładniejsze badanie narządu. Są nimi:

    • żółtaczka lub ciemniejsze niż dotychczas zabarwienie skóry;
    • naczyniaki gwiaździste, czyli charakterystyczne „pajączki”;
    • rumień na dłoniach i podeszwowej powierzchni stóp;
    • żółte narośla w okolicy np. powiek, tzw. kępki żółte;
    • u mężczyzn zanik owłosienia pod pachami oraz na klatce piersiowej;
    • u kobiet pojawienie się owłosienia w miejscach typowych dla mężczyzn (hirsutyzm);
    • poszerzenie naczyń krwionośnych widocznych wokół pępka;
    • wybroczyny.

     

    Zaburzenia w układzie pokarmowym przy niewydolności wątroby

     

    Jako że wątroba stanowi główny narząd układu pokarmowego, jej niedyspozycja przysporzy wielu kłopotów z właśnie jego strony. Mogą pojawiać się:

    • dyskomfort w jamie brzusznej,
    • nudności,
    • wymioty,
    • uczucie wzdęcia,
    • pobolewanie z prawej strony pod żebrami,
    • wygładzenie powierzchni języka,
    • obrzęk ślinianek.

     

    Zaburzenia układu rozrodczego przy niewydolności wątroby

     

    W marskości wątroby zaburzona jest jej funkcja związana z prawidłową pracą układu hormonalnego sterującego czynnościami rozrodczymi organizmu. Stąd mogą wynikać problemy z płodnością zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Problemy z miesiączkowaniem, obniżony popęd seksualny czy nawet zanik jąder – to wszystko może wynikać z chorującej wątroby.

     

    Leczenie niewydolności wątroby

     

    Leczenie niewydolności wątroby zależy od jej postaci. W przypadku ostrej choroby należy jak najszybciej zidentyfikować czynnik uszkadzający wątrobę i, jeśli to możliwe, zastosować leczenie odtruwające.

    Niestety w wielu przypadkach jest już zbyt późno, by uszkodzenie wątroby było odwracalne i jedynym ratunkiem jest przeszczep wątroby. W przypadku przewlekłej niewydolności wątroby również kluczowe znaczenie ma zdiagnozowanie, co jest jej powodem i wdrożenie leczenia przyczynowego. Niestety wiele chorób, pomimo opóźniania ich rozwoju odpowiednimi lekami, doprowadza do marskości wątroby i jej skrajnej niewydolności wymagającej przeszczepu.

    Autor: lek. Halszka Kołaczkowska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.