zarejestruj się zaloguj się

Bóle brzucha – jak boli wątroba, pęcherzyk i trzustka?

Tekst: lek. Sylwia Jastrzębowska
Dodane: 23. grudnia, 2016

Bóle brzucha to jedna z najczęściej zgłaszanych podczas wizyty u lekarza dolegliwości. Ich przyczyna jest trudna do zdiagnozowania. Często jest to ból rozlany, ostry, przeszywający, tępy lub opasujący. Najczęściej boli wątroba, pęcherzyk żółciowy i jelita. Bywa, że chorzy odczuwają ból trzustki. To jak go rozpoznać zależy od natężenia i lokalizacji – czy jest lewej czy prawej strony, czy i gdzie promieniuje.

SPIS TREŚCI:

    Różne przyczyny bólu brzucha

     

    Ból brzucha jest wypadkową wielu stanów klinicznych i może mieć różne nasilenie, charakter a nawet lokalizację w obrębie jamy brzusznej. Nieprzyjemne odczucia powstają wskutek podrażnienia zakończeń nerwowych znajdujących się w otrzewnej, czyli tkance wyścielającej całą jamę brzuszną, a także w obrębie mięśni gładkich budujących przewód pokarmowy. Ponadto w obrębie brzucha znajdują się inne unerwione bólowo struktury, takie jak naczynia krwionośne czy torebki narządów wewnętrznych.

    Dolegliwości bólowe można podzielić na dwie duże grupy – ból trzewny oraz ból somatyczny. Ból trzewny, czyli wisceralny ma charakter rozlany, zwykle osoba chora nie potrafi wskazać dokładnego miejsca w którym odczuwa dolegliwości. Ból ten opisywany jest jako tępy, ćmiący, zwykle trwający dłuższy czas. Źródłem bólu trzewnego są schorzenia narządów wewnętrznych związane z ich powiększeniem, niedokrwieniem lub podrażnieniem chemicznym ścian jamy brzusznej.

    Ból somatyczny ma natomiast charakter ostry, dobrze zlokalizowany, kłujący lub przeszywający. Powstaje w wyniku miejscowego uszkodzenia nerwów w ścianie przewodu pokarmowego lub otrzewnej. Ból somatyczny zwykle związany jest z groźnymi chorobami narządów jamy brzusznej, takimi jak ostre zapalenie wyrostka robaczkowego. Towarzyszy mu niepokój, wzmożone napięcie powłok jamy brzusznej, a nierzadko ciężki stan ogólny pacjenta.

     

    Ból wątroby – kiedy ból brzucha to objaw chorej wątroby?

     

    Pamiętać należy, że najczęstszą przyczyną bólów brzucha są niegroźne zaburzenia perystaltyki, czyli popularna niestrawność, alergie pokarmowe, zakażenia wirusowe powodujące tak zwaną grypę jelitową oraz bóle menstruacyjne u kobiet. W tych przypadkach ulgę powinny przynieść leki rozkurczowe, natomiast w razie braku poprawy konieczna jest dalsza diagnostyka.

    Bóle typowe dla chorób wątroby zlokalizowane są w prawym górnym kwadrancie jamy brzusznej. Co ciekawe, nie jest to ściśle ból wątroby, bowiem miąższ narządu nie jest unerwiony czuciowo, natomiast stany chorobowe powodujące powiększenie wątroby prowadzą do rozciągania torebki otaczającej narząd, która ma już zakończenia receptorów bólowych.

    Powiększona wątroba może także podrażniać ścianę jamy brzusznej. Schorzenia prowadzące do hepatomegalii to ostre lub przewlekłe zapalenie wątroby niezależnie od etiologii, stłuszczenie wątroby, choroba alkoholowa wątroby, nowotwory wątroby, a także powiększenie narządu w przebiegu niewydolności serca lub zakrzepicy żył wątrobowych.

    Jak boli wątroba? Zazwyczaj jest to ból z prawej strony brzucha pod żebrami. Ból pojawia się w prawym podbrzuszu. Ból w chorobach wątroby jest niespecyficzny, zwykle ma umiarkowane nasilenie, może być opisywany jako uczucie rozpierania pod prawym łukiem żebrowym lub pobolewanie po posiłkach.

     

    Ból trzustki – objaw chorób trzustki

     

    Typowo bóle w chorobach trzustki lokalizują się w nadbrzuszu, to znaczy poniżej mostka, a powyżej pępka i w okolicy pępka mają charakter opasujący. Pacjenci sami bardzo często opisują swoje dolegliwości jako uczucie obręczy ściskającej ich w pasie. Ból trzustkowy to bardzo silny ból; może być ostry lub tępy. Może daleko promieniować i być odczuwalny nawet jako ból pomiędzy łopatkami.

    Bóle w ostrym zapaleniu trzustki mają silne natężenie i charakter kolkowy, są opasujące. Pacjenci odruchowo przyjmują ułożenie na boku z nogami podkurczonymi do klatki piersiowej. Bóle nadbrzusza występują niezależnie od posiłków, zwykle trwają wiele godzin.

     

    Ból pęcherzyka żółciowego

     

    W chorobach związanych z niedrożnością dróg żółciowych, do których należy kamica pęcherzyka żółciowego, ból woreczka żółciowego pojawia się w prawej okolicy podżebrowej, ma stosunkowo silny charakter. Ból brzucha nasila się w czasie ruchu, zwłaszcza w czasie wstrząsów, dlatego pacjenci źle znoszą podróż samochodem, czy przesiadanie się z miejsca na miejsce.

    Typowe dla bólu w kolce żółciowej jest ból brzucha po jedzeniu. Występuje po obfitym, tłustym posiłku. Trwa do kilku godzin, towarzyszą mu często nudności, podwyższona temperatura, a także ciemne zabarwienie moczu.

     

    Ostry, nagły, kłujący i przeszywający ból brzucha – jakie przyczyny?

     

    Bóle brzucha to wyjątkowo niespecyficzny objaw, co oznacza że, istnieje bardzo dużo chorób i stanów mogących powodować dolegliwości bólowe w jamie brzusznej. Szczególny niepokój u pacjentów wywołuje nagły, ostry, punktowy, narastający ból brzucha. Obawy te są uzasadnione, gdyż bardzo silny ból brzucha może być objawem schorzeń wymagających szybkiej interwencji lekarskiej, nierzadko chirurgicznej.

    W czasie badania i określania potencjalnych przyczyn duże znaczenie diagnostyczne ma lokalizacja bólu i to jak promieniuje. Ważne jest także to jak zachowują się powłoki brzuszne – czy brzuch jest twardy, czy miękki, czy pojawia się ból podczas uciskania brzucha. Istotne jest, czy występuje krwawienie z przewodu pokarmowego oraz tom czy jelita są drożne i czy pacjent może się wypróżnić.

    Przyczyny ostrego bólu brzucha to:

    • ostre zapalenie i perforacja wyrostka robaczkowego – ból brzucha w okolicy pępka – obok pępka, nad lub pod pępkiem oraz w lewej części brzucha na dole;
    • zapalenie uchyłków jelita – ból całej jamy brzusznej, najczęściej ból z lewej strony na dole brzucha;
    • ostry wrzód żołądka lub dwunastnicy – silny i ostry ból w nadbrzuszu;
    • niedrożność jelita cienkiego lub grubego oraz niedokrwienie jelit, zadzierzgnięcie, wgłobienie lub skręcenie jelita – ból jelit w całej jamie brzusznej;
    • pęknięcie tętniaka aorty – ból w śródbrzuszu, często z promieniowaniem do pleców;
    • skręt jajnika i pęknięcie ciąży pozamacicznej – silny ból w podbrzuszu;
    • ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego – ból z lewej strony pod żebrami
    • niedrożność dróg żółciowych – ból pod lewym łukiem żebrowym;
    • atak kolki nerkowej – silny ból podbrzusza promieniujący do pachwin i do lędźwi.

     

    Rozlany, ciągły, tępy, przewlekły ból brzucha – jakie przyczyny?

     

    Najważniejsze przyczyny rozlanego, przewlekłego bólu brzucha to:

    • choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy – pojawia się ból żołądka i w nadbrzuszu;
    • refluks – pojawia się ból za mostkiem, pieczenie i palenie w przełyku i żołądku;
    • zespół jelita drażliwego – zmienna lokalizacja;
    • przewlekłe zapalenie trzustki – ostry ból nad pępkiem i w nadbrzuszu po środku;
    • kamica pęcherzyka żółciowego – okolica pod lewym łukiem żebrowym
    • choroby zapalne jelita grubego i cienkiego (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Crohna) – cała jama brzuszna, najczęściej prawa dolna część brzucha;
    • choroby pasożytnicze przewodu pokarmowego – rozlany ból brzucha;
    • celiakia – cała jama brzuszna o nietolerancja pokarmowa – boli cały brzuch.

     

    Jakie badania przy bólu brzucha?

     

    Lekarz na podstawie opisu dolegliwości i badania fizykalnego wysuwa podejrzenie co do źródła dolegliwości i kieruje na dalszą diagnostykę. W przypadku schorzeń dróg żółciowych i nerek zwykle jest to badanie ultrasonograficzne, w przypadku podejrzenia chorób trzustki badania laboratoryjne i w dalszej kolejności tomografia komputerowa, natomiast przy podejrzeniu chorób żołądka – gastroskopia.

    Jeśli podejrzewa choroby zapalne w obrębie jelita grubego, zwykle konieczne jest wykonanie kolonoskopii. Bóle podbrzusza u kobiet zwykle wymagają diagnostyki ginekologicznej, mogą bowiem wywodzić się z jajników, macicy i jajowodów. Z pewnością o pilnej wizycie u lekarza należy myśleć w przypadku silnego bólu brzucha niezwiązanego z zatruciem pokarmowym, miesiączką u kobiet czy nawykowymi zaparciami, a także w razie wystąpienia jakichkolwiek dodatkowych dolegliwości.

    Autor: lek. Sylwia Jastrzębowska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.