zarejestruj się zaloguj się

Choroby odbytu

Tekst: lek. Paweł Stacha
Choroby odbytu
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 21. maja, 2014

Schorzenia dotykające końcowy odcinek przewodu pokarmowego stanowią często poważny problem, przede wszystkim ze względu na to, że są one rzadko rozpoznawane. Pacjenci wstydzą się zwierzać lekarzowi z chorób dotyczących odbytu, a często w ogóle nie zgłaszają się do specjalisty. Choroby odbytu są bardzo wstydliwą grupą schorzeń, jednak nieleczone mogą prowadzić do istotnych dla zdrowia pacjentów powikłań.

lek. Paweł Stacha
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Budowa odbytu

     

    Odbyt to otwór będący końcowym odcinkiem przewodu pokarmowego. Jego funkcją jest opróżnianie jelita z kału, a więc uczestniczenie w akcie defekacji. Jelito grube u człowieka dzieli się na jelito ślepe (kątnicę) z wyrostkiem robaczkowym, okrężnicę wstępującą, okrężnicę poprzeczną, okrężnicę zstępującą, esicę, odbytnicę i odbyt.

    W warunkach fizjologii kanał odbytu jest zamknięty przez zespół silnych mięśni zwanych zwieraczem odbytu. Wyróżniamy zwieracz wewnętrzny odbytu (będący mięśniem gładkim, którego skurcz i rozkurcz są niezależne od naszej woli) oraz zwieracz zewnętrzny odbytu, mięsień poprzecznie prążkowany (szkieletowy), którego czynność w różnym stopniu możemy kontrolować. Mięśnie zwieracze odbytu zapobiegają samowolnemu wydostawaniu się stolca z jelita, a więc biorą udział w kontroli defekacji.

     

    Szczelina odbytu i hemoroidy

     

    Jest to choroba odbytu, która polega na mechanicznym uszkodzeniu, pęknięciu błony śluzowej wyściełającej odbyt. Objawia się silnym bólem, który występuje jedynie podczas defekacji i może trwać krótki czas po jej zakończeniu. Może pojawić się jawne krwawienie z odbytu lub jedynie krew w stolcu. Do wystąpienia szczeliny odbytu predysponuje wysiłek fizyczny, uporczywe zaparcia, siedzący tryb życia, a także przedłużający się poród siłami natury lub seks analny.

    Wyróżniamy szczelinę odbytu:

    • ostrą, która dość łatwo leczy się zachowawczo,
    • przewlekłą, która trudno się goi i nawraca (w tym przypadku niejednokrotnie konieczne jest zastosowanie leczenia chirurgicznego).

    Leczenie zachowawcze szczeliny odbytu polega na uregulowaniu rytmu wypróżnień oraz stosowaniu środków zmiękczających stolec (dieta bogatoresztkowa, błonnik), a także leków miejscowo znieczulających i rozszerzających naczynia w postaci czopków. W przypadku nieskuteczności leczenia zachowawczego chirurg może zdecydować o konieczności leczenia zabiegowego. W każdym jednak przypadku nawracającej szczeliny odbytu należy skonsultować się z lekarzem chirurgiem lub proktologiem.

    Kolejna z chorób odbytu – hemoroidy (żylaki odbytu, guzki krwawnicze) są jednym z częstszych schorzeń w populacji. Hemoroidy są fizjologicznie występującymi skupiskami naczyń żylnych w obrębie odbytu, które biorą udział w uszczelnianiu kanału odbytu. Przy występowaniu określonych czynników ryzyka, podobnych do tych spotykanych w przypadku szczeliny odbytu (zaparcia, siedzący tryb życia) dochodzi do nadmiernego wypełnienia hemoroidów krwią, ich obrzmienia i wydostawania się poza kanał odbytu. Powoduje to dolegliwości bólowe, krwawienia oraz powikłania, takie jak zakrzepica żylaków.

    Poważnym schorzeniem, które może powodować żylaki odbytu jest także marskość wątroby prowadząca do nadciśnienia wrotnego. Sploty żylne odbytnicze są miejscem połączenia pomiędzy krążeniem wrotnym i systemowym, dlatego podczas wzrostu ciśnienia w żyle wrotnej krew jest kierowana do krążenia okołoodbytniczego. Guzki krwawnicze we wczesnym stadium zaawansowania leczymy zachowawczo – czopkami, nasiadówkami. W przypadku żylaków odbytu wypadających lub powikłanych konieczne staje się operacyjne usunięcie hemoroidów.

     

    Ropień okołoodbytniczy

     

    Ropień w ujęciu chirurgicznym to ograniczony zbiornik zawierający zakażoną treść. Ropień okołoodbytniczy powstaje w przypadku zakaźnych chorób jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna), urazów okolicy odbytu, operacji przeprowadzanych w obrębie końcowych odcinków przewodu pokarmowego.

    Objawy to:

    • uwypuklenie i zaczerwienienie skóry okolicy odbytu,
    • silna bolesność,
    • uczucie parcia na stolec,
    • narastająca gorączka.

    Ropnie leczy się w warunkach szpitalnych, terapia polega na nacięciu ropnia, usunięciu treści ropnej oraz stosowaniu antybiotykoterapii.

     

    Kłykciny

     

    Następna wśród chorób odbytu – kłykciny kończyste (condylomata acuminata) to zmiany skórne przypominające brodawki, lokalizujące się w okolicach odbytu i narządów płciowych. Są wywołane zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego i przenoszone drogą kontaktów płciowych. Nieleczone rozrastają się, mogą prowadzić do zajęcia znacznej części krocza z niszczeniem okolicznych tkanek. Nie są nowotworami, lecz zwiększają ryzyko rozwoju raka kolczystokomórkowego skóry.

    Zwykle nie powodują dolegliwości bólowych, lecz stanowią istotny problem kosmetyczny i wywołują dyskomfort. Stosowanymi metodami leczenia są kremy i maści zawierające cytostatyki, podofilotoksynę lub metody zabiegowe – elektrokoagulacja, laseroterapia lub leczenie operacyjne. Rzadko obecnie występującym rodzajem kłykcin są także kłykciny płaskie (condylomata plana), które pojawiają się w przypadku kiły.

     

    Wypadanie odbytu

     

    Jest to wbrew pozorom stosunkowo częste schorzenie, występujące zazwyczaj u ludzi starszych, wynikające z osłabienia tkanki łącznej oraz przewlekłych zaparć. Wypadanie odbytu może także pojawić się u wielokrotnie rodzących kobiet. Choroba polega na wynicowaniu na zewnątrz kanału odbytu błony śluzowej odbytu. Powoduje to dolegliwości bólowe, pieczenie lub świąd, a także krwawienie oraz zanieczyszczenie bielizny kałem. Nieleczone wypadanie odbytu może prowadzić do przewlekłych stanów zapalnych narażonej na środowisko zewnętrzne śluzówki. Jeśli błona śluzowa jest nieodprowadzana, lekarz decyduje o zabiegu operacyjnym.

     

    Rak odbytu

     

    Najczęściej występującym złośliwym nowotworem odbytu jest rak płaskonabłonkowy. Czynnikami ryzyka jego wystąpienia jest palenie papierosów, uprawianie seksu analnego, zakażenie wirusem HIV, inne choroby odbytu (przetoki, guzki krwawnicze). Przez długi czas może nie dawać objawów, później pojawia się krwawienie z odbytu, ból lub świąd, w skrajnych przypadkach objawy niedrożności przewodu pokarmowego. Leczenie jest chirurgiczne.

    W obrębie odbytu może także rozwinąć się rak jelita grubego. Nowotwór ten najczęściej rozwija się na podłożu polipów, a czynnikami predysponującymi do jego wystąpienia są:

    • niewłaściwa dieta zawierająca dużo czerwonego mięsa i mało pokarmów bogatobłonnikowych,
    • palenie papierosów,
    • zaparcia,
    • brak wysiłku fizycznego,
    • czynniki genetyczne.

    Objawy raka odbytu to: spadek masy ciała, postępujące wyniszczenie, niedokrwistość, krwawienie z odbytu, ołówkowate stolce, uczucie niepełnego wypróżnienia. Leczenie zazwyczaj jest chirurgiczne, niekiedy wspomagane radioterapią, w zależności od postaci histologicznej i stopnia zaawansowania. Spotykamy także raki skóry okolicy odbytu, zwykle rak podstawnokomórkowy lub kolczystokomórkowy.

     

    Badanie per rectum

     

    Podstawowym badaniem stosowanym przez lekarzy zajmujących się schorzeniami odbytu jest badanie per rectum (palcem przez odbyt). Jest to proste, chociaż nieprzyjemne dla pacjenta badanie, które powinno być przeprowadzone nie tylko w przypadku występowania objawów mogących wskazywać na choroby odbytu, ale u każdego pacjenta przynajmniej raz w roku podczas rutynowej wizyty u lekarza rodzinnego.

    Bardzo często pacjenci nie zgadzają się na to badanie, ponieważ jest ono dla nich wstydliwe i bolesne, jednak dzięki badaniu per rectum można dość dokładnie ocenić skórę okolicy odbytu, napięcie zwieraczy, błonę śluzową odbytu, a dodatkowo u mężczyzn wielkość i konsystencję gruczołu krokowego, a u kobiet zagłębienie odbytniczo-maciczne, zwane zatoką Douglasa. Należy pamiętać, że w razie występowania jakichkolwiek objawów sugerujących schorzenie odbytu, należy zasięgnąć porady chirurga lub proktologa.

    Autor: lek. Paweł Stacha
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.