zarejestruj się zaloguj się

Ból żołądka

Tekst: lek. Michalina Masłoń-Wach
Ból żołądka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 15. maja, 2014

Bóle żołądka to jeden z najczęstszych objawów chorób przewodu pokarmowego. Ból żołądka może być ostry lub przewlekły. Dokładna charakterystyka bólu żołądka oraz współistniejące objawy towarzyszące często mogą ułatwić postawienie wstępnego rozpoznania przyczyny bólu, którą najczęściej są stany zapalne błony śluzowej oraz jej owrzodzenia.

SPIS TREŚCI:

    Bóle żołądka – jaki to ból i gdzie się pojawia?

     

    Ból jest reakcją obronną i alarmową organizmu. Jego powstawanie wiąże się z uszkodzeniem tkanki, co pociąga za sobą całą kaskadę reakcji, zmierzających do przywrócenia stanu prawidłowego.

    Ból w obrębie jamy brzusznej może być spowodowany wieloma różnymi przyczynami. I tak, ból w okolicy prawego nadbrzusza może wskazywać na obecność chorób wątroby, dróg żółciowych czy prawej nerki.

    Ból zlokalizowany w obrębie podbrzusza po stronie prawej wiązać się może z zapaleniem wyrostka robaczkowego, u kobiet także z zapaleniem przydatków, skrętem szypuły jajnika. Dla bólu żołądka charakterystyczną lokalizacją jest ból w obrębie śródbrzusza, czyli okolicy powyżej pępka.

     

    Przyczyny bólu żołądka – choroba wrzodowa i zapalenie błony śluzowej

     

    Najczęstszymi przyczynami bólu żołądka są stany zapalne błony śluzowej żołądka oraz jej owrzodzenia. W warunkach zdrowia, gdy błona śluzowa żołądka jest prawidłowa, znajdujący się w świetle żołądka kwas solny nie drażni zakończeń nerwowych, w związku z czym na co dzień nie odczuwamy związanych z jego obecnością dolegliwości.

    W momencie uszkodzenia śluzówki żołądka, a tak dzieje się właśnie w przypadku jej stanu zapalnego czy owrzodzenia, dochodzi do ciągłego drażnienia zakończeń nerwowych przez kwaśny odczyn soku żołądkowego, co powoduje odczucie bólu.

    Najczęściej choroba wrzodowa żołądka czy zapalenie błony śluzowej żołądka spowodowane są nadmiernym przyjmowaniem leków, szczególnie z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, które powszechnie dostępne są bez recepty. Kolejnym ważnym czynnikiem prowadzącym do uszkodzeń śluzówki żołądka jest alkohol, tytoń, potrawy smażone, konserwowane, duże ilości kofeiny. Stresujący tryb życia jest kolejnym czynnikiem ryzyka wystąpienia tej patologii. Ogromną rolę w etiologii choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy ma także zakażenie bakterią Helicobacter pylori.

     

    Ból żołądka – okresowy i przewlekly

     

    Ból żołądka w przebiegu choroby wrzodowej i zapalenia błony śluzowej schorzeń jest najczęściej bólem okresowym, występującym w czasie głodu oraz tuż po spożyciu pokarmu. Może wybudzać w godzinach nocnych. Towarzyszyć mu mogą inne dolegliwości, takie jak nudności i wymioty, utrata apetytu, spadek masy ciała. Zarówno zapalenie błony śluzowej żołądka, jak i jej owrzodzenie mają tendencję do przewlekania się, co oznacza, że nieleczone mogą trwać przez wiele miesięcy, zaburzając prawidłowe funkcjonowanie człowieka.

    Drugim rodzajem bólu żołądka jest ból przewlekły. Ból taki zawsze powinien wzbudzić niepokój i skłonić do poszukania jego przyczyny, gdyż może świadczyć o rozwijającym się procesie nowotworowym. W przeciwieństwie do bólu żołądka spowodowanego przez stan zapalny błony śluzowej czy chorobę wrzodową żołądka, ból związany z procesem nowotworowym jest stały, często w początkowym etapie rozwoju choroby raczej określany jako dyskomfort w obrębie jamy brzusznej. Innymi dość charakterystycznymi objawami jest uczucie pełności w obrębie jamy brzusznej, znaczny spadek masy ciała w krótkim okresie czasu, stany podgorączkowe, osłabienie.

    Ze względu na postępujący charakter procesu nowotworowego w dalszym etapie dołączyć się mogą objawy związane z przewlekłym krwawieniem z górnego odcinka przewodu pokarmowego, czyli smoliste stolce (czarne zabarwienie i konsystencja smoły, utrudniająca sprawne oczyszczenie toalety). Zmiana nowotworowa w obrębie żołądka z czasem doprowadzić może do niedrożności przewodu pokarmowego, co objawiać się będzie obfitymi wymiotami przy jakiejkolwiek próbie przyjęcia pokarmu, zarówno stałego, jak i płynnego.

    Rak żołądka jest jednym z najczęstszych nowotworów w obrębie układu pokarmowego, nie należy nigdy bagatelizować objawów w postaci bólu żołądka, utraty masy ciała, przewlekających się wymiotów czy nudności. Należy także pamiętać, iż choroba wrzodowa żołądka jest stanem przednowotworowym, co oznacza, że nieleczone owrzodzenie błony śluzowej żołądka zwiększa ryzyko zachorowania na raka żołądka.

     

    Jak leczyć bóle żołądka?

     

    W przypadku okresowo pojawiającego się bólu żołądka, bez towarzyszących innych niepokojących objawów wymienionych wcześniej, leczenie należy rozpocząć od obserwacji, jakie czynniki wywołują ból oraz próby ich eliminacji. Czasami w przypadku stanu zapalnego śluzówki żołądka wystarczy wyeliminowanie substancji drażniących, takich jak tytoń, alkohol, kofeina, ostre przyprawy czy leki przeciwbólowe.

    Gdy przyczyną bólu żołądka jest zwykłe podrażnienie śluzówki żołądka bardzo pomocne może okazać się zastosowanie diety lekkostrawnej, zawierającej duże ilości produktów mlecznych, które w naturalny sposób neutralizują kwaśne środowisko żołądka. Jeśli zastosowanie tych metod nie przyniesie ulgi, można krótkotrwale zastosować terapię lekami zmniejszającymi kwasowość żołądka.

    Dostępne w aptece preparaty mają różne mechanizmy działania. Najprostsze z nich działają poprzez neutralizację kwasu solnego. W swoim składzie zawierają glin, magnez czy wapń. Inne działają hamująco na mechanizm wytwarzania kwasu solnego w żołądku (inhibitory pompy protonowej czy blokery receptora histaminowego).

     

    Diagnostyka bólu żołądka

     

    Jeśli krótkotrwała kuracja preparatami leczniczymi nie przyniesie pożądanego efektu w postaci ustąpienia dolegliwości bólowych żołądka lub dołączą się jakiekolwiek objawy niepokojące, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza w celu pogłębienia diagnostyki.

    Przy podejrzeniu choroby wrzodowej żołądka wykonywane są badania nieinwazyjne (pozwalające wykryć zakażenie H. pylori), takie jak test oddechowy, badania serologiczne lub oznaczanie antygenów bakteryjnych w kale. Nie wszystkie patologie wywołujące ból żołądka wiążą się z zakażeniem tą bakterią, dlatego w wielu przypadkach niezbędne jest wykonanie badania inwazyjnego – gastroskopii.

    Badanie to pozwala lekarzowi w czasie rzeczywistym dokładnie obejrzeć śluzówkę całego górnego odcinka przewodu pokarmowego, pobrać wycinki do badań histopatologicznych ze zmian podejrzanych. Wycinki te mogą również posłużyć do wykonania testu ureazowego (odpowiadającego na pytanie, czy istnieje zakażenie H. pylori). Badanie to jest najskuteczniejszą metodą diagnostyczną wszelkich dolegliwości w obrębie górnego odcinka przewodu pokarmowego.

    W przypadku potwierdzenia zakażenia H. pylori towarzyszącego chorobie wrzodowej żołądka leczeniem z wyboru jest zastosowanie zwykle 10–14-dniowej antybiotykoterapii 2- lub 3-lekowej w połączeniu z dawkami terapeutycznymi leków hamujących wydzielanie kwasu solnego (inhibitory pompy protonowej lub inhibitory receptora histaminowego). Leczenie takie wraz z wyeliminowaniem substancji kwasotwórczych z diety najczęściej prowadzi do ustąpienia dolegliwości bólowych ze strony żołądka, jak również stopniowego wygojenia owrzodzenia śluzówki.

    Przy braku zakażenia H. pylori (gdy obecne jest owrzodzenie błony śluzowej żołądka lub stan zapalny) najskuteczniejszym sposobem leczenia jest zastosowanie leków hamujących wydzielanie kwasu solnego.

    Jeśli jednak pobrane wycinki błony śluzowej żołądka okażą się w badaniu histopatologicznym stanem nowotworowym, wymagane jest wdrożenie leczenia operacyjnego. Zakres takiej operacji uzależniony jest od stadium zaawansowania nowotworu.

    Autor: lek. Michalina Masłoń-Wach

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.