zarejestruj się zaloguj się

Martwicze zapalenie trzustki (martwica trzustki) – przyczyny, objawy i leczenie

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Dodane: 19. maja, 2017

Martwicze zapalenie trzustki (martwica trzustki) to jedna z postaci ostrego zapalenia narządu (OZT), którego najczęstszą przyczyną jest nadużywanie alkoholu lub kamica żółciowa. Objawy schorzenia to m.in. ból trzustki, tj. silny, opasujący ból w nadbrzuszu, który może promieniować do pleców, nudności i wymioty, tzw. ostry (twardy) brzuch czy żółtaczka. Jakie badania wykonać w przypadku podejrzenia martwicy trzustki? Jak leczyć tę chorobę trzustki? 

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Martwicze zapalenie trzustki – jakie są przyczyny?

     

    Martwicze zapalenie trzustki jest jedną z postaci ostrego jej zapalenia. W jej przebiegu dochodzi do martwicy narządu, która może rozszerzać się także na sąsiadujące tkanki. Martwica trzustki może ulec zakażeniu.

    Martwicze zapalenie trzustki może mieć bardzo niekorzystne rokowanie i przebieg oraz doprowadzić do poważnych następstw – ze zgonem włącznie. Choroba cechuje się dynamicznym przebiegiem, często stan chorego bardzo gwałtownie ulega pogorszeniu.

    Spośród przyczyn ostrego zapalenia trzustki (OZT) dwie wiodące to: nadużywanie alkoholu i kamica żółciowa. Zdecydowanie rzadziej choroba jest efektem: urazu, hiperlipidemii, wrodzonych wad czy mutacji narządu, działania jatrogennego (powikłania zabiegów, skutek uboczny przyjmowania leków).

     

    Martwica trzustki – objawy

     

    W przypadku martwicy narządu pojawiają się charakterystyczne objawy ostrego zapalenia (OZT). Pacjenci zgłaszają ból trzustki, czyli opasujący, silny ból w nadbrzuszu (z lewej strony, u góry), który może promieniować do pleców. Dolegliwości bólowe brzucha nasilają się po posiłku czy spożyciu alkoholu. Często towarzyszą im nudności oraz wymioty.

    Pacjent z martwicą trzustki ma gorączkę i jest osłabiony. U chorego mogą pojawiać się zaburzenia świadomości. Ponadto występuje tachykardia, czyli przyspieszenie akcji serca (częstoskurcz). Do wymienionych objawów martwiczego zapalenia trzustki dołącza czasami żółtaczka.

    W przedmiotowym badaniu trzustki można stwierdzić wyczuwalny opór w jamie brzusznej, tzw. ostry, twardy brzuch, a także skórne objawy OZT (objaw Cullena – krwawe podbięgnięcia w okolicy pępka czy też objaw Greya-Turnera, czyli krwawe podbiegnięcia w okolicy lędźwi).

     

    Martwicze zapalenie trzustki – badania

     

    W diagnostyce ostrego zapalenia trzustki wykonywane są m.in. badanie podmiotowe i przedmiotowe. Wśród innych należy wymienić te laboratoryjne – najważniejsze znaczenie mają enzymy trzustkowe (amylaza, lipaza) oznaczane we krwi (amylaza, lipaza) i w moczu (amylaza), ale ze stopniem zaawansowania choroby korelują także wykładniki stanu zapalnego (WBC, CRP, PCT – zwłaszcza ostatni marker – prokalcytonina – dobrze oddaje ciężkość choroby i stopień ryzyka poważnych powikłań z sepsą na czele).

    Badania obrazowe na chorą trzustkę to z kolei USG jamy brzusznej (wykonywane zwykle w pierwszej kolejności, jednak bardzo mało dokładne, jeśli chodzi o obrazowanie narządu) oraz tomografia komputerowa jamy brzusznej (to drugie badanie jest znacznie bardziej wartościowe i pozwala na dość dokładne zobrazowanie zmian martwiczych). W celu obrazowania ewentualnych powikłań wykonuje się czasem badania na trzustkę, takie jak RTG przeglądowe jamy brzusznej lub RTG klatki piersiowej.

     

    Martwica trzustki – dieta, leki czy operacja?

     

    Martwicze zapalenie trzustki zawsze jest wskazaniem do hospitalizacji. W leczeniu stosuje się m.in. specjalną dietę na trzustkę – chory może wymagać całkowitego żywienia dojelitowego przez sondę lub też żywienia pozajelitowego.

    Leczenie tej choroby trzustki polega także na: uzupełnianiu płynów i elektrolitów, antybiotykoterapii (lekiem z wyboru są karbapenemy) oraz podawaniu leków przeciwbólowych. Konieczne staje się też monitorowanie funkcji życiowych chorego.

    Martwicze zapalenie może wymagać operacji trzustki. Zabieg polega na usuwaniu martwych fragmentów organu, a także ewentualnych ropni powstających jako powikłanie.

     

    Martwicze zapalenie trzustki – rokowania i powikłania

     

    Martwicze zapalenie trzustki jest chorobą poważną, która może zakończyć się nawet zgonem (ryzyko szacuje się nawet na 20 proc.). Dla rokowania istotne znaczenie ma szybkie wdrożenie leczenia.

    Zapalenie trzustki może dawać powikłania ostre oraz opóźnione. Spośród ostrych powikłań, bardzo groźnym stanem jest posocznica i związana z nią niewydolność wielonarządowa. Potencjalnym powikłaniem martwicy trzustki jest też zakażenie martwicy (najczęściej dochodzi do niego w 3. tygodniu choroby, rokowanie jest wówczas poważne, a ryzyko zgonu wzrasta do ok. 50 proc.) oraz przejście martwicy na sąsiednie tkanki.

    Po przebytym zapaleniu może rozwinąć się ropień trzustki (zwykle powikłanie to rozwija się po ok. 4 tygodniach i więcej od ostrego zachorowania), a także powstanie przetoki. W przebiegu OZT może dojść także do powikłań naczyniowych, takich jak: nadciśnienie wrotne, powstanie tętniaka rzekomego, zakrzepica żyły lub tętnicy śledzionowej i zakrzepica żyły wrotnej.

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba

    Filtruj wyniki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.