zarejestruj się zaloguj się

Nietolerancja laktozy u dorosłych

Tekst: lek. Marta Sarnecka
Nietolerancja laktozy u dorosłych
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 24. października, 2014

Laktoza jest dwucukrem zawartym w produktach mlecznych. Jej trawienie odbywa się dopiero w jelicie cienkim, dzięki obecności odpowiedniego enzymu, jakim jest laktaza. Zaburzenia trawienia laktozy występują u osób w różnym wieku i powodują wiele nieprzyjemnych dolegliwości. Nietolerancja laktozy może mieć związek z występowaniem między innymi choroby Leśniowskiego-Crohna oraz infekcji bakteryjnych i wirusowych.

lek. Marta Sarnecka
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Przyczyny nietolerancji laktozy

     

    Laktaza – enzym rozkładający laktozę na cukry proste, glukozę i galaktozę obecny jest na powierzchni prawidłowego nabłonka jelita cienkiego. Odpowiednia ilość laktazy warunkuje prawidłowe trawienie produktów mlecznych bogatych w laktozę. Niedobór enzymu lub jego brak może być uwarunkowany genetycznie i jest wtedy nieodwracalny. U dorosłych natomiast częściej wynika z niszczenia nabłonka i kosmków jelitowych przez choroby przewodu pokarmowego. Wtórne przyczyny nietolerancji laktozy u dorosłych to m.in.:

    • choroba Leśniowskiego-Crohna – w jej przebiegu dochodzi do niszczenia całej grubości ściany jelit, a tym samym zmniejsza się ilość prawidłowo działającego nabłonka zawierającego laktazę;
    • infekcje bakteryjne i wirusowe – są spowodowane najczęściej przez rotawirusy i adenowirusy lub bakterie, takie jak Escherichia coli, Salmonella, Shigella, które uszkadzając nabłonek jelita chwilowo upośledzają tolerancję laktozy;
    • enteropatia glutenozależna (celiakia) – prowadzi do niszczenia kosmków jelitowych i jednocześnie zmniejsza powierzchnię nabłonka jelitowego, zawierającego enzym potrzebny do trawienia laktozy;
    • nadmierne stosowanie niektórych leków – najbardziej szkodliwe są niektóre antybiotyki oraz chemioterapeutyki hamujące fizjologiczną regenerację nabłonka jelitowego,
    • alkoholizm – alkohol jako substancja toksyczna niszczy nabłonek jelita.

    Wszystkie te przyczyny prowadzą do czasowego lub trwałego uszkodzenia nabłonka jelitowego, a tym samym zmniejszają ilość obecnej w przewodzie pokarmowym laktazy. Na szczęście większość tych chorób można leczyć, co przywraca prawidłową funkcję jelit.

     

    Objawy nietolerancji laktozy u dorosłych

     

    Laktoza jako dwucukier jest substancją gromadzącą wodę w świetle przewodu pokarmowego. Zbyt mała ilość odpowiedniego enzymu rozkładającego laktozę w jelicie cienkim powoduje jej nadmiar w jelicie grubym, co sprzyja powstawaniu przykrych dla chorego dolegliwości. Najbardziej nieprzyjemne dla osoby z nietolerancją laktozy są:

    Objawy występują w różnym czasie po spożyciu produktów mlecznych. Nie pojawiają się jednak po takich pokarmach, jak kefiry, jogurty, zsiadłe mleko. Laktoza jest rozkładana dzięki aktywności bakterii mlekowych zawartych w tych produktach.

     

    Rozpoznanie nietolerancji laktozy

     

    Do postawienia diagnozy nietolerancji laktozy konieczna jest wizyta u lekarza. Wcześniej możemy jedynie pośrednio wnioskować o problemie, jeśli po odstawieniu produktów zawierających laktozę złagodzimy objawy choroby. Dieta eliminacyjna jest jedną z metod nieinwazyjnego stwierdzenia niedoboru laktazy. W celu faktycznego postawienia rozpoznania lekarz może zlecić:

    • wodorowy test oddechowy – duża ilość niestrawionej laktozy ulega fermentacji w jelicie grubym z wytworzeniem dużej ilości wodoru, który trafia do krwiobiegu i jest usuwany przez drogi oddechowe; w oddechowym teście wodorowym pacjent pije płyn z dużą ilością laktozy, a następnie dokonuje się pomiaru stężenia wodoru w wydychanym przez niego powietrzu; przekroczenie dopuszczalnej normy potwierdza nietolerancję laktozy;
    • badanie pH stolca – nietrawione węglowodany zakwaszają stolec; określenie odczynu pobranej próbki kału pomaga zatem ustalić, czy nabłonek jelitowy prawidłowo rozkłada cukry; nie jest jednak możliwe określenie tą metodą jakie cukry nie ulegają trawieniu;
    • badanie wycinka jelita cienkiego – najbardziej skuteczną, ale jednak inwazyjną metodą jest badanie endoskopowe z pobraniem niewielkiego fragmentu jelita cienkiego i badanie go pod kątem zawartości laktazy.

     

    Leczenie nietolerancji laktozy

     

    Leczenie przypadków wtórnej nietolerancji laktozy u dorosłych, której przyczyną jest uszkodzenie nabłonka jelitowego w przebiegu chorób lub spożycie substancji toksycznych, polega głównie na eliminacji schorzenia podstawowego. Po wyzdrowieniu nabłonek jelita w bardzo krótkim czasie ulega regeneracji, a osoby takie jedynie przez pewien czas powinny zrezygnować z przyjmowania produktów zawierających laktozę.

    Inaczej jest w przypadku pierwotnego braku laktazy w rąbku szczoteczkowym kosmków jelitowych. W takiej sytuacji dieta eliminacyjna jest konieczna przez całe życie. Chory powinien wtedy zrezygnować na stałe z produktów mlecznych oraz innych pokarmów zawierających laktozę (niektóre produkty zbożowe, produkty instant i margaryna).

    Na rynku dostępne są także suplementy zawierające gotowy brakujący enzym trawiący laktozę. Laktaza w tabletkach pomaga w trawieniu pokarmów mlecznych i należy ją stosować przed posiłkiem zawierającym mleko i jego przetwory.

    W przypadku nietolerancji laktozy u dorosłych chorzy powinni pozostawać pod kontrolą lekarską, gdyż mniejsze spożywanie białka i wapnia z powodu choroby może prowadzić do przykrych następstw pod postacią osteoporozy.

     

    Różnicowanie nietolerancji laktozy

     

    Objawy nietolerancji laktozy u dorosłych mogą współistnieć z innymi chorobami lub je naśladować. Do chorób, które należy wykluczyć, należą:

    • choroba nowotworowa przewodu pokarmowego – nawracające biegunki, utrata masy ciała, ból brzucha i osłabienie mogą sugerować proces rozrostowy jelita cienkiego lub grubego; jest to choroba, która wymaga wykluczenia w pierwszej kolejności;
    • enteropatia glutenozależna – nietolerancja glutenu (białka zawartego w zbożach – życie, jęczmieniu i pszenicy) powodując uszkodzenie nabłonka jelitowego, wywołuje podobne objawy jak nietolerancja laktozy, a niekiedy jej towarzyszy;
    • choroba zapalna jelit – choroba Leśniowskiego-Crohna jest przyczyną wielu nieprzyjemnych objawów, w tym także biegunki i bólów brzucha;
    • zaburzenia hormonalne – nadczynność tarczycy przyspieszająca metabolizm powoduje szybszą motorykę przewodu pokarmowego i skutkuje wystąpieniem biegunki, do której dołącza się także ubytek masy ciała;
    • zespół jelita drażliwego (IBS) – mechanizm tej choroby nie jest do końca poznany, wiadomo jednak, że powoduje różne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, w tym biegunki, wzdęcia i ból brzucha;
    • przewlekła niewydolność trzustki – brak enzymów trzustkowych, uczestniczących w trawieniu tłuszczów powoduje dużą zawartość lipidów w kale, których obecność wywołuje z kolei tzw. biegunkę tłuszczową.

    W związku z dużą ilością chorób przypominających nietolerancję laktozy, wszelkie niepokojące objawy (a szczególnie nawracające biegunki) należy konsultować z lekarzem pierwszego kontaktu. Lekarz po dokładnym wywiadzie i zbadaniu chorego oceni możliwość wystąpienia poważnych chorób oraz zleci odpowiednie badania.

    Autor: lek. Marta Sarnecka
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.