zarejestruj się zaloguj się

Brzydki zapach z ust – jak zwalczyć nieświeży oddech?

Tekst: lek. Miłosz Turkowiak
Brzydki zapach z ust – jak zwalczyć nieświeży oddech?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 03. sierpnia, 2016

Brzydki zapach z ust, znany również pod pojęciem halitozy, to problem dość częsty i uciążliwy. W większości przypadków spowodowany jest aktywnością bakterii bytujących w jamie ustnej, rzadko natomiast stanowi objaw choroby. Źródłem nieprzyjemnego oddechu bywają: kieszonki dziąsłowe, nalot na języku czy protezy zębowe. Skuteczną metodą zapobiegania i leczenia halitozy jest odpowiednia, rygorystyczna higiena jamy ustnej.

lek. Miłosz Turkowiak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Przyczyny halitozy – skąd się bierze brzydki zapach z ust? 

     

    Brzydki zapach z ust (halitoza) może być wywołany przez różne czynniki. W dużej części przypadków jego przyczyną jest uwalnianie przez bakterie związków o nieprzyjemnym zapachu, w tym lotnych związków siarki. Jama ustna stanowi środowisko stwarzające doskonałe warunki dla rozwoju bakterii. Zjawiskiem naturalnym jest występowanie w niej wielu różnych gatunków mikroorganizmów, z czego ogromna większość nie stwarza zagrożenia i nie wywołuje żadnych objawów. Żywią się one między innymi resztkami pokarmu pozostającymi na śluzówkach.

    Pewne grupy bakterii jednak, obecne również u osób zdrowych, charakteryzują się specyficznym metabolizmem. W procesie trawienia białek z resztek pokarmowych produkują one szereg różnych związków, w tym lotne związki siarki i te zawierające azot, które mieszają się z wydychanym powietrzem i powodują powstanie charakterystycznego przykrego zapachu z ust. Są to w większości tzw. bakterie beztlenowe.

     

    Kto jest narażony na halitozę?

     

    Bakterie beztlenowe najlepsze warunki do rozwoju znajdują w miejscach o ograniczonym dostępie tlenu. Halitoza występuje najczęściej w przypadku:

    • języka pokrytego nalotem – nalot na języku, zwłaszcza w jego tylnej części (w nasadzie języka), stwierdza się u większości osób z halitozą; izoluje on bakterie od bogatego w tlen powietrza;
    • kieszonek dziąsłowych – bakterie beztlenowe rozwijają się w nich szczególnie intensywnie w przypadku chorób przyzębia i zaniedbań higienicznych;
    • protez zębowych.

    W niektórych przypadkach brzydki oddech pochodzi tak naprawdę z nosa. Może się tak zdarzyć między innymi podczas infekcji czy w przypadku przewlekłego zapalenia zatok przynosowych. Zapach pochodzenia nosowego jest jednak inny, o ''serowatym'' charakterze.

    Źródłem nieprzyjemnego zapachu z ust bywają także migdałki. Charakterystyczną ich cechą są krypty, czyli wąskie szczeliny i zagłębienia w tkance migdałków, stwarzające doskonałe warunki do rozwoju bakterii beztlenowych. 

    Ważnym czynnikiem ochronnym w jamie ustnej jest przepływ śliny. Wypłukuje ona bakterie i produkty ich metabolizmu. W nocy, oraz w stanach odwodnienia, wydzielanie śliny ulega znacznemu zmniejszeniu. Dlatego też nieprzyjemny zapach z ust częściej występuje rano, po przebudzeniu.

     

    O jakich chorobach może świadczyć halitoza?

     

    Jak wspomniano, w ogromnej części przypadków brzydki zapach z ust wywołany jest aktywnością bakterii bytujących w jamie ustnej (rzadziej w nosie), może być opanowany zabiegami higienicznymi i nie stanowi objawu choroby. 

    Niekiedy jednak może być jednym z objawów poważnych chorób toczących się poza jamą ustną. Szacuje się, że ma to miejsce w 1–2 proc. wszystkich przypadków brzydkiego zapachu z ust, przy czym zapach jest zwykle inny niż w przypadku, gdy jego przyczyną są bakterie z jamy ustnej.

    Przykładami dolegliwości, którym towarzyszy nieświeży oddech, są: 

    • choroby metaboliczne.

    Co ciekawe bardzo rzadko przyczyną nieświeżego oddechu są schorzenia przewodu pokarmowego – napięcie zwieraczy przełyku zapobiega przedostawaniu się gazu z żołądka do jamy ustnej.

     

    Jak diagnozuje się brzydki zapach z ust?

     

    Diagnostykę w przypadku brzydkiego zapachu z ust prowadzi się, aby zlokalizować źródło zapachu i (w niektórych przypadkach) dobrać specyficzny sposób leczenia. Jak już wspomniano, większość źródeł nieświeżego zapachu mieści się w jamie ustnej, jednak bywają one również zlokalizowane w nosie (podczas pierwszego etapu diagnostyki warto je zróżnicować). Prostym sposobem jest porównanie zapachu powietrza wydychanego z nosa (przy zamkniętych ustach) oraz tego wydychanego przez usta.

    Często halitoza nie wymaga pogłębionej diagnostyki, jednak w razie takiej konieczności można dodatkowo ocenić:

    • intensywność zapachu metodą subiektywną (5-stopniowa skala wg Rosenberga) – 0 odpowiada zapachowi niewykrywalnemu, natomiast 5 – bardzo silnemu; ocena ta może być krępująca;
    • intensywność zapachu metodą obiektywną – za pomocą pomiaru stężenia lotnych związków siarki odpowiedzialnych za zapach; oceny tej dokonuje się za pomocą urządzenia pomiarowego umieszczanego w okolicy nasady języka.

    W szczególnych przypadkach pomocne bywa wykonanie posiewów z różnych okolic jamy ustnej (zwłaszcza z: nasady języka, kieszonek dziąsłowych i krypt migdałkowych). Pozwala to zidentyfikować miejsce, w którym namnażają się bakterie beztlenowe odpowiedzialne za brzydki zapach z ust (zamiast posiewów można przeprowadzić szybkie badania molekularne, np. PCR).

     

    Jak pozbyć się brzydkiego zapachu z ust?

     

    Walka z nieświeżym zapachem z ust domowymi sposobami jest możliwa, jednak wymaga dużej systematyczności. Jej cel to zmniejszenie liczby bakterii w jamie ustnej i utrzymywanie jej na stałym, niskim poziomie. Podstawą będzie tu wyrobienie odpowiednich nawyków higienicznych i przestrzeganie pewnych prostych zasad.

    • Zęby należy myć co najmniej dwa razy dziennie, a najlepiej po każdym posiłku. Trzeba dokładnie oczyścić każdy ząb ruchem wymiatającym (od dziąsła). Po szczotkowaniu wszystkie przestrzenie międzyzębowe powinny być oczyszczone za pomocą nici dentystycznej. Po umyciu zębów warto przepłukać jamę ustną specjalistyczną płukanką (najlepiej nie zawierającą alkoholu).
    • Podczas każdego mycia zębów należy usuwać nalot z języka – nawet cienka jego warstwa, niewidoczna na pierwszy rzut oka, stwarza doskonałe warunki do rozwoju bakterii beztlenowych. Można w tym celu używać techniki szczotkowania czy ścierania (ruchy od tyłu do przodu), najlepiej przy użyciu odpowiedniego narzędzia obecnego na niektórych szczoteczkach.
    • Ważne jest odpowiednie nawodnienie – bakterie rozmnażają się łatwiej, gdy nie są wypłukiwane przez ślinę. Należy wypijać 2–3 l płynów dziennie (ostrożnie w przypadku osób z niewydolnością serca i niewydolnością nerek). Nocnemu wysychaniu jamy ustnej zapobiega w pewnym stopniu, wspomniane już, stosowanie płukanek – najlepiej przed snem (należy wybierać te bez zawartości alkoholu, dodecylosiarczanu sodu i związków utleniających).
    • Jeśli wymienione zabiegi nie przynoszą wystarczającego efektu, wskazana jest wizyta u stomatologa. Mogą zostać zalecone środki bakteriobójcze w postaci: pasty do zębów, specjalnych płukanek czy tabletek na halitozę. Pewną poprawę może dać modyfikacja diety, zwłaszcza ograniczenie białka, z którego to bakterie produkują lotne związki siarki. Należy jednak pamiętać, aby nie wprowadzać drastycznych modyfikacji bez konsultacji z lekarzem.

    Nieprzyjemny zapach z ust spowodowany chorobami ogólnoustrojowymi wymaga zastosowania innych środków, zależnych od choroby.

    Autor: lek. Miłosz Turkowiak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.