zarejestruj się zaloguj się

Enzymy wątrobowe

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Enzymy wątrobowe
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 07. października, 2014

Enzymy wątrobowe to AspAT, AlAT oraz GGTP. Badanie ich stężenia pozwala przede wszystkim diagnozować choroby wątroby. Badanie aktywności enzymu AspAT i AlAT jest użyteczne również w diagnostyce chorób mięśnia serca, chorób trzustki, uszkodzeń mięśni oraz chorób tarczycy. Obniżenie AspAT i AlAT nie ma znaczenia diagnostycznego, jednakże podwyższenie stężenia enzymów wymaga dalszej diagnostyki.

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Badania enzymów wątrobowych

     

    Wątroba to jeden z najważniejszych narządów ludzkiego organizmu. W diagnostyce zaburzeń czynności wątroby ważną rolę odgrywa ocena aktywności enzymów wątrobowych, takich jak:

    • aminotransferaza asparaginianowa (AspAT),
    • aminotransferaza alaninowa (AlAT),
    • gamma-glutamylotranspeptydaza (GGTP).

     

    Aminotransferaza asparaginianowa (AspAT)

     

    Aminotransferaza asparaginianowa to enzym wątrobowy biorący udział w przemianie białek (enzym przenoszący grupy aminowe z aminokwasów na ketokwasy). Normy aktywności AspAT we krwi to 5–40 U/l. Nieznaczne podwyższenie aktywności AspAT nie ma znaczenia istotnego klinicznie. W poważnych zaburzeniach czynności wątroby lub w innych chorobach objawiających się wzrostem AspAT obserwuje się aktywności osiągające kilkaset, a nawet kilka tysięcy U/l.

    Badanie aktywności aminotransferazy asparaginianowej należy do tzw. prób wątrobowych wykorzystywanych w diagnostyce chorób przebiegających z martwicą komórek wątrobowych (hepatocytów), jednak należy pamiętać, że podwyższone stężenie AspAT nie jest objawem charakterystycznym wyłącznie dla schorzeń wątroby, może też świadczyć m.in. o uszkodzeniu mięśni, w tym mięśnia sercowego.

    Wśród przyczyn podwyższenia aktywności aminotransferazy asparaginianowej powyżej górnej granicy normy znajdują się:

    • choroby wątroby – wirusowe zapalenia wątroby (ostre i przewlekłe), hemochromatoza, toksyczne uszkodzenia wątroby (np. przez alkohol, leki metabolizowane przez wątrobę), marskość wątroby, stłuszczenie wątroby, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroby dróg żółciowych;
    • choroby mięśnia sercowego (np. zawał serca – szczyt aktywności AspAT ma miejsce w 4–6 godzinie od zawału, zapalenie mięśnia sercowego) oraz stan po operacjach kardiochirurgicznych, interwencjach wewnątrznaczyniowych przeprowadzanych na naczyniach wieńcowych, masażu serca;
    • uszkodzenie mięśni szkieletowych (np. wskutek urazów, zmiażdżenia, zatruć, dystrofii mięśniowych, chorób nerwowo-mięśniowych), intensywny wysiłek fizyczny;
    • choroby infekcyjne (np. mononukleoza zakaźna);
    • choroby trzustki (np. ostre zapalenie trzustki, przewlekłe zapalenie trzustki);
    • stosowanie niektórych leków (np. leków psychotropowych, statyn);
    • choroby tarczycy (nadczynność tarczycy);
    • celiakia.

    Obniżone stężenie aminotransferazy asparaginianowej nie ma znaczenia istotnego klinicznie.

     

    Aminotransferaza alaninowa (AlAT)

     

    Aminotransferaza alaninowa, podobnie jak aminotransferaza asparaginianowa, należy do enzymów wątrobowych uczestniczących w przemianach białek. Normy aktywności AlAT dla człowieka dorosłego to 23–50 U/l. Podwyższenie aktywności AlAT ma miejsce w chorobach wątroby i dróg żółciowych (np. w zapaleniach wątroby, toksycznym uszkodzeniu wątroby), jednak może być również objawem:

    • zawału mięśnia sercowego,
    • uszkodzenia lub przetrenowania mięśni szkieletowych,
    • stosowania niektórych leków (np. leków psychotropowych, statyn),
    • nadczynności tarczycy,
    • celiakii.

    Obniżone stężenie aminotransferazy alaninowej nie ma znaczenia istotnego klinicznie.

     

    Podwyższony AspAT i AlAT oraz wskaźnik de Ritisa

     

    Wzrost aktywności zarówno AspAT, jak i AlAT jest objawem nieswoistym i rozpatrywany w pojedynkę (bez znajomości obrazu klinicznego i przeprowadzenia innych badań) nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Dodatkowe informacje wnosi obliczenie tzw. wskaźnika de Ritisa (stosunku aktywności AspAT do aktywności AlAT).

    Wskaźnik de Ritisa < 1 (większe odchylenia w zakresie aktywności AlAT niż AspAT) wskazuje na choroby wątroby:

    • ostre lub przewlekłe zapalenie wątroby,
    • uszkodzenia toksyczne wątroby,
    • hemochromatozę,
    • stłuszczenie wątroby,
    • autoimmunologiczne zapalenie wątroby.

    Wskaźnik de Ritisa > 1 może świadczyć o pozawątrobowej przyczynie podwyższenia aktywności aminotransferaz (takiej jak np. zawał mięśnia sercowego), ale często obserwuje się go w dokonanej marskości wątroby oraz w toksycznym uszkodzeniu wątroby.

     

    Gamma-glutamylotranspeptydaza (GGTP)

     

    Normy aktywności GGTP u osoby dorosłej mieszczą się w granicach 6–18 U/l. Wzrost aktywności GGTP najczęściej świadczy o niedrożności dróg żółciowych (wewnątrz- lub zewnątrzwątrobowych), nie jest jednak objawem swoistym, może pojawić się także w przebiegu:

    • innych schorzeń wątroby (np. alkoholowego uszkodzenia wątroby),
    • chorób infekcyjnych (np. mononukleozy zakaźnej),
    • uszkodzenia mięśni (np. po urazach, w przebiegu dystrofii mięśniowych),
    • chorób tarczycy (nadczynność tarczycy).

    Obniżenie stężenia GGTP poniżej dolnej granicy normy nie ma znaczenia istotnego klinicznie.

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Wskaźnik de Ritisa

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.