zarejestruj się zaloguj się

Krwawienie z przewodu pokarmowego

Tekst: lek. Miłosz Wilczyński
Krwawienie z przewodu pokarmowego
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 12. grudnia, 2013

Krwawienie z przewodu pokarmowego to obecność krwi w świetle przewodu pokarmowego. W zależności od lokalizacji możemy podzielić je na krwawienia z górnego oraz dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Zarówno nagłe, jak i przewlekłe krwawienie stanowi zagrożenie dla zdrowia pacjenta. Do częstych przyczyn krwawienia zalicza się m.in. owrzodzenia żołądka i dwunastnicy, żylaki przełyku, nowotwory żołądka, nadżerkowe zapalenie błony śluzowej żołądka.

SPIS TREŚCI:

    Krwawienia nagłe i przewlekłe

     

    Krwawieniem z przewodu pokarmowego nazywamy przedostanie się krwi do światła przewodu pokarmowego. Może być ono nagłe i ostre, i wtedy jest to krwotok z przewodu pokarmowego (następuje utrata dużej ilości krwi) lub przewlekłe, które trwa od tygodni lub miesięcy i nie jest łatwo zauważalne.

    Przewlekłe krwawienie z przewodu pokarmowego, mimo iż jest niezauważalne, stanowi zagrożenie dla zdrowia pacjenta. W związku z tym, że krwawienie takie często wywołuje niedokrwistość z niedoboru żelaza, wykrywamy je wykonując proste badanie jakim jest morfologia krwi. Można także wykonać test na obecność krwi utajonej w kale. Są to testy, które można nabyć w aptece bez recepty.

     

    Krwawienie z górnego odcinka pokarmowego

     

    Krwawienia z przewodu pokarmowego, w zależności od lokalizacji, możemy podzielić na krwawienia z przewodu pokarmowego w jego górnym i dolnym odcinku.

    Do górnego odcinka przewodu pokarmowego zaliczamy przełyk, żołądek i dwunastnicę, a do dolnego jelito cienkie i jelito grube. Krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego są zdecydowanie częstsze i stanowią 80% wszystkich krwawień z przewodu pokarmowego. Bardzo często ustępują samoistnie, ale mogą również nawracać. Przyczyną około 50–75% wszystkich krwawień z przewodu pokarmowego jest owrzodzenie żołądka i dwunastnicy. Jeśli mamy do czynienia z obfitym krwotokiem, może on stanowić poważne zagrożenie dla życia pacjenta.

     

    Przyczyny krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego

     

    Do najczęstszych przyczyn krwawień z górnego odcinka przewodu pokarmowego zaliczamy:

    Żylaki przełyku występują najczęściej u osób z marskością wątroby i pojawiają się w związku z wystąpieniem nadciśnienia wrotnego. Tylko u 1/3 pacjentów dochodzi do krwawienia z żylaków. Krwawienie pojawia się w postaci wymiotów ciemną krwią ze skrzepami. Każdemu takiemu incydentowi towarzyszy w 20–30% ryzyko zgonu. Leczenie żylaków przełyku może być farmakologiczne, endoskopowe i chirurgiczne. Farmakologiczne polega na podawaniu tzw. β-blokerów (propranolol i nadolol). Są to leki, które obniżają ciśnienie wrotne. Obecnie metodą z wyboru w leczeniu krwotoku z żylaków przełyku jest ostrzykiwanie krwawiących żylaków (tzw. sklerotyzacja).

     

    Zespół Mallory’ego-Weissa

     

    Zespół Mallory’ego-Weissa występuje najczęściej u alkoholików i polega na pęknięciach błony śluzowej wpustu żołądka, czyli u ujścia przełyku, które powstają w wyniku uporczywych wymiotów.

     

    Wrzody żołądka i dwunastnicy

     

    Owrzodzenia żołądka i dwunastnicy to choroba bardzo powszechnie występująca nie tylko w Polsce, ale i na świecie. Dotyka ona około 5–10% populacji. W jej patogenezie bardzo dużą rolę odgrywa infekcja Helicobacter pylori. Na początku objawia się silnym bólem zlokalizowanym w nadbrzuszu, uczuciem palenia i gniecenia. Może również przebiegać bezobjawowo i pierwszym objawem jest krwawienie wywołane przedziurawieniem wrzodu.

     

    Nowotwory żołądka

     

    Rak żołądka jest nowotworem dość często występującym w Polsce. Dotyka zazwyczaj ludzi po 55 roku życia, głównie mężczyzn. Przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo. Chorzy często zgłaszają zwykłe dolegliwości dyspeptyczne: ból w nadbrzuszu, utratę apetytu czy nudności. Jeżeli pojawiają się krwawienia, utrata masy ciała, wymioty lub niedokrwistość, to zazwyczaj mamy do czynienia z zaawansowanym stadium choroby. Podstawową metodą diagnostyczną jest gastroskopia z pobraniem wycinków.

     

    Krwawienie z dolnego odcinka pokarmowego

     

    Krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego są mniej dynamiczne i w związku z tym stanowią mniejsze niebezpieczeństwo dla zdrowia. Ich źródło zazwyczaj jest zlokalizowane w jelicie grubym. Najczęstszym objawem krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego jest stolec z domieszką krwi. Najczęstszą przyczyną krwawień u osób starszych są uchyłki, między 40 a 50 rokiem życia – zmiany nowotworowe oraz polipy, a u osób poniżej 30 roku życia tzw. nieswoiste choroby zapalne jelit (czyli choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego). Hemoroidy natomiast pojawiają się w każdym wieku.

     

    Przyczyny krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego

     

    Do najczęstszych przyczyn krwawienia z przewodu pokarmowego w jego dolnym odcinku zaliczamy:

    • guzki krwawnicze, czyli tzw. hemoroidy,
    • uchyłkowatość jelita grubego,
    • raka jelita grubego,
    • popromienne zapalenie jelita grubego (jako powikłanie radioterapii),
    • polipy jelita grubego,
    • wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
    • infekcje Salmonella i Shigella,
    • zaburzenia krzepnięcia i obniżenie liczby płytek krwi.

     

    Guzki krwawnicze

     

    Guzki krwawnicze inaczej zwane są żylakami odbytu lub hemoroidami. Stwierdza je lekarz podczas badania per rectum (czyli palpacyjnie przez odbyt). Przy żylakach odbytu krew w stolcu jest świeża, jasnoczerwona. Częstszymi jednak dolegliwościami są ból i świąd w okolicach odbytu.

     

    Uchyłkowatość jelita grubego

     

    Uchyłkowatość jelita grubego jest jedną z częściej występujących dolegliwości w populacji; powyżej 70 roku życia stwierdza się ją u 70% badanych. W 50% przypadków przebiega bezobjawowo. Objawy, jeśli występują, są mało charakterystyczne: ból brzucha, zaparcia, wzdęcia. Jeśli dochodzi do krwawienia u chorych na chorobę uchyłkową, to najczęściej ich źródłem jest nadżerka powstała w świetle uchyłka. W przypadku krwawień nawracających konieczne jest wykonanie operacji polegającej na usunięciu odcinka jelita z obecnymi uchyłkami.

     

    Rak jelita grubego

     

    Rak jelita grubego rozwija się głównie na podłożu polipów gruczolakowych. Na początku może nie dawać objawów lub jedynie zmieniać rytm wypróżnień. Objawy zależą przede wszystkim od lokalizacji guza. Pojawiająca się krew w kale wskazywać może na lokalizację w dystalnym odcinku jelita grubego. Krwawienie często może nie występować w ogóle, a pierwszym objawem może być niedrożność przewodu pokarmowego.

     

    Krwotok z przewodu pokarmowego

     

    Objawy krwotoku do przewodu pokarmowego stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia pacjenta. Należą do nich:

    • nagłe zasłabnięcie,
    • krwawe wymioty,
    • smolisty stolec,
    • przyspieszona akcja serca,
    • obniżone ciśnienie tętnicze krwi,
    • chory jest blady, spocony, ma zawroty głowy,
    • mniejsza ilość oddawanego moczu.

    Po krwotoku, w podstawowych badaniach laboratoryjnych, takich jak morfologia krwi stwierdza się obniżone stężenie hemoglobiny (norma Hb dla kobiet 12–16 g/100 ml; dla mężczyzn 14–18 g/100 ml), zmniejszone stężenie erytrocytów oraz zmniejszenie wartości hematokrytu.

    Bardzo ważne jest zebranie wywiadu od pacjenta lub od osób, które były świadkami krwotoku. Należy dowiedzieć się jaki charakter miało krwawienie, gdyż może nam to pomóc w zleceniu odpowiednich badań diagnostycznych oraz postawieniu prawidłowej diagnozy.

    Musimy dowiedzieć się:

    • czy chory wymiotował żywoczerwoną krwią – to nasuwa przypuszczenie krwotoku z dużej tętnicy,
    • czy wymioty były fusowate, brunatnoczerwone – to z kolei jest charakterystyczne dla krwotoku z wrzodów żołądka i dwunastnicy,
    • czy wymiotował ciemną krwią ze skrzepami – wtedy istnieje prawdopodobieństwo krwotoku żylnego,
    • czy krwawi żywoczerwoną krwią z odbytu,
    • czy stolce są wymieszane z krwią – jest to charakterystyczne dla źródła krwawienia zlokalizowanego w odbytnicy lub okrężnicy (jelito grube),
    • czy stolce mają kolor brunatny – krwotok najprawdopodobniej do początkowego odcinka jelita grubego,
    • czy stolce są malinowe – malinowy stolec występuje najczęściej u dzieci przy wgłobieniu,
    • czy chory oddaje czarne, smoliste stolce – najprawdopodobniej źródło krwawienia znajduje się w górnym odcinku przewodu pokarmowego.

    Jeżeli na podstawie wyżej wymienionych objawów podejrzewamy krwawienie do przewodu pokarmowego, powinniśmy wezwać karetkę pogotowia ratunkowego, która przewiezie chorego do szpitala.

    Podstawową metodą diagnostyczną stosowaną w krwotokach do przewodu pokarmowego jest badanie endoskopowe. Gdy podejrzewamy, że mamy do czynienia z krwawieniem z przewodu pokarmowego w jego górnym odcinku, to wykonujemy gastroskopię, a gdy z dolnego odcinka – kolonoskopię. Powinny być one wykonane jak najszybciej po wystąpieniu objawów.

    Pomagają one nie tylko zlokalizować źródło krwawienia, ale także umożliwiają jego zatrzymanie metodami endoskopowymi. Możemy wyróżnić dwie grupy endoskopowych metod tamowania krwawienia: metody nietermiczne i termiczne. Do metod nietermicznych zaliczamy m.in. iniekcje adrenaliny, klipsy naczyniowe czy kleje tkankowe, a do metod termicznych m.in. koagulację argonową i elektrokoagulację.

    Zastosowanie wyżej wymienionych metod wymaga nie tylko wysoko specjalistycznego sprzętu, ale także dużego doświadczenia lekarzy specjalistów. Najpowszechniej stosowanymi metodami jest zakładanie klipsów naczyniowych oraz stosowanie metody iniekcyjnej.

    Autor: lek. Miłosz Wilczyński

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.