zarejestruj się zaloguj się

Kolka wątrobowa

Tekst: lek. Edyta Ćwiek-Rębowska
Kolka wątrobowa
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 21. października, 2014

Kolka wątrobowa to ostry napadowy ból brzucha, zlokalizowany zwykle w okolicy prawego łuku podżebrowego. Sama nie jest odrębną jednostką chorobową, lecz objawem poważnych schorzeń dotyczących pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych, a jej bagatelizowanie może przyczynić się do wystąpienia groźnych powikłań. W leczeniu objawowym kolki stosuje się leki przeciwbólowe i rozkurczające mięśnie gładkie przewodu pokarmowego.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest kolka wątrobowa?

     

    Kolka wątrobowa (inaczej kolka żółciowa) to ostry ból brzucha, umiejscowiony w prawym podżebrzu lub środkowej górnej części brzucha (w tzw. nadbrzuszu środkowym). Najczęściej występuje on po spożyciu tłustego, obfitego posiłku. Może promieniować do pleców (okolice prawej łopatki) i przebiegać z objawami towarzyszącymi, takimi jak wymioty, nudności, wzdęcia czy zgaga. Ból ten jest dla chorego dość dokuczliwy, gdyż jego występowanie jest nagłe, a ustępowanie stopniowe i powolne. Bywa że ból trwa nawet kilka godzin. Ulgę przynoszą wówczas podane doustnie lub domięśniowo leki rozkurczające mięśniówkę przewodu pokarmowego.

     

    Przyczyny kolki wątrobowej

     

    Ból o charakterze kolki żółciowej spowodowany jest zwykle wzrostem napięcia ścian pęcherzyka żółciowego. Pęcherzyk żółciowy jest niewielkim narządem, którego nadrzędną funkcją jest magazynowanie żółci niezbędnej w procesach trawiennych. W przypadku spożycia tłustego pokarmu błona śluzowa dwunastnicy wytwarza substancje pobudzające skurcz pęcherzyka żółciowego, a tym samym powodujące przemieszczenie znajdującej się w nim żółci do światła dwunastnicy, celem ułatwienia trawienia tłuszczów.

    Ból kolkowy pojawia się wówczas, gdy przemieszczenie zmagazynowanej żółci jest utrudnione bądź niemożliwe z powodu obecności złogów w pęcherzyku żółciowym lub w drogach żółciowych (tj. odprowadzających żółć z pęcherzyka do dwunastnicy).

     

    Co to jest kamica żółciowa?

     

    Kamicą żółciową nazywamy obecność złogów (potocznie zwanych kamieniami) w pęcherzyku żółciowym (mówimy wówczas o kamicy pęcherzyka żółciowego) lub w drogach żółciowych (kamica przewodowa). Na wystąpienie kamicy żółciowej bardziej narażone są kobiety, osoby w podeszłym wieku, otyłe, chorujące na cukrzycę, przyjmujące preparaty estrogenowe (np. doustne środki antykoncepcyjne) oraz ze zwiększonym ponad normę stężeniem trójglicerydów we krwi.

    Kamica pęcherzyka żółciowego i kamica przewodowa mogą współistnieć ze sobą, zwłaszcza gdy złogi powstałe w pęcherzyku są drobne i wraz z żółcią ulegają przemieszczeniu do dróg żółciowych, blokując ich wąskie światło. Objawem świadczącym o kamicy przewodowej, oprócz charakterystycznej kolki wątrobowej, jest żółtaczka, często połączona ze świądem skóry i odbarwieniem stolca.

     

    Diagnostyka w kolce wątrobowej

     

    Kolka wątrobowa najczęściej jest objawem kamicy żółciowej, toteż jej wystąpienie nie może być bagatelizowane. Wymaga ona konsultacji lekarskiej, dokładnego badania fizykalnego oraz wykonania badań obrazowych.

    W diagnostyce kolki wątrobowej w przebiegu kamicy pęcherzyka żółciowego największą przydatnością charakteryzuje się USG jamy brzusznej. W znakomitej większości przypadków pozwala ono uwidocznić złogi w pęcherzyku żółciowym, a niekiedy także i w drogach żółciowych.

    Niemniej jednak w przypadku podejrzenia kamicy przewodowej wyższą czułością charakteryzuje się badanie endoskopowej cholangiopankreatografii wstecznej – ECPW lub endoskopowe badanie ultrasonograficzne – EUS. Oba te badania – dzięki zastosowaniu endoskopii – pozwalają na zobrazowanie dróg żółciowe „od wewnątrz ciała” oraz (w przypadku metody ECPW) jednoczasowe usunięcie złogów lub poszerzenie ujścia dróg żółciowych do dwunastnicy (brodawki Vatera).

     

    Jak leczyć kolkę wątrobową?

     

    Jak podano wcześniej, kolka wątrobowa nie jest schorzeniem samym w sobie, a jedynie objawem toczącej się choroby, który może być złagodzony przez tzw. leczenie doraźne. Ustąpi ona całkowicie jedynie wówczas, kiedy zlikwidowana zostanie jej przyczyna. W postępowaniu w kolce wątrobowej wyróżniamy:

    • leczenie objawowe:
      • leki przeciwbólowe – niesteroidowe leki przeciwzapalne, paracetamol (nie zaleca się stosowania morfiny, gdyż może ona nasilić występujące już dolegliwości);
      • leki rozkurczające mięśnie gładkie przewodu pokarmowego – drotaweryna, hioscyna (skopolamina), papaweryna;
    • leczenie zabiegowe:
      • cholecystektomia – czyli usunięcie pęcherzyka żółciowego w przypadku objawowej kamicy pęcherzyka;
      • ECPW z protezowaniem dróg żółciowych lub poszerzeniem ich ujścia do dróg żółciowych (ułatwia to przemieszczenia się złogu do światła dwunastnicy).

     

    Dieta w kamicy żółciowej

     

    Odpowiednia dieta nie jest drogą do wyleczenia kolki wątrobowej, jednak może ona łagodzić objawy kamicy i uczynić czas oczekiwania na wyleczenie definitywne mniej dokuczliwym dla chorego.

    Dieta w kamicy objawowej powinna być lekkostrawna, niskotłuszczowa. Unikać należy żółtych serów i potraw smażonych, zawierających olej, smalec, majonez, śmietanę. Osoby otyłe powinny dążyć do redukcji masy ciała, a chorym ze współistniejącą hipertriglicerydemią zaleca się dodatkowo ograniczenie cukrów prostych i dwucukrów w diecie.

     

    Następstwa nieleczonej kolki wątrobowej

     

    Niewdrożenie diagnostyki mającej na celu ustalenie przyczyny dolegliwości jaką jest kolka wątrobowa może skutkować wystąpieniem wymagających natychmiastowej interwencji lub groźnych dla życia powikłań, spowodowanych zaniechaniem lub opóźnianiem leczenia objawowej kamicy pęcherzyka żółciowego lub dróg żółciowych.

    Do powikłań tych należą:

    Zarówno ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego, jak i ostre zapalenie trzustki są stanami wymagającymi hospitalizacji, często także zagrażającymi życiu. Stąd potrzeba konsultacji lekarskiej i wdrożenia odpowiedniej diagnostyki i leczenia zabiegowego, które pomoże usunąć przyczynę występujących dolegliwości, a nie będzie jedynie nakierowane na łagodzenie występujących już objawów.

    Autor: lek. Edyta Ćwiek-Rębowska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.