zarejestruj się zaloguj się

Ból w nadbrzuszu – przyczyny i leczenie bólu nadbrzusza

Tekst: lek. Anna Krakowska
Ból w nadbrzuszu – przyczyny i leczenie bólu nadbrzusza
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 16. sierpnia, 2017

Przyczyny bólu w nadbrzuszu wiążą się najczęściej z chorą wątrobą, żołądkiem, trzustką lub pęcherzykiem żółciowym. Ból nadbrzusza to nie tylko ból na środku brzucha, ale także w prawym i lewym boku pod żebrami. By stwierdzić, dlaczego boli nadbrzusze, należy rozpoznać charakter (pulsujący, opasujący, ściskający), okoliczności wystąpienia dolegliwości (np. ból po jedzeniu, na czczo) i objawy towarzyszące (wzdęcia, wymioty, brak apetytu).

lek. Anna Krakowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Ból w nadbrzuszu – na środku, w prawym i lewym podżebrzu

     

    Ból nadbrzusza, opisywany jako ból w okolicy pępka (a dokładniej nad pępkiem) to dolegliwość, z którą pacjenci dość często zgłaszają się do lekarza.

    Gdzie jest nadbrzusze? Okolica nadbrzusza to obszar górnej, środkowej części brzucha wraz z prawym i lewym podżebrzem. Zlokalizowanych jest tu kilka ważnych narządów, których patologie należy wziąć pod uwagę w zależności od tego, czy wystąpił ból w prawym boku pod żebrami, w lewym czy boli pośrodku brzucha.

    Są to: wątroba wraz z pęcherzykiem żółciowym, trzustka, śledziona, a także żołądek i dwunastnica. Najczęściej to właśnie nieprawidłowości dotyczące tych narządów i układów są przyczyną bólu nadbrzusza.

    Ból brzucha może także dotyczyć mięśni tej okolicy czy wynikać z podrażnienia otrzewnej (ściennej – powlekającej ściany brzucha lub trzewnej – pokrywającej bezpośrednio narządy).

     

    Jakie są przyczyny bólu nadbrzusza?

     

    Przyczyny bólu nadbrzusza, określanego przez pacjentów jako ból w dołku, są zróżnicowane. Bóle w nadbrzuszu mogą być wynikiem zaburzeń zarówno w zakresie narządów zlokalizowanych w jamie brzusznej, jak i tych bardziej odległych, czy też chorób ogólnoustrojowych.

    Nierzadko mamy do czynienia z ostrym bólem brzucha, który może wymagać interwencji chirurgicznej. Dużą część dolegliwości brzusznych jest jednak w stanie opanować lekarz rodzinny, pediatra czy internista.

    Najczęstsze przyczyny bólu w nadbrzuszu to:

    • refluks żołądkowo-przełykowy – piekącemu bólowi w nadbrzuszu i za mostkiem towarzyszy zgaga, wymioty, kaszel;
    • zapalenie trzustki (ostre lub przewlekłe) – opasujący, silny ból w środkowej części brzucha, który może promieniować do pleców;
    • zapalenie błony śluzowej żołądka czy dwunastnicy – nawracające bóle brzucha, dyskomfort w jamie brzusznej, brak apetytu;
    • maska brzuszna zawału mięśnia sercowego – najczęściej ból nadbrzusza po prawej stronie na górze.

     

    Ból w dołku – po jedzeniu, na czczo, pulsujący, tępy

     

    Różnicowanie bólów w nadbrzuszu to ważny element diagnostyki, pozwalający określić przyczynę dolegliwości. W każdym przypadku bólu nadbrzusza należy udać się do lekarza, który zbierze dokładny wywiad i zbada pacjenta.

    Ból brzucha i ból w nadbrzuszu możemy podzielić na ostry lub przewlekły. Ważne jest opisanie lekarzowi charakteru bólu (opasujący, ściskający, rozpierający, tępy, kłujący, silny, pulsujący, stały) i jego dokładnej lokalizacji (ból w środku nadbrzusza, ból w lewym podżebrzu, ból w prawym podżebrzu, ból nadbrzusza promieniujący do pleców itp.).

    Ponadto istotne jest, czy pojawia się ból nadbrzusza po jedzeniu (po jakich posiłkach), czy na czczo, rano czy w nocy. 

    Należy sprawdzić, czy bólowi towarzyszą inne objawy: nudności, wymioty, zgaga, biegunka, zaparcia, krew w stolcu, smoliste stolce, brak apetytu, problemy z połykaniem, spadek masy ciała, gorączka. Pacjenci często skarżą się także na ból w nadbrzuszu i wzdęcia.

    Należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i wszelkich chorobach przewlekłych. U kobiet wywiad dotyczący potencjalnej możliwości bycia w ciąży jest także istotny.

     

    Jakie badania wykonać, gdy boli nadbrzusze?

     

    Podstawą diagnozowania bólu nadbrzusza jest badanie fizykalne, nie tylko badanie skupione na samym brzuchu, ale na ogólnym stanie pacjenta – ocena układu krążenia, układu oddechowego.

    W skład badania samego brzucha wchodzi:

    • oglądanie – lekarz możne ocenić występowanie np. przepuklin czy zmian skórnych,
    • palpacja – ocena występowania bólu w nadbrzuszu przy ucisku, występowania obrony mięśniowej, lekarz badając brzuch może też wyczuć obecność guza, wodobrzusza,
    • osłuchiwanie – pozwala ocenić perystaltykę jelit,
    • opukiwanie – ocena odgłosu znad jamy brzusznej.

    Kiedy boli w nadbrzuszu, lekarz bada także inne objawy, takie jak:

    • objaw Chełmońskiego – ból brzucha przy uderzeniu prawego łuku żebrowego, charakterystyczny dla zapalenia pęcherzyka żółciowego,
    • objaw Blumberga – dodatni przy zapaleniu otrzewnej,
    • objaw Goldflama – ból przy uderzeniu okolicy pleców w rzucie nerek, sugeruje on ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek czy kamicę nerkową.

     

    Jak rozpoznać, co oznacza ból pod mostkiem?

     

    W rozpoznaniu bólu w nadbrzuszu, w zależności od zebranego wywiadu i wyników fizykalnego badania brzucha, lekarz może zalecić podstawowe badania laboratoryjne – np. morfologię krwi obwodowej, jonogram, stężenie glukozy, aktywność aminotransferaz, czyli tzw. próby wątrobowe, stężenie amylazy pod kątem problemów trzustkowych.

    Ważne jest także badanie ogólne moczu, wykonywane pod kątem ewentualnej infekcji w drogach moczowych czy ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek. W kamicy nerkowej może występować np. krwinkomocz.

    Kiedy boli w nadbrzuszu zaleca się również badanie kału – pod kątem obecności krwi utajonej, ewentualnie badanie w celu wykluczenia chorób pasożytniczych.

    Z kolei USG jamy brzusznej może uwidocznić kamienie w pęcherzyku żółciowym czy kamienie nerkowe. W przypadku zapalenia trzustki czy pęcherzyka żółciowego, poza bólem pod mostkiem widoczne są także charakterystyczne zmiany.

    Gastroduodenoskopię przeprowadza się w razie podejrzenia refluksu żołądkowo-przełykowego, zapalenia błony śluzowej czy choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Badanie to wykryje także infekcję Helicobacter pylori, której towarzyszą bóle żołądka, nudności i inne objawy niestrawności (dyspepsji).

    Jeżeli za przyczynę bólu brzucha na górze podejrzewa się problemy kardiologiczne, pomocne jest badanie EKG.

     

    Kiedy ból w nadbrzuszu jest groźny i wymaga szybkiego leczenia?

     

    Jeżeli ból w nadbrzuszu jest na tyle niepokojący, że nie może czekać na diagnostykę ambulatoryjną, konieczna bywa hospitalizacja (np. w zawale mięśnia sercowego, ostrym zapaleniu pęcherzyka żółciowego, ostrym zapaleniu trzustki, perforacji wrzodu żołądka – powikłaniu choroby wrzodowej). Interwencja kardiologiczna czy chirurgiczna jest w tych przypadkach zabiegiem ratującym życie.

    Jeżeli bólowi w nadbrzuszu towarzyszy znaczne pogorszenie się stanu ogólnego pacjenta, obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, przyspieszone bicie serca, gorączka, chory jest blady, spocony, kontakt z nim bywa utrudniony – może to sugerować wstrząs.

    Jest to bezwzględne wskazanie do pilnej hospitalizacji – wiele ostrych stanów brzusznych może przebiegać ze wstrząsem, np. ostre zapalenie trzustki, ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, niedrożność jelit o różnej etiologii.

    Objawy towarzyszące bólowi, takie jak smoliste stolce czy krwiste wymioty są także wskazaniem do pilnej hospitalizacji, mogą bowiem świadczyć o krwawieniu z górnego odcinka przewodu pokarmowego.

    Ból brzucha bez innych objawów ze strony przewodu pokarmowego u osoby chorującej na chorobę niedokrwienną serca może sugerować zawał mięśnia sercowego i również wymaga pilnej interwencji.

    Autor: lek. Anna Krakowska

    Filtruj wyniki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.