zarejestruj się zaloguj się

Niewydolność trzustki

Tekst: Katarzyna Paciorek
Niewydolność trzustki
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 14. października, 2014

Niewydolność trzustki wiąże się z ograniczonymi możliwościami wydzielniczymi tego narządu. Trzustka zapewnia odpowiednią gospodarkę węglowodanową (wydziela insulinę i glukagon) oraz decyduje o prawidłowym trawieniu, głównie tłuszczów. Niewydolność trzustki może być wewnątrzwydzielnicza i zewnątrzwydzielnicza. Objawy zewnątrzwydzielniczej niewydolności to m.in. uczucie pełności w nadbrzuszu, wzdęcia, wymioty, przewlekła biegunka.

SPIS TREŚCI:

    Funkcja wewnątrzwydzielnicza i zewnątrzwydzielnicza trzustki

     

    Trzustka jest narządem położonym w obrębie jamy brzusznej, a dokładniej w jej górnej części. Jest narządem położonym poza otrzewną. Trzustka ma budowę zrazikową, składa się z pęcherzyków wydzielniczych oraz przewodów wyprowadzających. W środku pęcherzyka znajdują się komórki, które wydzielają wodę i elektrolity. Z każdego pęcherzyka wychodzi przewód wyprowadzający, który łączy się z przewodami wychodzącymi z sąsiadujących pęcherzyków. Wszystkie te przewody ostatecznie łączą się z głównym przewodem trzustkowym. Przewód ten prawidłowo uchodzi do dwunastnicy.

    Trzustka pełni bardzo ważne funkcje: zewnątrzwydzielniczą oraz wewnątrzwydzielniczą, bez których ludzki organizm nie mógłby prawidłowo funkcjonować. Na funkcję zewnątrzwydzielniczą składa się produkcja soku trzustkowego. W trzustce znajdują się również tzw. wyspy trzustkowe. Wyspy te to zgromadzenie komórek dokrewnych. Wydzielają one: glukagon, insulinę, somatostatynę i polipeptyd trzustkowy. Tę funkcję określa się jako wewnątrzwydzielniczą. W wyniku chorób trzustki dochodzi do niewydolności trzustki i czynności te zostają zaburzone, prowadząc do nieprawidłowego trawienia, a w drugim przypadku wahań gospodarki węglowodanowej.

     

    Zaburzenia w niewydolności trzustki

     

    Czynność zewnątrzwydzielnicza trzustki polega na produkowaniu szeregu enzymów, których główną funkcją jest trawienie składników pokarmowych. Enzymy trzustkowe tworzą sok trzustkowy. Sok trzustkowy ma charakter zasadowy, dzięki czemu neutralizuje on kwaśną treść żołądkową, która trafia do dwunastnicy.

    Trzustka produkuje enzymy, które trawią odpowiednio:

    • białka – tzw. enzymy proteolityczne: chymotrypsyna i trypsyna, elastaza, karboksypeptydaza A i B,
    • węglowodany – tzw. enzymy glikolityczne: amylaza, laktaza,
    • tłuszcze – tzw. enzymy lipolityczne: lipaza, fosfolipaza, esteraza,
    • kwasy nukleinowe – tzw. enzymy nukleolityczne: rybonukleaza i deoksyrybonukleaza.

     

    Objawy niewydolności trzustki

     

    Niewydolność trzustki (zewnątrzwydzielnicza) może powodować takie objawy, jak:

    • uczucie pełności w jamie brzusznej,
    • nudności,
    • wymioty,
    • bóle brzucha lub ból w nadbrzuszu,
    • powtarzające się biegunki (w treści jelitowej znajduje się zwiększona ilość tłuszczów oraz niestrawionych składników pokarmowych),
    • biegunka tłuszczowa i tłuszcz w stolcu (efekt utrudnionego trawienia tłuszczów przy niedoborze lipazy trzustkowej),
    • niestrawność,
    • zaburzenia trawienia,
    • zaburzenia wchłaniania składników pokarmowych, w szczególności tłuszczów.

     

    Zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki a zapalenie trzustki

     

    Przyczyny zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki mogą wynikać z wielu różnych stanów chorobowych tego narządu. Jedną z częściej diagnozowanych przyczyn niewydolności trzustki są stany zapalne tego narządu.

     

    Przewlekłe zapalenie trzustki

     

    Przewlekłe zapalenie trzustki jest to przewlekły proces zapalny, który powoduje postępujące, a także nieodwracalne zmiany w miąższu trzustki. Dochodzi do stopniowego rozwoju niewydolności zewnątrzwydzielniczej oraz wewnątrzwydzielniczej. Najczęstszą przyczyną jest nadużywanie alkoholu. Do innych przyczyn należą m.in. palenie tytoniu, nadczynność przytarczyc, toksyny, czynniki genetyczne i nawracające ostre zapalenie trzustki o ciężkim przebiegu.

    Do objawów występujących w przebiegu zewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki należą:

    • uczucie pełności w nadbrzuszu,
    • wzdęcia,
    • wymioty,
    • przewlekła biegunka.

    Dolegliwości u chorego nasilają się po spożyciu pokarmu, wiąże się z tym ograniczenie przyjmowania posiłków przez pacjentów. Konsekwencją tego jest utrata masy ciała mogąca prowadzić do wyniszczenia.

    Objawy występujące w przebiegu wewnątrzwydzielniczej niewydolności trzustki:

    • nieprawidłowa tolerancja glukozy,
    • u chorych z zaawansowanym przewlekłym zapaleniem trzustki występuje cukrzyca.

     

    Ostre zapalenie trzustki (OZT)

     

    Pierwszym objawem ostrego zapalenie trzustki jest zazwyczaj silny, pojawiający się nagle ból w nadbrzuszu bądź w górnym lewym kwadrancie brzucha. Występują nudności, wymioty, które nie przynoszą pacjentowi ulgi. Może wystąpić gorączka. W bardzo ciężkich przypadkach mogą rozwinąć się objawy wstrząsu. W wynikach badań laboratoryjnych obserwuje się nawet trzykrotny wzrost oznaczonych enzymów trzustkowych.

    Enzymy, które oznacza się w przebiegu OZT to lipaza we krwi oraz amylaza we krwi i moczu. Niezbędna jest hospitalizacja i wdrożenie odpowiedniego leczenia w zależności od przyczyny, która wywołała ostre zapalenie. Do najczęstszych przyczyn zalicza się: choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych oraz alkohol.

    Ostre zapalenie trzustki wiąże się z ciężkim stanem ogólnym chorego, stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta i wymaga natychmiastowej hospitalizacji.

     

    Inne przyczyny niewydolności trzustki

     

    • Nowotwory trzustki i rak trzustki – tutaj zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki związana jest z utrudnionym odpływem soku trzustkowego poprzez przewód trzustkowy, który jest uciśnięty przez zmianę nowotworową. Do wczesnych objawów raka trzustki należą: uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, brak apetytu, utrata masy ciała, wzdęcia, biegunki, nudności. Są to zatem objawy bardzo niecharakterystyczne, które mogą być wywołane przez inne jednostki chorobowe. Do bardziej charakterystycznych objawów zalicza się m.in. żółtaczkę mechaniczną i świąd skóry.
    • Nowotwory okolicy brodawki większej dwunastnicy – w tym wypadku również występuje utrudniony odpływ soku trzustkowego przez zmienioną chorobowo brodawkę większą dwunastnicy.
    • Mukowiscydoza – jest to choroba uwarunkowana genetycznie, w której następuje uszkodzenie przewodów wyprowadzających trzustki. Dochodzi do rozpadu i włóknienia komórek gruczołowych trzustki. W konsekwencji tego występuje zewnątrzwydzielnicza i wewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki.

     

    Wewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki

     

    Wewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki może prowadzić do poważnych zaburzeń gospodarki węglowodanowej. Część wewnątrzwydzielniczą trzustki tworzą wyspy Langerhansa. Składają się one z 4 typów komórek: A, B, D i F. Zdecydowaną większość stanowią komórki B, które produkują insulinę, następnie komórki A, które produkują glukagon. W komórkach D produkowana jest somatostatyna, a w komórkach F polipeptyd trzustkowy.

    Do głównych funkcji insuliny należy obniżanie stężenia glukozy we krwi. Powoduje ona również obniżenie poziomu triglicerydów oraz aminokwasów. Glukagon działa przeciwnie do insuliny. Zwiększa on poziom glukozy, triglicerydów oraz aminokwasów we krwi. Jeśli czynność wewnątrzwydzielnicza trzustki zostanie zaburzona, mamy do czynienia z objawami cukrzycy.

    Badania przesiewowe w kierunku cukrzycy powinny być wykonywane co 3 lata u osób powyżej 45 roku życia. Jeśli pacjenci znajdują się w grupie zwiększonego ryzyka, co roku. Badania takie są wykonywane również u każdej ciężarnej.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Glukagon – badanie
    Znaleziono: 4 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.