zarejestruj się zaloguj się

Diagnostyka żołądka

Tekst: lek. Natalia Solibieda
Dodane: 13. listopada, 2013

W diagnostyce chorób żołądka dużą wartość diagnostyczną ma wywiad przeprowadzony z pacjentem. Opis dolegliwości na jakie cierpi pacjent, ich charakter oraz częstość pozwala specjaliście określić rodzaj koniecznej do przeprowadzenia diagnostyki i wdrożenia leczenia. Wśród badań żołądka wyróżnia się m.in. przeglądowe RTG jamy brzusznej, gastroskopię (badanie endoskopowe), tomografię komputerową oraz badanie na obecność bakterii Helicobacter pylori.

lek. Natalia Solibieda
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Budowa żołądka

     

    Najważniejszą funkcją żołądka jest trawienie i dostarczanie organizmowi składników odżywczych z pokarmu. Żołądek położony jest w jamie brzusznej, tuż pod przeponą. Jego kształt zależy od wypełnienia treścią pokarmową i położenia ciała. W anatomii żołądka wyróżniamy:

    • wpust, którym łączy się z przełykiem,
    • dno i trzon, gdzie pokarm podlega wstępnemu mieszaniu z sokiem żołądkowym,
    • odźwiernik – jest końcową częścią, z której dalej pokarm jest przekazywany do dwunastnicy.

    Ściana żołądka zbudowana jest z trzech warstw uczestniczących w procesie trawienia. Od wewnątrz żołądek pokrywa błona śluzowa, następnie występuje warstwa mięśniowa tzw. mięśniówka i na zewnątrz błona surowicza.

    Błona śluzowa zbudowana jest z tkanki nabłonkowej, która spełnia różnorodne funkcje. Wydziela kwas solny, który utrzymuje kwaśne pH w żołądku. Jest to istotne, ponieważ enzymy trawienne wydzielane przez komórki żołądka zostają aktywowane w środowisku o niskim pH. Pepsynogen, który jest enzymem trawiącym białka, przechodzi w formę aktywną – pepsynę.

    Komórki błony śluzowej wydzielają także śluz, który pełni funkcję ochronną. Kwas solny w nadmiarze uszkadza błonę śluzową i głębsze warstwy ściany żołądka. Śluz ma za zadanie stanowić barierę i nie dopuszczać do podrażnienia. Specyficzne komórki, tzw. komórki okładzinowe wydzielają czynnik Castle’a umożliwiający wchłanianie witaminy B12. Witamina B12 zapewnia dobrą kondycję składników krwi i układu nerwowego. Jej niedobór może doprowadzić do nieodwracalnych zmian neurologicznych.

    Warstwa mięśniowa, zbudowana z mięśni gładkich i poprzecznie prążkowanych, umożliwia mieszanie pokarmu z sokiem żołądkowym. Jej praca doprowadza do rytmicznych skurczów, dzięki którym pokarm jest dalej przekazywany do jelita cienkiego i ulega dalszemu procesowi trawienia i wchłaniania.

     

    Objawy choroby żołądka

     

    Najczęstsze choroby żołądka to:

    1. choroba wrzodowa,
    2. zapalenie błony śluzowej,
    3. rak żołądka,
    4. polipy żołądka.

    Objawy wskazujące na chorobę żołądka to:

    • zgaga, czyli uczucie pieczenia przełyku,
    • ból w środkowym nadbrzuszu,
    • odbijanie,
    • nudności i wymioty,
    • uczucie pełności.

    Podczas wizyty lekarskiej lekarz będzie się starał zebrać wszystkie informacje, które pomogą postawić mu prawidłową diagnozę i (w razie potrzeby) skierować pacjenta na dalszą diagnostykę żołądka. Najczęściej zadawane pytania przez lekarza to:

    • kiedy pojawiły się pierwsze dolegliwości?
    • czy występuje ból, a jeżeli tak, to w której części brzucha?
    • czy ból pojawia się na czczo, czy po posiłku?
    • czy ból ustępuje po posiłku?
    • czy ból potrafi wybudzić ze snu?
    • czy pojawiły się wymioty, jeżeli tak, to jaką treścią?
    • czy w wymiocinach zaobserwowano krew?
    • czy w ostatnim czasie doszło do znacznej utraty masy ciała?

    Po skrupulatnie zebranym wywiadzie lekarz zadecyduje, jakie badania należy zlecić. Podstawowym badaniem jest morfologia, która dostarcza informacji o poszczególnych składnikach krwi. Przy obecności objawów sugerujących niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 można wykonać badanie krwi w kierunku obecności specyficznych przeciwciał (białek, które atakują komórki okładzinowe).

     

    Jakie badania należy wykonać w chorobach żołądka?

     

    Wśród badań, które zlecane są w diagnostyce żołądka, wyróżnia się:

    • badanie przeglądowe radiologiczne jamy brzusznej,
    • gastroskopię – badanie endoskopowe,
    • badanie na obecność bakterii Helicobacter pylori,
    • tomografię komputerową.

     

    Badanie przeglądowe RTG jamy brzusznej

     

    Zdjęcie rentgenowskie wykonuje się na stojąco. Czasami lekarz może zlecić podanie środka kontrastującego, lepiej uwidaczniającego poszczególne struktury. W dniu przed wykonaniem badania RTG powinno się zrezygnować z kolacji i w dniu badania być na czczo.

     

    Badanie endoskopowe – gastroskopia

     

    Gastroskopia polega na wprowadzeniu do żołądka giętkiego przewodu o niewielkiej średnicy. Przewód ten zakończony jest kamerą ze światłem, przekazującą obraz z wnętrza na monitor. Wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym, trwa dość krótko, bo około 4–5 minut. Podczas badania może być konieczne pobranie wycinków błony śluzowej do oceny histopatologicznej. Pacjent w dniu badania powinien być na czczo i nie pić wody na 4 godziny przed wykonaniem badania.

     

    Badanie na obecność Helicobacter pylori

     

    Po pobraniu wycinka błony śluzowej zleca się kolejne badanie w diagnostyce żołądka – badanie na obecność bakterii Helicobacter pylori. Wycinek umieszcza się na płytce z mocznikiem i odpowiednim barwnikiem. Helicobacter pylori produkuje enzym – ureazę, która rozkłada mocznik do amoniaku i powoduje zmianę zabarwienia podłoża. Test ten nazywany jest testem ureazowym. Metodą alternatywną jest założenie hodowli drobnoustroju na specjalnym podłożu.

    Metodą nieinwazyjną wykrywania H. pylori jest test oddechowy i testy serologiczne. Test oddechowy polega na wypiciu specjalnie znakowanego mocznika. Następnie enzymy H. pylori przemieniają mocznik na dwutlenek węgla, który jest zawarty w wydychanym powietrzu i odpowiednio oznaczany. Testy serologiczne wykrywają przeciwciała, czyli białka produkowane przez układ odpornościowy organizmu w momencie zakażenia. Dodatni wynik testu nie musi jednak świadczyć o świeżym zakażeniu, ponieważ nawet po przebytym leczeniu przeciwciała mogą się utrzymywać do około 12 miesięcy.

     

    Tomografia komputerowa

     

    Tomografia komputerowa jest szczegółowym badaniem pokazującym zarówno wnętrze poszczególnych narządów, jak i ich otoczenie. Obraz można uzyskać w różnych projekcjach, co służy dokładniejszej diagnostyce. TK wykonywana jest głównie w podejrzeniu zmian nowotworowych żołądka, umożliwiając ocenę zaawansowania procesu chorobowego.

    Autor: lek. Natalia Solibieda

    Filtruj wyniki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.