zarejestruj się zaloguj się

Brzydki zapach z ust – jak zwalczyć nieświeży oddech?

Tekst: lek. Miłosz Turkowiak
Brzydki zapach z ust – jak zwalczyć nieświeży oddech?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 03. sierpnia, 2016

Brzydki zapach ust, znany również pod pojęciem halitozy, jest problemem dość częstym i uciążliwym. W większości przypadków spowodowany jest aktywnością bakterii bytujących w jamie ustnej, rzadko natomiast stanowi objaw choroby. Najczęściej jego źródłem jest nalot na języku, kieszonki dziąsłowe czy protezy zębowe. Skuteczną metodą zapobiegania i leczenia halitozy jest odpowiednia, rygorystyczna higiena jamy ustnej.

lek. Miłosz Turkowiak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Skąd bierze się brzydki zapach z ust? Przyczyny halitozy

     

    Brzydki zapach z ust, czyli tzw. halitoza, może być wywołany przez różne czynniki. W ogromnej liczbie przypadków jego przyczyną jest uwalnianie przez bakterie związków o brzydkim zapachu, w tym zwłaszcza lotnych związków siarki. Jama ustna jest środowiskiem stwarzającym doskonałe warunki dla rozwoju bakterii. Zjawiskiem naturalnym jest występowanie w niej wielu różnych gatunków mikroorganizmów, z czego ogromna większość nie stwarza zagrożenia i nie wywołuje żadnych objawów. Żywią się one między innymi resztkami pokarmu pozostającymi na śluzówkach.

    Niestety, pewne grupy bakterii, obecne również u osób zdrowych, charakteryzują się specyficznym metabolizmem. W procesie trawienia białek z resztek pokarmowych produkują one szereg różnych związków, w tym lotne związki siarki i związki zawierające azot, które mieszają się z wydychanym powietrzem i powodują powstanie charakterystycznego przykrego zapachu z ust. Są to w większości tzw. bakterie beztlenowe.

     

    Kto jest narażony na halitozę?

     

    Najlepsze warunki do rozwoju bakterie beztlenowe znajdują w miejscach o ograniczonym dostępie tlenu. Halitoza najczęściej występuje zatem u osób, u których obserwuje się:

    • język pokryty nalotem – nalot na języku, zwłaszcza w jego tylnej części (w nasadzie języka) stwierdza się u większości osób z halitozą; izoluje on bakterie od bogatego w tlen powietrza;
    • kieszonki dziąsłowe – bakterie beztlenowe rozwijają się w nich szczególnie intensywnie w przypadku chorób przyzębia i zaniedbań higienicznych;
    • protezy zębowe;
    • w niektórych przypadkach brzydki zapach z ust pochodzi tak naprawdę z nosa; może tak się zdarzyć między innymi podczas infekcji czy w przewlekłym zapaleniu zatok przynosowych; zapach pochodzenia nosowego jest jednak inny, o „serowatym” charakterze.

    Źródłem nieprzyjemnego zapachu z ust bywają także migdałki. Charakterystyczną cechą migdałków są krypty, czyli wąskie szczeliny i zagłębienia w tkance migdałków, stwarzające doskonałe warunki dla rozwoju bakterii beztlenowych;

    Ważnym czynnikiem ochronnym w jamie ustnej jest przepływ śliny. Wypłukuje ona bakterie i produkty ich metabolizmu. W nocy i w stanach odwodnienia wydzielanie śliny ulega znacznemu zmniejszeniu. Dlatego też nieprzyjemny zapach z ust częściej występuje rano, po przebudzeniu.

     

    O jakich chorobach może świadczyć halitoza?

     

    Jak wspomniano w ogromnej części przypadków brzydki zapach z ust wywołany jest aktywnością bakterii bytujących w jamie ustnej (rzadziej w nosie) i może być opanowany zabiegami higienicznymi. Stan taki nie jest objawem choroby i nie stanowi powodu do niepokoju.

    Niemniej, w pewnych rzadkich przypadkach nieprzyjemny zapach może być jednym z objawów poważnych chorób toczących się poza jamą ustną. Szacuje się, że ma to miejsce w 1–2 proc. wszystkich przypadków brzydkiego zapachu z ust, przy czym zapach jest zwykle inny niż w przypadku, gdy jego przyczyną są bakterie z jamy ustnej.

    Przykładami dolegliwości mogących z nim przebiegać są:

    • choroby metaboliczne.

    Co ciekawe, bardzo rzadko przyczyną nieświeżego oddechu są schorzenia przewodu pokarmowego – napięcie zwieraczy przełyku zapobiega przedostawaniu się gazu z żołądka do jamy ustnej.

     

    Jak diagnozuje się brzydki zapach z ust?

     

    Diagnostykę w przypadku brzydkiego zapachu z ust prowadzi się, aby zlokalizować źródło zapachu i w niektórych przypadkach dobrać specyficzny sposób leczenia. Jak już powiedziano, większość źródeł nieświeżego zapachu mieści się w jamie ustnej, jednak bywają one również zlokalizowane w nosie. W pierwszym etapie warto zróżnicować te dwa źródła. Prostym sposobem jest porównanie zapachu powietrza wydychanego z nosa przy zamkniętych ustach i powietrza wydychanego przez usta.

    Często halitoza nie wymaga pogłębionej diagnostyki, jednak w razie takiej konieczności można dodatkowo ocenić:

    • intensywność zapachu metodą subiektywną, wg 5-stopniowej skali wg Rosenberga, w której 0 odpowiada zapachowi niewykrywalnemu, natomiast 5 – bardzo silnemu; ocena ta może być krępująca;
    • intensywność zapachu metodą obiektywną, za pomocą pomiaru stężenia lotnych związków siarki odpowiedzialnych za zapach; ceny tej dokonuje się z pomocą urządzenia pomiarowego umieszczanego w okolicy nasady języka;
    • szczególnych przypadkach pomocne bywa wykonanie posiewów z różnych okolic jamy ustnej, zwłaszcza z nasady języka, kieszonek dziąsłowych i krypt migdałkowych; pozwala to zidentyfikować miejsce, w którym namnażają się bakterie beztlenowe odpowiedzialne za brzydki zapach z ust (zamiast posiewów można wykonać szybkie badania molekularne, np. PCR).

     

    Jak pozbyć się brzydkiego zapachu z ust?

     

    Walka z nieświeżym zapachem z ust jest możliwa domowymi sposobami, jednak wymaga dużej systematyczności. Jej celem jest zmniejszenie liczby bakterii w jamie ustnej, a następnie utrzymywanie jej na stałym, niskim poziomie. Podstawą jest wyrobienie sobie nawyków higienicznych i przestrzeganie pewnych prostych zasad.

    • Zęby należy myć co najmniej dwa razy dziennie, a najlepiej po każdym posiłku. Należy dokładnie oczyścić każdy ząb ruchem wymiatającym od dziąsła. Po szczotkowaniu wszystkie przestrzenie międzyzębowe powinny być oczyszczone z użyciem nici dentystycznej. Po umyciu zębów warto przepłukać jamę ustną specjalistyczną płukanką (najlepiej nie zawierającą alkoholu).
    • Podczas każdego mycia zębów należy usuwać nalot z języka – nawet cienka jego warstwa, niewidoczna na pierwszy rzut oka, stwarza doskonałe warunki do rozwoju bakterii beztlenowych. Można w tym celu używać techniki szczotkowania czy ścierania, najlepiej z użyciem odpowiedniego narzędzia (obecne na niektórych szczoteczkach), wykonując ruchy od tyłu do przodu.
    • Ważne jest odpowiednie nawodnienie – bakterie łatwiej rozmnażają się, gdy nie są wypłukiwane przez ślinę. Należy wypijać 2–3 l płynów dziennie (ostrożnie w przypadku osób z niewydolnością serca i niewydolnością nerek). Nocnemu wysychaniu jamy ustnej zapobiega w pewnym stopniu wspomniane już stosowanie płukanek – najlepiej przed snem (wybierajmy płukanki bez zawartości alkoholu, dodecylosiarczanu sodu i związków utleniających).
    • Jeśli wymienione zabiegi nie przynoszą wystarczającego efektu, wskazana jest wizyta u stomatologa. Mogą zostać zalecone środki bakteriobójcze w postaci pasty do zębów, specjalnych płukanek czy tabletek na halitozę. Pewną poprawę może dać modyfikacja diety, zwłaszcza ograniczenie białka, z którego to bakterie produkują lotne związki siarki. Pamiętajmy jednak, aby nie wprowadzać drastycznych modyfikacji bez konsultacji z lekarzem.

    Nieprzyjemny zapach z ust spowodowany chorobami ogólnoustrojowymi wymaga zastosowania innych środków, zależnych od choroby.

    Autor: lek. Miłosz Turkowiak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.