zarejestruj się zaloguj się

Co oznaczają podwyższone trójglicerydy? Czy wysokie trójglicerydy są groźne?

Tekst: lek. Miłosz Turkowiak
Dodane: 29. września, 2016

Podwyższone trójglicerydy są jedną z przyczyn rozwoju chorób cywilizacyjnych, zwłaszcza chorób układu sercowo-naczyniowego. Zdarza się, że przekroczenie normy trójglicerydów wiąże się z chorobą ogólnoustrojową, np. niedoczynnością tarczycy. Główną przyczyną wysokich trójglicerydów jest jednak niezdrowy styl, dlatego regularna aktywność fizyczna i odpowiednia dieta są podstawowym sposobem jego obniżania.

lek. Miłosz Turkowiak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Trójglicerydy – co to jest?

     

    Trójglicerydy (można spotkać się również z nazwą triglicerydy lub triacyloglicerole) są związkami chemicznymi o charakterze tłuszczu, które w pewnej ilości są obecne we krwi wszystkich osób, w tym osób zdrowych. Transportowane są między wątrobą i niemal wszystkimi komórkami ciała. Pełnią funkcje niezbędne dla sprawnego funkcjonowania organizmu. Podobnie jak glukoza, trójglicerydy mogą być wykorzystywane przez komórki do pozyskiwania energii koniecznej we wszystkich procesach życiowych. Mogą być również składowane w tkance tłuszczowej jako rezerwa na wypadek niedoboru energii dostarczanej z zewnątrz.

    Część z nich jest wykorzystywana do produkcji substancji podobnych do hormonów. Poziom trójglicerydów we krwi jest zależny przede wszystkim od tego, jaka ich ilość dostarczana jest z pokarmem i uwalniania z komórek do krwi – głównie z komórek tłuszczowych. Dlatego właśnie jest on tak zależny od stylu życia. Powszechna w krajach rozwiniętych (w tym w Polsce) dieta o wysokiej zawartości tłuszczu, nadużywanie alkoholu oraz niski poziom codziennej aktywności fizycznej, usposabiają do odkładania tkanki tłuszczowej, stwarzając ryzyko przekroczenia normy trójglicerydów. Stan taki nazywamy hipertrójglicerydemią. Nierzadko towarzyszy mu wysoki poziom cholesterolu, dodatkowo zwiększając zagrożenie dla zdrowia.

     

    Normy trójglicerydów – prawidłowe stężenie trójglicerydów

     

    Uważa się, że poziom trójglicerydów w krwi żylnej nie powinien być wyższy niż 150 mg/dl lub 1,7 mmol/l. Jeśli jest norma trójglicerydów zostanie przekroczona, mówimy o hipertriglicerydemii. Pilnej konsultacji z lekarzem wymaga stężenie przekraczające 500 mg/dl lub 5,6 mmol/l.

    Na wydruku wyniku trójglicerydy oznacza się często skrótem TG lub TAG. Ponieważ w zależności od sprzętu użytego w laboratorium zakres wartości prawidłowych może różnić się nieznacznie od podanych, interpretując wyniki trójglicerydów należy odnieść się do wartości przyjętych w danym laboratorium i podanych na wydruku.

     

    Podwyższone trójglicerydy – co oznaczają?

     

    Wysoki poziom trójglicerydów, mimo istotnej funkcji jaką spełniają te związki w organizmie, może być niebezpieczny dla zdrowia. Ich negatywny wpływ uwidacznia się tym bardziej, im większe osiągają stężenie i im dłużej stan ten się utrzymuje. W większości przypadków – z wyjątkiem bardzo dużego przekroczenia normy – wysokie trójglicerydy same w sobie długo nie wywołują objawów. Z tego powodu osoby z hipertriglicerydemią często zaniedbują problem.

    Wraz z podwyższonym poziomem cholesterolu, który bardzo często towarzyszy wysokim trójglicerydom, stan ten prowadzi do stopniowego i nieodwracalnego niszczenia tętnic. Dotyczy to w największym stopniu tętnic serca (wieńcowych), mózgu i kończyn dolnych. Ostatecznym efektem hipertriglicerydemii okazują się często stany zagrożenia życia lub trwałej utraty sprawności – jak dławica piersiowa, zawał serca, udar mózgu czy niedokrwienie kończyn dolnych.

    Bardzo wysokie trójglicerydy, przekraczające poziom 500–1000 mg/dl, prowadzą do rozwoju ostrego zapalenia trzustki. Jest to ciężkie powikłanie, wymagające pilnego przyjęcia do szpitala i stosowania intensywnego leczenia. Do pierwszych objawów należą nagły, bardzo silny ból brzucha, wymioty i gorączka.

     

    Czy wysokie trójglicerydy są groźne?

     

    Oprócz wspomnianego wcześniej wpływu stylu życia na poziom trójglicerydów, ryzyko jego podwyższenia zwiększa się w przebiegu wielu chorób. Nieprawidłowe wyniki ich badania nie powinny być zatem ignorowane. Wśród najczęstszych przyczyn wysokich trójglicerydów należy wymienić:

    • choroby nerek.

    Trzeba pamiętać, że uszkodzenia wywoływane przez podwyższone trójglicerydy przyspieszają i nasilają współistniejące z nimi często choroby, w wielu przypadkach również wynikające ze stylu życia, nadwagi i otyłości, jak cukrzyca i nadciśnienie tętnicze.

     

    Jak obniżyć trójglicerydy?

     

    Po wykryciu podwyższonego poziomu trójglicerydów powinniśmy w pierwszej kolejności zgłosić się do lekarza. Pozwoli to w najbardziej pewny sposób znaleźć przyczynę tego stanu i odpowiednio zareagować. Jest to też najlepsza droga do uniknięcia wspomnianych wyżej powikłań.

    Niezależnie od czasu trwania hipertriglicerydemii i jej stopnia, pierwszym i najważniejszym krokiem jest modyfikacja stylu życia.

    Konieczne jest obniżenie masy ciała w przypadku osób z nadwagą i otyłością. Za wskaźniki prawidłowej masy ciała przyjmuje się najczęściej parametr BMI i obwód talii. BMI (Body Mass Index) u osób dorosłych powinien mieścić się w zakresie 18,5–25. Wskaźnik ten wylicza się dzieląc masę ciała w kilogramach przez wzrost w metrach podniesiony do kwadratu. U osób z nadwagą przekracza wartość 25. Obwód w talii powinien być nie większy niż 80 cm u kobiet i nie większy niż 94 cm u mężczyzn. Bardzo ważne jest, aby masę ciała obniżać w sposób racjonalny (stosowanie radykalnych diet może być niebezpieczne).

    Zastanawiając się, jak obniżyć trójglicerydy, warto zacząć uprawiać regularną aktywność fizyczną. Minimalna częstotliwość zalecana przez lekarzy to wysiłek 3 razy w tygodniu, jednak największe korzyści przynosi codzienna aktywność w postaci co najmniej 30 min umiarkowanego wysiłku (np. przejażdżki rowerowej lub żwawego spaceru). Przydatne są urządzenia sportowe umożliwiające ciągłe mierzenie częstości tętna. Największe korzyści dla zdrowia przynosi utrzymywanie tętna (skrótowo HR od angielskiego określenia heart rate) na poziomie 130 uderzeń na minutę. W przypadku ich braku można posłużyć się subiektywną oceną intensywności – odpowiedni jest wysiłek pozwalający na swobodną rozmowę, ale powodujący pogłębienie i nieznaczne przyspieszenie oddechu.

     

    Dieta na trójglicerydy podwyższone – co jeść, a czego unikać?

     

    Za wysokie trójglicerydy można zbić, stosując odpowiednio zbilansowaną dietę. Powinniśmy zrezygnować ze schematu trzech dużych posiłków dziennie, który usposabia do objadania się. Zamiast tego zaleca się spożywanie 5–6 mniejszych posiłków w regularnych odstępach. Co jeść, żeby obniżyć poziom trójglicerydów? Podstawę diety powinny stanowić warzywa i produkty zbożowe bogate w węglowodany złożone (dla większości osób korzystna jest wysoka zawartość błonnika). Kilka razy dziennie powinniśmy spożywać owoce. W mniejszej ilości zalecane są mleko i produkty mleczne oraz ryby.

    W diecie na trójglicerydy mięso powinniśmy spożywać nie częściej niż 1–2 razy w tygodniu. W przypadku wysokiego poziomu trójglicerydów zaleca się ograniczenie spożycia tłuszczu (masło, margaryny, oleje, tłuste mięso, sery, itd.), a w przypadkach ekstremalnego podwyższenia – niemalże ich wyeliminowanie. Dietę taką należy opracować w porozumieniu z lekarzem i dietetykiem. U wszystkich osób z zaburzeniami poziomu trójglicerydów i cholesterolu polecane jest zastąpienie tłuszczów nasyconych (bogate w nie są produkty wysoko przetworzone, utwardzane margaryny, ciastka i kremy, fastfood’y i wiele innych) kwasami tłuszczowymi nienasyconymi (kwasami omega-3, omega-6). Znajdują się one między innymi w oliwie z oliwek, oleju lnianym, rybach, orzechach. Korzystny wpływ na obniżenie trójglicerydów ma również obniżenie spożycia alkoholu.

    Jeśli działania te nie przynoszą pożądanego efektu lub gdy jest on zbyt mały, lekarz może podjąć decyzję o wprowadzeniu leków obniżających poziom trójglicerydów. Jednocześnie rozpocznie diagnostykę mającą na celu wykrycie problemu stojącego za hipertriglicerydemią.

    Autor: lek. Miłosz Turkowiak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.