zarejestruj się zaloguj się

Nietolerancje pokarmowe a przewód pokarmowy

Tekst: Kajetan Darocha
Dodane: 18. października, 2013

Dolegliwości związane z nietolerancjami pokarmowymi są bardzo niespecyficzne, mało charakterystyczne, ponadto mogą ciągnąć się przez długi czas. W wielu przypadkach dolegliwości takie są przez pacjentów bagatelizowane lub nieraz nieprawidłowo rozpoznawane przez lekarzy, gdyż jednoznaczne ich stwierdzenie jest bardzo trudne. Objawy tego typu mogą pojawić się u osób w każdym wieku.

SPIS TREŚCI:

    Nietolerancje pokarmowe a alergia pokarmowa
     

    Nietolerancje pokarmowe, czyli nieprawidłowe reakcje organizmu na niektóre składniki zawarte w spożywanych pokarmach, najczęściej (ale nie zawsze) związane są z nadreaktywnością naszego układu odpornościowego. Alergia pokarmowa jest również nieprawidłową reakcją organizmu na zawarte w pokarmach alergeny (najczęściej są to białka wywołujące reakcję odpornościową), powodując gwałtowną i kaskadową odpowiedź układu immunologicznego.

    Zarówno nietolerancje pokarmowe, jak i alergia mają wspólne podłoże w nieprawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, jednakże zasadniczą i podstawową różnicą jest szybkość pojawiania się objawów. W alergii pojawiają się one gwałtownie, w ciągu minut od spożycia pokarmu, zaś w nietolerancji objawy mogą wystąpić dopiero po paru godzinach. Związane jest to ze skomplikowanym podłożem samej nietolerancji pokarmowej, która oprócz nieprawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego może być również wynikiem braku enzymu lub grupy enzymów biorących udział w trawieniu składników pokarmowych.

    Ponadto za alergią pokarmową przemawiają bardziej specyficzne obawy, takie jak pokrzywka, obrzęk, silny świąd, skurcz oskrzeli z towarzyszącym kaszlem. Gwałtowna reakcja alergiczna może doprowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, który może być tragiczny w skutkach. Nietolerancje pokarmowe dotyczą znacznie większej liczby składników pokarmowych (aktualnie znamy ponad 150) w tym najczęściej białek.

     

    Przyczyny nietolerancji pokarmowych

     

    Przyczynami nietolerancji pokarmowych mogą być:

    • nieprawidłowe (w tym wypadku nadmierne) działanie układu odpornościowego – nasz układ odpornościowy posiada m.in. przeciwciała wiążące obce białka, które dostają się do naszego organizmu; w normalnej sytuacji przeciwciała te są bardzo specyficzne i skierowane przeciwko konkretnym grupom antygenów, ale czasem w wyniku pewnych nieprawidłowości (nie do końca jeszcze zbadanych) dochodzi do ich nadreaktywności i łączenia się z białkami, które są zawarte m.in. w pokarmach;
    • brak lub zmniejszona wydajność enzymów – w układzie pokarmowym na każdym jego szczeblu (poczynając od jamy ustnej) działa szereg enzymów ułatwiających trawienie; w momencie wypadnięcia funkcji enzymu nie dochodzi do pełnego trawienia (np. cukrów) i w następstwie do zalegania resztek w jelitach;
    • nieprawidłowa flora bakteryjna jelit – bakterie wchodzące w skład naturalnej flory bakteryjnej jelit posiadają specyficzne enzymy, których nie ma człowiek; dlatego zaburzenie ich proporcji powoduje, tak jak w przypadku braku niektórych enzymów, niepełne trawienie;
    • choroby jelit – zarówno zakaźne, jak i przewlekłe zapalenia o niejasnej przyczynie, powodując stale stan zapalny utrudniają trawienie oraz wchłanianie składników pokarmowych przez enterocyty (komórki nabłonka jelit);
    • zła dieta – mało zbilansowana dieta oraz używki (w tym alkohol) mogą bezpośrednio wpłynąć na florę bakteryjną jelit;
    • leki – długotrwała i częsta antybiotykoterpia zwalczając nie tylko bakteryjną przyczynę choroby, bardzo skutecznie eliminuje również naturalną florę bakteryjną; ważne jest, aby podczas antybiotykoterapii stosować probiotyki.

     

    Objawy nietolerancji pokarmowych
     

    Objawy nietolerancji pokarmowych są bardzo niespecyficzne i mogą dotyczyć wielu narządów. Należą do nich:

    • zmęczenie,
    • bóle głowy,
    • apatyczność,
    • zaburzenia nastroju,
    • wzdęcia,
    • biegunki lub zaparcia,
    • bóle brzucha,
    • świąd skóry,
    • zmiany zapalne śluzówek (szczególnie jamy ustnej).

    Wszystkie te objawy mogą być wynikiem bardzo wielu jednostek chorobowych, a najczęściej związane są z długotrwałym stresem, powodując zespół jelita drażliwego, który swoimi objawami do złudzenia może przypominać nietolerancje pokarmowe. Ponadto dolegliwości często są słabo wyrażone i przebiegają długotrwale i skrycie. Stąd rozpoznanie nietolerancji pokarmowej bywa bardzo trudne i czasochłonne.

     

    Nietolerancje pokarmowe a choroby układu pokarmowego

     

    Nietolerancje pokarmowe zaburzają funkcjonowanie zarówno górnego, jak i dolnego odcinka przewodu pokarmowego. W górnym odcinku może dojść do przewlekłych zmian zapalnych manifestujących się owrzodzeniami błony śluzowej jamy ustnej, żołądka czy dwunastnicy. Stan ten wywołany jest nadmierną reaktywnością układu odpornościowego, może prowadzić nawet do pełnego rozwoju choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy wraz z groźnymi powikłaniami.

    Zaburzenia funkcjonowania dolnego odcinka przewodu pokarmowego mogą być również wynikiem przewlekłych zmian zapalnych utrudniających wchłanianie w jelicie cienkim i grubym. Stąd przewlekłe bóle brzucha, biegunki związane z nadmierną ilością wody w jelicie grubym (utrudniona reabsorbcja wody). Zaleganie resztek niestrawionych pokarmów przyczynia się do rozwoju wielu bakterii, które zaburzają naturalną florę bakteryjną, dlatego pojawiają się wzdęcia.

    Wieloletnie, nieleczone nietolerancje pokarmowe (szczególnie glutenu – celiakia) doprowadzają do powstania groźnego nowotworu układu pokarmowego – chłoniaka. Jest to nowotwór o złym rokowaniu, wywodzący się z komórek naszego układu odpornościowego. Nie należy więc nigdy lekceważyć rozpoznanej nietolerancji pokarmowej.

     

    Rozpoznanie i leczenie nietolerancji pokarmowych
     

    Rozpoznanie nietolerancji pokarmowych jest bardzo trudne. Związane jest to z bardzo dużą grupą antygenów mogących powodować nietolerancję oraz wieloma innymi przyczynami, które dotyczą poszczególnych enzymów. Ponadto objawy bardzo rzadko nasuwają podejrzenie nietolerancji pokarmowej, gdyż bardzo często związane są z innymi mniej groźnymi i częściej występującymi dolegliwościami.

    Rozpoznanie wymaga bardzo wielu specjalistycznych i drogich badań (szczególnie oznaczanie przeciwciał) oraz testów prowokacyjnych polegających na podawaniu konkretnych antygenów i obserwacji reakcji pacjenta, wykonywanych w kilku poradniach specjalistycznych w naszym kraju.

    Jedynym leczeniem z wyboru (po ustaleniu przyczyny) jest całkowita eliminacja z diety składnika wywołującego nietolerancje pokarmowe. Czasami u dzieci nietolerancja pokarmowa zanika wraz z okresem dojrzewania. 

    Nietolerancja pokarmowa daje szereg niespecyficznych objawów, trudnych do uchwycenia i jednoznacznego zdiagnozowania ich przyczyny. Nietolerancja to nie to samo, co alergia pokarmowa, różnią się one zasadniczo szybkością pojawiania się dolegliwości. 

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.