zarejestruj się zaloguj się

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby

Tekst: Hanna Cholewa
Niealkoholowe stłuszczenie wątroby
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 13. stycznia, 2015

Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD) to schorzenie, w którym w komórkach wątroby kumuluje się nadmierna ilość tłuszczu. Jak sama nazwa wskazuje, choroba ta dotyczy osób nienadużywających alkoholu. Szacuje się, że niealkoholowe stłuszczenie wątroby dotyczy około 1/3 ludności świata. Odsetek występowania stłuszczenia wątroby jest szczególnie wysoki u osób otyłych – aż 57–74% spośród nich cierpi na tę chorobę.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby?

     

    Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (ang. nonalcoholic fatty liver disease, NAFLD) to pojęcie obejmujące szerokie spektrum chorób spowodowanych nadmiernym gromadzeniem się tłuszczu w wątrobie:

    • proste stłuszczenie wątroby – najczęstsza z postaci NAFLD, często nieuświadamiana przez pacjentów ze względu na brak objawów klinicznych; obecność tłuszczu w komórkach wątroby (hepatocytach) to nieprawidłowość, ale niekoniecznie musi przerodzić się w groźniejsze komplikacje;
    • niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (ang. nonalcoholic steatohepatitis, NASH) – rozwija się na podłożu prostego stłuszczenia, kiedy nadmierna ilość tłuszczu wywołuje odczyn zapalny; naciek zapalny zaburza prawidłowe funkcjonowanie narządu oraz zapoczątkowuje powstawanie blizn w wątrobie, ma bardziej gwałtowny przebieg i aż 25% chorych rozwija w późniejszym okresie marskość wątroby;
    • powikłania NASH: włóknienie, marskość i rak wątrobowokomórkowy (ang. hepatocellular carcinoma, HCC) – ciągły odczyn zapalny i powstawanie blizn prowadzi w końcowym stadium choroby do marskości, czyli niewydolności wątroby; na podłożu marskiej wątroby w 25% dochodzi do rozwoju raka wątrobowokomórkowego.

     

    Jakie są przyczyny niealkoholowego stłuszczenia wątroby?

     

    Mechanizm rozwoju niealkoholowego stłuszczenia wątroby wiąże się najbardziej z opornością tkanek obwodowych na insulinę (insulinoopornością) oraz zaburzeniami lipidowymi, szczególnie podwyższonym stężeniem trójglicerydów. Nadmierna ilość glukozy oraz wolnych kwasów tłuszczowych we krwi, spowodowana oporem na działanie insuliny, prowadzi do stresu oksydacyjnego m.in. w wątrobie i gromadzenia tam nieprawidłowych ilości tłuszczu.

    NAFLD rozwija się również poprzez stres w obrębie siateczki śródplazmatycznej (miejsca w komórkach człowieka, odpowiedzialnego za produkcję, składanie i transport białek), działalność wolnych rodników tlenu i azotu w mitochondriach (organellach komórkowych odpowiedzialnych za tlenowe oddychania komórkowe), rozwój stanu zapalnego, nieprawidłową ilość adipokin (tzw. „hormonów tkanki tłuszczowej”) oraz zwiększenie przepuszczalności nabłonka jelitowego dla toksyn i drobnoustrojów, co szczególnie często obserwuje się w otyłości.

    Patrząc na mechanizm powstawania NAFLD można wyodrębnić grupy chorób, które stanowią istotne czynniki ryzyka rozwoju stłuszczenia wątroby. Najczęstszą przyczyną NAFLD jest tzw. zespół metaboliczny. Zespół metaboliczny definiuje się jako otyłość brzuszną (obwód talii u mężczyzn ≥ 94 cm lub ≥ 80 cm u kobiet) oraz co najmniej dwa z poniższych kryteriów:

    • poziom trójglicerydów we krwi ≥ 150 mg/dL lub leczenie tego zaburzenia lipidowego;
    • obniżony poziom cholesterolu HDL, u mężczyzn < 40 mg/dL, u kobiet < 50 mg/dL lub leczenie tego zaburzenia lipidowego;
    • skurczowe ciśnienie tętnicze ≥ 130 mmHg lub rozkurczowe ciśnienie tętnicze ≥ 85 mmHg lub leczenie nadciśnienia tętniczego;
    • nieprawidłowa glikemia na czczo (≥ 100 mg/dL) lub leczenie cukrzycy typu 2.

     

    Stłuszczenie wątroby a dieta i otyłość

     

    Oprócz zespołu metabolicznego wyróżniamy wiele zaburzeń przemiany materii oraz czynniki żywieniowe odpowiedzialne za NAFLD: cukrzycę typu 2, izolowany, podwyższony cholesterol całkowity lub trójglicerydy we krwi, otyłość i towarzyszące jej bezdechy senne, zespół policystycznych jajników (ze względu na insulinooporność). Do innych czynników ryzyka rozwoju NAFLD zalicza się:

    • zaburzenia hormonalne – niedoczynność tarczycy lub niedoczynność przysadki mózgowej;
    • całkowite żywienie pozajelitowe;
    • specyficzne zaburzenia przemiany lipidów (tłuszczy) – brak lub obniżone stężenie β-lipoproteiny, chorobę Andersen, zespoły uogólnionej lipodystrofii, zespół Webera i Christiana;
    • znaczny spadek masy ciała, spowodowany m.in. operacjami w obrębie układu pokarmowego (zespolenia omijające jelita cienkiego lub żołądka, wycięcie znacznej części jelita) lub długotrwałym głodzeniem i niedożywieniem białkowym;
    • substancje toksyczne – tetrachlorek węgla, chlorowane węglowodory, fosfor, sole baru, dwusiarczek węgla;
    • leki – niektóre antybiotyki (puromycyna, bleomycyna, tetracyklina), wysokie dawki witaminy A, tamoksyfen, warfaryna, walproinian sodu, salicylany, metotreksat, terapia antyretrowirusowa, glikokortykosteroidy, amiodaron, cytostatyki (np. L-asparaginaza), diltiazem.

     

    Stłuszczenie wątroby – objawy i diagnostyka

     

    NAFLD zazwyczaj nie powoduje dolegliwości. Czasami chory może odczuwać zmęczenie, złe samopoczucie, osłabienie, pobolewanie w prawym nadbrzuszu. Może wystąpić spadek masy ciała. Badając, lekarz może wyczuć powiększoną wątrobę lub śledzionę i w zaawansowanych przypadkach zaobserwować cechy nadciśnienia wrotnego (np. wodobrzusze, poszerzone żyły krążenia obocznego na skórze brzucha).

    Podczas diagnostyki w kierunku NAFLD lekarz może zlecić badania laboratoryjne, obrazowe oraz histologiczne wycinka wątroby. Badania laboratoryjne obejmują badania dotyczące oceny funkcji wątroby (np. oznaczenie enzymów ALT i AST, czasu protrombinowego oraz stężenia albumin we krwi), zastoju żółci (oznaczenie GGTP i bilirubiny) oraz zaburzeń towarzyszących, które mogły przyczynić się do rozwoju NAFLD (oznaczenie glikemii oraz lipidów we krwi).

    Z badań obrazowych może zostać wykonane USG jamy brzusznej, tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny brzucha. Badania obrazowe ujawniają wzmożoną echogeniczność (jasność) wątroby. Biopsja wątroby wykonywana jest jedynie wtedy, gdy istnieje podejrzenie choroby poważniejszej niż proste stłuszczenie wątroby. Jest to biopsja przezskórna, pod kontrolą USG lub tomografii komputerowej.

     

    Dieta i styl życia a nielakoholowe stłuszczenie wątroby

     

    Mimo powszechności występowania choroby, leczenie niealkoholowego stłuszczenia wątroby wciąż jest trudne i wymaga wiele zaangażowania ze strony pacjenta. Podstawą leczenia jest modyfikacja stylu życia – wprowadzenie zdrowej diety i regularnego wysiłku fizycznego. Utrata masy ciała szczególnie pozytywnie wpływa na poprawę stanu zdrowia pacjentów z zespołem metabolicznym.

    Zalecana jest dieta bogata w warzywa, produkty pełnoziarniste, owoce. Wysiłek fizyczny powinien być obecny każdego dnia, po około 30–40 minut. Zaleca się szczególnie spacery, np. nordic walking lub spacery z psem, o dystansie około 5 km. Przed rozpoczęciem intensywnych ćwiczeń należy skonsultować się z lekarzem, aby ocenił możliwości organizmu do podjęcia wysiłku.

    Również przed rozpoczęciem diety bardzo pomocna będzie konsultacja z dietetykiem oraz lekarzem, w celu ustalenia listy produktów, które pozytywnie wpłyną na poprawę masy ciała oraz obliczenia ilości kalorii, które należy codziennie spożywać. Aby uniknąć dodatkowego pogorszenia stanu wątroby przez zakażenie wirusem wirusowego zapalenia wątroby typu A i B, lekarz może zalecić szczepienia przeciwko tym wirusom. Póki co nie opracowano szczepionki przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu C.

     

    Jak leczyć nielakoholowe stłuszczenie wątroby?

     

    Jeżeli chodzi o leki, w USA lekiem I rzutu w leczeniu NAFLD (potwierdzonego biopsją) u osób z cukrzycą typu 2 jest pioglitazon. Lek ten zmniejsza insulinooporność oraz wpływa pozytywnie na redystrybucję tkanki tłuszczowej (zmniejsza najgroźniejszą otyłość brzuszną). W Polsce pioglitazon jest lekiem przeciwcukrzycowym, stosowanym w cukrzycy typu 2 wtedy, kiedy leczenie metforminą nie odnosi skutku. Nie jest to lek refundowany, opakowanie kosztuje około 50 złotych.

    U osób, które nie chorują na cukrzycę typu 2, proponuje się leczenie za pomocą witaminy E, czyli znanego antyoksydantu. W niektórych badaniach wykazano zwiększone ryzyko zgonu oraz, u mężczyzn, zwiększone ryzyko raka prostaty po zastosowaniu wysokich dawek witaminy E. Dlatego przed rozpoczęciem stosowania tego preparatu należy przedyskutować plusy i minusy terapii ze swoim lekarzem.

    Znanym lekiem zmniejszającym insulinooporność jest metformina. Jest to lek I rzutu w terapii cukrzycy typu 2. Mimo że w jednym z badań randomizowanych pacjenci stosujący metforminę uzyskiwali większe spadki aktywności enzymów wątrobowych niż pacjenci leczeni dietą lub witaminą E oraz poprawę w badaniu histopatologicznym po 12 miesiącach terapii, póki co samo NAFLD (bez towarzyszącej cukrzycy) nie jest wskazaniem do stosowania metforminy.

    Fibraty i statyny wspomagają leczenie dyslipidemii, która jest jedną z głównych przyczyn rozwoju NAFLD. Jednak należy pamiętać, iż jednym ze skutków ubocznych ich stosowania jest uszkodzenie wątroby, dlatego ich podawanie musi odbywać się pod ścisłą kontrolą. Innym lekiem mogącym hamować postęp NAFLD jest ezetymib, zmniejszający wchłanianie cholesterolu.

    Wciąż poszukuje się nowych leków mogących powstrzymać rozwój NAFLD, która – tak jak cukrzyca typu 2 – staje się epidemią XXI wieku. Najskuteczniejszą formą uniknięcia NAFLD jest jej zapobieganie w postaci odpowiedniej diety i aktywnego stylu życia.

    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.