zarejestruj się zaloguj się

Ból w nadbrzuszu

Tekst: lek. Anna Krakowska
Ból w nadbrzuszu
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 26. stycznia, 2015

Ból nadbrzusza może pochodzić z różnych narządów położonych w jamie brzusznej – z trzustki, wątroby, pęcherzyka żółciowego czy żołądka. Przyczynami bólu w nadbrzuszu najczęściej są: choroba refluksowa, wrzody żołądka i dwunastnicy, zapalenie pęcherzyka żółciowego i zapalenie trzustki. Badania jakie może zlecić lekarz przy bólach nadbrzusza są: USG jamy brzusznej, gastroskopia oraz szereg badań laboratoryjnych.

lek. Anna Krakowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Bóle nadbrzusza – co może być przyczyną?

     

    Bóle nadbrzusza to bardzo częsty objaw, który może być wynikiem zaburzeń zarówno w zakresie narządów zlokalizowanych w jamie brzusznej, jak i tych bardziej odległych, czy też chorób ogólnoustrojowych. Nierzadko mamy do czynienia z ostrym bólem brzucha, który może wymagać interwencji chirurgicznej. Dużą część dolegliwości brzusznych jest jednak w stanie opanować lekarz rodzinny, pediatra czy internista.

    Okolica nadbrzusza to obszar gdzie zlokalizowanych jest kilka ważnych narządów. Są to: wątroba wraz z pęcherzykiem żółciowym, trzustka, śledziona, a także żołądek i dwunastnica. Najczęściej to właśnie nieprawidłowości dotyczące tych narządów i układów są przyczyną bólu w nadbrzuszu. Ból brzucha może także dotyczyć mięśni tej okolicy, czy wynikać z podrażnienia otrzewnej (ściennej – powlekającej ściany brzucha lub trzewnej – pokrywającej bezpośrednio narządy).

    Często zdarza się, że choroby dotykające organów umiejscowionych w innych okolicach jamy brzusznej i poza jamą brzuszną mogą powodować dolegliwości promieniujące do nadbrzusza lub obejmujące nadbrzusze. Ponadto choroby ogólnoustrojowe bywają także przyczyną dolegliwości bólowych w nadbrzuszu.
    Najczęstsze przyczyny bólów nadbrzusza to:

     

    Jak rozpoznawać bóle w nadbrzuszu?

     

    Różnicowanie bólów w nadbrzuszu to ważny element diagnostyki, pozwalający określić przyczynę dolegliwości. W każdym przypadku bólu nadbrzusza należy udać się do lekarza, który zbierze dokładny wywiad i zbada pacjenta.

    Ból brzucha i w nadbrzuszu możemy podzielić na ostry lub przewlekły. Ważne jest opisanie lekarzowi charakteru bólu i jego dokładnej lokalizacji. Ponadto istotne jest, czy ból ma związek z posiłkami, czy występuje bardziej na czczo, czy po jedzeniu. Należy sprawdzić, czy bólowi towarzyszą inne objawy: nudności, wymioty, zgaga, biegunka, zaparcia, krew w stolcu, smoliste stolce, brak apetytu, problemy z połykaniem, spadek masy ciała, gorączka. Należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i wszelkich chorobach przewlekłych. U kobiet wywiad dotyczący potencjalnej możliwości bycia w ciąży jest także istotny.

    Podstawą diagnozowania bólu nadbrzusza jest badanie fizykalne, nie tylko badanie skupione na samym brzuchu, ale na ogólnym stanie pacjenta – ocena układu krążenia, układu oddechowego.

    W skład badania samego brzucha wchodzi:

    • oglądanie – lekarz możne ocenić występowanie np. przepuklin czy zmian skórnych,
    • palpacja – ocena bolesności przy dotyku, występowania obrony mięśniowej; lekarz badając brzuch może wyczuć obecność guza, wodobrzusza,
    • osłuchiwanie – pozwala ocenić perystaltykę jelit,
    • opukiwanie – ocena odgłosu znad jamy brzusznej.

    Istnieją także charakterystyczne objawy badane przez lekarza, takie jak:

    • objaw Chełmońskiego – ból przy uderzeniu prawego łuku żebrowego, charakterystyczny dla zapalenia pęcherzyka żółciowego,
    • objaw Blumberga – dodatni przy zapaleniu otrzewnej,
    • objaw Goldflama – ból przy uderzeniu okolicy pleców w rzucie nerek; sugeruje on ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek czy kamicę nerkową.

     

    Ból nadbrzusza – badania

     

    W zależności od zebranego wywiadu i wyników badania fizykalnego lekarz może zalecić:

    • podstawowe badania laboratoryjne – np. morfologia krwi obwodowej, jonogram, stężenie glukozy, aktywność aminotransferaz, czyli tzw. próby wątrobowe, stężenie amylazy pod kątem problemów trzustkowych;
    • badanie ogólne moczu – pod kątem ewentualnej infekcji w drogach moczowych czy ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek, w kamicy nerkowej może występować np. krwinkomocz;
    • badanie kału – pod kątem obecności krwi utajonej, ewentualnie badanie w celu wykluczenia chorób pasożytniczych;
    • badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej (USG) – może ono uwidocznić kamienie w pęcherzyku żółciowym czy kamienie nerkowe; w przypadku zapalenia trzustki czy pęcherzyka żółciowego widoczne są także charakterystyczne zmiany;
    • gastroduodenoskopię – w razie podejrzenia refluksu żołądkowo-przełykowego, zapalenia błony śluzowej czy choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy; badanie to wykryje także infekcję Helicobacter pylori;
    • EKG – w razie podejrzenia przyczyny kardiologicznej bólu.

     

    Kiedy ból w nadbrzuszu jest groźny i wymaga szybkiego leczenia?

     

    Jeżeli ból w nadbrzuszu jest na tyle niepokojący, że nie może czekać na diagnostykę ambulatoryjną, konieczna bywa hospitalizacja (np. w zawale mięśnia sercowego, ostrym zapaleniu pęcherzyka żółciowego, ostrym zapaleniu trzustki, perforacji wrzodu żołądka – powikłaniu choroby wrzodowej). Interwencja kardiologiczna czy chirurgiczna jest w tych przypadkach zabiegiem ratującym życie.

    Jeżeli bólowi w nadbrzuszu towarzyszy znaczne pogorszenie się stanu ogólnego pacjenta, obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, przyspieszone bicie serca, gorączka, chory jest blady, spocony, kontakt z nim bywa utrudniony – może to sugerować wstrząs. Jest to bezwzględne wskazanie do pilnej hospitalizacji, wiele ostrych stanów brzusznych może przebiegać ze wstrząsem, np. ostre zapalenie trzustki, ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, niedrożność jelit o różnej etiologii.
    Objawy towarzyszące bólowi, takie jak smoliste stolce czy krwiste wymioty są także wskazaniem do pilnej hospitalizacji, mogą bowiem świadczyć o krwawieniu z górnego odcinka przewodu pokarmowego.

    Ból brzucha bez innych objawów ze strony przewodu pokarmowego u osoby chorującej na chorobę niedokrwienną serca może sugerować zawał mięśnia sercowego i również wymaga pilnej interwencji.

    Autor: lek. Anna Krakowska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.