zarejestruj się zaloguj się

Diagnostyka WZW

Tekst: Agnieszka Biel
Diagnostyka WZW
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 20. lutego, 2014

Wirusowe zapalenie wątroby (WZW, łac. Hepatitis) jest wywoływane przez różne wirusy, określane literami od A do E. W Polsce najczęściej spotykany jest HBV, wywołujący wirusowe zapalenie wątroby typu B. Objawy choroby nie muszą być widoczne, jednak przewlekłe WZW B prowadzi do martwicy, a także raka wątroby. Z kolei najgroźniejszy wirus HCV, wywołujący WZW typu C powoduje trwałą infekcję oraz marskość wątroby.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest wirusowe zapalenie wątroby?

     

    Wbrew pozorom wirusowe zapalenie wątroby nie jest jedną chorobą, choć najczęściej nie precyzując rodzaju ma się na myśli wirusowe zapalenie wątroby typu B (HBV, dawniej WZWB). Poznanych do tej pory wirusów zapalenia wątroby jest jednak więcej. Określane są one literami od A do E, a różnią się przebiegiem choroby.

    W diagnostyce WZW do wykrywania wirusowych zapaleń wątroby wykorzystuje się m.in. metody immunologiczne – reakcje antygenów i przeciwciał. Warto wiedzieć, że antygeny to białka produkowane przez wirusa, a przeciwciała wytwarza zakażony organizm. Obecność obu świadczy o obecności wirusa w organizmie.

    Do stwierdzenia obecności wirusa w osoczu wykorzystuje się też metody badające obecność materiału genetycznego wirusów (DNA lub RNA).

     

    Wirusowe zapalenie wątroby typu A (HAV)

     

    Czym jest WZW typu A?

     

    WZW typu A to tzw. „choroba brudnych rąk”. Najwięcej zachorowań odnotowuje się w rejonie basenu Morza Śródziemnego, w Rosji i Europie Wschodniej, w Afryce, Ameryce Środkowej.

    Wirus HAV jest szeroko rozpowszechniony ze względu na wysoką zakaźność w okresie przedobjawowym oraz bezobjawowy przebieg infekcji (u dzieci poniżej 6 roku życia sięga nawet 70%). W Polsce zdarzają się przypadki zachorowania na wirusowe zapalenie wątroby typu A, ale są rzadkie i często są to osoby, które zaraziły się podczas wycieczek w wyżej wymienione miejsca.

    Od zakażenia do wystąpienia objawów mija zwykle 15 do 50 dni. Klinicznie wirusowe zapalenie wątroby typu A może objawiać się w postaci:

    • bezżółtaczkowej,
    • żółtaczkowej,
    • cholestatycznej.

     

    Jakie badania wykonuje się by wykryć zakażenie WZW typu A?

     

    Aby w diagnostyce WZW wykryć zakażenie wirusem HAV, wykonuje się przede wszystkim pomiar aktywności enzymów wątrobowych – zwiększenie ich aktywności świadczy o uszkodzeniu wątroby. Enzymami takimi są:

    • ALT,
    • AST,
    • ALP,
    • GGTP.

    Bada się też poziom bilirubiny. Jednakże rozstrzygające znaczenie mają badania serologiczne – test na specyficzne dla wirusowego zapalenia wątroby typu A markery:

    • HAV przeciwciała IgM – ich obecność świadczy o ostrym WZW A; pojawiają się około 18–41 dni od zakażenia i można je wykrywać nawet przez okres 3–8 miesięcy; zanikają w okresie rekonwalescencji;
    • HAV przeciwciała całkowite IgG – mogą występować równocześnie z objawami choroby, występują też równolegle z IgM, ale utrzymują się do końca życia, co jest dowodem nabycia odporności.

    W wątpliwych przypadkach można też wykonywać biopsję wątroby, ale nie jest to rutynowa praktyka.

    Po wykryciu wirusa zwykle rozpoczyna się długotrwałe leczenie. Podczas leczenia wykonujemy monitorowanie czasu protrombinowego (PT). Jest to czas określający czas krzepnięcia osocza, w związku z tym, że czynniki krzepnięcia krwi produkowane są w wątrobie, ich brak lub niedobór (wynikający z uszkodzenia wątroby) powoduje jego wydłużenie. Gdy minie ostra faza choroby, w diagnostyce WZW co miesiąc badamy enzymy wątrobowe, aż do normalizacji wyników.

     

    Wirusowe zapalenie wątroby typu B

     

    Czym jest WZW typu B?

     

    Wirusowe zapalenie typu B jest rozpowszechnione na całym świecie. Dzieje się tak, ponieważ do zakażenia dochodzi za pośrednictwem krwi (z matki na dziecko) oraz drogą płciową. Największe ryzyko zakażenia występuje w Europie Wschodniej, Azji Południowo-Wschodniej, Afryce, Ameryce Środkowej i Południowej.

    Infekcja HBV może przybierać:

    • postać ostrą, przewlekłą prowadzącą do rozwoju martwicy lub raka wątroby;
    • postać bezobjawową (zależy to od wieku, płci i stanu odporności narażonego).

    Wirus zaczyna się namnażać po 3 dniach od zakażenia, a objawy pojawiają się po około 45 dniach. Choroba przebiega następująco:

    • faza początkowa: gorączka, złe samopoczucie, brak łaknienia, nudności i wymioty;
    • faza zaawansowana: żółtaczka, ciemny mocz;
    • przebieg nadostry: silne uszkodzenie wątroby objawiające się krwawieniem, śmiertelność około 1%.

     

    Jakie badania wykonuje się by wykryć zakażenie WZW typu B?

     

    W diagnostyce WZW do rozpoznania wirusowego zapalenia wątroby typu B wykorzystuje się metody laboratoryjne i serologiczne. Podobnie jak w wypadku HAV zwiększa się aktywność enzymu wątrobowego: ALT, ASPAT oraz pojawia się zwiększona zawartość bilirubiny w krwi. W tym przypadku również badania serologiczne są najważniejsze – pozwalają one na precyzyjną diagnozę i określenie stadium, w jakim jest choroba.

    • HBsAg – pojawiają się już w 1 miesiącu po zakażeniu i utrzymują w ostrym przebiegu, potem zanikają;
    • HBeAg – pojawia się w 2 miesiącu po zakażeniu; u osób zdrowiejących zanika po około 3–9 tygodniach – antygen e jest więc pierwszym markerem mogącym wskazywać na eliminację wirusa;
    • przeciwciała anty-HBs – pojawiają się po około 3–4 miesiącach po ustąpieniu objawów chorobowych;
    • przeciwciała anty-HBc – pojawiają się tuż przed lub w okresie wystąpienia biochemicznych oznak zapalenia wątroby (tzn. wzrostu aktywności enzymów), przeciwciała anty-HBc klasy IgM utrzymują się przez wiele lat;
    • HBsAb – marker rekonwalescencji i nabycia odporności;
    • HBV-DNA – wskaźnik aktywnej replikacji wirusa; metoda dokładniejsza niż oznaczanie HBeAg, stosowana w monitorowaniu terapii.

    W przypadku WZW B nie ma wskazań do wykonywania biopsji wątroby.

     

    Wirusowe zapalenie typu C (HCV)

     

    Czym jest WZW typu C?

     

    Kolejnym wirusem powodującym zapalenie wątroby jest wirus zapalenia wątroby typu C. Mimo że szacuje się, iż tylko 1,75% ludności Polski zakażonych jest wirusem, nie należy go bagatelizować, gdyż uszkadzając komórki, powoduje on marskość oraz raka wątroby.

    Wirus HCV pojawia się we krwi po 1–3 tygodniach od zakażenia i utrzymuje się przez 4–6 miesięcy w ostrym przebiegu. Możliwa jest też trwała infekcja, w której wirus utrzymuje się we krwi przez wiele lat.

    Do zakażenia wirusem HCV może dojść poprzez kontakt z krwią i jej pochodnymi (np. osocze), drogą płciową oraz przy porodzie (z matki na dziecko). Największe zagrożenie zakażeniem występuje u:

    • narkomanów przyjmujących narkotyki dożylnie,
    • pacjentów hemodializowanych,
    • osób często zmieniających partnerów seksualnych.

    Wirusowe zapalenie wątroby typu C przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo lub przypominać łagodne zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu A. Zwykle jednak od zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów mija około 2–26 tygodni (średnio 6–7 tygodni). Kolejnym etapem jest:

    • żółtaczka (u 30–40% chorych),
    • następnie przewlekłe zapalenie wątroby (u 70–80% pacjentów),
    • trwała infekcja (u 85–100% badanych).

     

    Jakie badania wykonuje się, aby wykryć zakażenie WZW C?

     

    W diagnostyce WZW badaniami służącymi do wykrycia HCV są:

    • przeciwciała anty-HCV – najpopularniejsza metoda wykrywania zakażenia HCV; nieprzydatna w fazie ostrej, gdyż przeciwciała pojawiają się dopiero po około 4 tygodniach;
    • antygen HCV – używane są gotowe testy, jest to test szybki i łatwy do wykonania;
    • HCV RNA – detekcja RNA wirusa znajduje zastosowanie już w fazie ostrej choroby, jednak jest najczęściej używana do sprawdzania skuteczności terapii;
    • badania laboratoryjne jak przy wirusowym zapaleniu wątroby typu A – monitorowanie czasu protrombinowego (PT);

    Nie ma wskazań do wykonywania biopsji wątroby, chyba że przypadek jest wątpliwy.

     

    Wirusowe zapalenie wątroby typu D

     

    Wirusowe zapalenie wątroby typu D występuje tylko u osób, które wcześniej zostały zakażone wirusem zapalenia wątroby typu B. Wirus B umożliwia namnażanie się tego wirusa. Możliwe jest zarówno równoczesne zakażenie wirusem typu D i B, jak i późniejsze zakażenie HDV nosiciela HBV. HDV zakazić się można poprzez kontakt z:

    • krwią,
    • wydzieliną z pochwy,
    • nasieniem.

    Zakażenie może przebiegać łagodnie lub przemienić się w postać piorunującą zapalenia wątroby lub jej ostrej niewydolności. Do diagnostyki używa się metod immunologicznych – wykorzystujących reakcję antygen + przeciwciało:

    • detekcja antygenu delta (związanego z cząsteczką wirusa);
    • detekcja przeciwciał anty-Ag delta.

     

    Wirusowe zapalenie wątroby typu E

     

    HEV jest to jeden z wielu wirusów, które przedostają się do naszego organizmu przez układ pokarmowy (przede wszystkim picie skażonej wody, ewentualnie bardzo rzadko przez kontakt z chorym) i tam się namnażają.

    Występuje jedynie endemicznie w Południowo-Wschodniej i Środkowej Azji, dlatego jest zagrożeniem tylko dla turystów odwiedzających te tereny. Do tej pory w Polsce odnotowano kilka przypadków, a każdy kolejny chory musi być zgłoszony do powiatowej stacji SANEPID. Objawy zachorowania na HEV są bardzo podobne do zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu A.

    Wykrywanie WZW typu E:

    • badanie poziomu ALT w surowicy,
    • badanie na obecność przeciwciał anty-HEV w krwi.

     

    Badania wątroby

     

    Istnieją skuteczne szczepionki przeciwko wirusom zapalenia wątroby typu A i B, co stanowi fundament zapobiegania zachorowaniom na wirusowe zapalenia wątroby.

    Dodatkowo badania takie, jak pomiar aktywności enzymów ASP, ALT, ALP oraz badanie na obecność antygenu HBs-AgHBs są bezpłatne, tak samo jak szczepionki na wirusowe zapalenie wątroby typu B.

    Należy pamiętać, że monitorowanie tylko i wyłącznie obecności wirusa nie jest wystarczające. Równocześnie trzeba podkreślać, iż wirusy te niszczą wątrobę, dlatego tak ważna jest kontrola jej stanu.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Zapalenie wątroby
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.