zarejestruj się zaloguj się

Biegunka

Tekst: dr n. med. Bartosz Leśniowski
Biegunka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 21. czerwca, 2013

Biegunki ostre trwają zwykle do 2 tygodni i najczęściej są spowodowane przez czynniki zakaźne, bakterie oraz ich toksyny, wirusy i pasożyty. Do tej grupy należą również biegunki pochodzenia toksycznego (w mocznicy, posocznicy, zatruciach związkami rtęci, chromu oraz związkami fosforoorganicznymi), pochodzenia polekowego lub alergicznego. Odrębną grupę stanowią biegunki przewlekłe, utrzymujące się powyżej 4 tygodni.

dr n. med. Bartosz Leśniowski
AUTOR
dr n. med. Bartosz Leśniowski specjalista chorób wewnętrznych
SPIS TREŚCI:

    Biegunka u dziecka

     

    Wśród dzieci przyczyną biegunki są najczęściej infekcje przewodu pokarmowego na tle zakażeń wirusowych, bakteryjnych, pasożytniczych. Biegunka może też być odpowiedzą na uczulenia lub nietolerancje pokarmowe, w tym najbardziej powszechne – nietolerancję laktozy czy nietolerancję glutenu (celiakia). Czasami biegunka pojawia się też jako powikłanie po antybiotykoterapii.

    Biegunka u dziecka może się pojawić w zakażeniach niezwiązanych z układem pokarmowym, takich jak zapalenie ucha środkowego, zapalenie płuc czy też ząbkowanie. Z reguły ustępuje po 2–3 dniach, ale może mieć charakter przewlekły i utrzymywać się nawet do paru miesięcy.

     

    Biegunka u dorosłych
     

    Jako przyczynę biegunki u osób dorosłych podaje się choroby układu pokarmowego, takie jak nietolerancja pokarmów (np. mleka), zatrucia pokarmowe czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego, ale także stosowanie niektórych leków, nadczynność tarczycy bądź pewną grupę nowotworów. Czasami biegunka o burzliwym przebiegu może występować w przebiegu nerwicy i zaburzeń psychicznych.

    Biegunki możemy podzielić na ostre, trwające do 14 dni oraz przewlekłe – powyżej 4 tygodni.

      

    Biegunka ostra

     

    U większości chorych ostra biegunka infekcyjna ma przebieg łagodny, ustępuje samoistnie i nie wymaga badań diagnostycznych. Leczenie przebiega w domu, polega na uzupełnianiu utraconej ze stolcem wody i elektrolitów. Zaleca się lekko osłodzoną herbatę, niegazowane wody mineralne bądź dostępne w aptekach gotowe preparaty do nawadniania, zawierające oprócz elektrolitów kultury bakteryjne przywracające prawidłową florę jelitową. Orientacyjnie przyjmuje się, że ilość płynów powinna być 1,5 razy większa niż objętość wydalonego w ciągu doby stolca.

    Dieta opiera się głównie na węglowodanach. Można jeść ryż, makarony, ziemniaki, kasze, pieczywo, krakersy, jogurty, banany, zupy i gotowane warzywa. Do normalnej diety powraca się gdy stolce stają się uformowane.

    Czasem przebieg biegunki jest cięższy, może wystąpić gorączka, nudności, wymioty, krew w stolcu, silne kurczowe bóle brzucha. W tych stanach decydujemy się na wykonanie posiewów stolca i włączenie antybiotyków zgodnie z antybiogramem, czyli po określeniu wrażliwości drobnoustroju na dany antybiotyk.

    Część chorych wymaga leczenia szpitalnego. Są to głównie dzieci oraz osoby w podeszłym wieku z cechami znacznego odwodnienia, obciążone wieloma innymi chorobami układu krążeniowo-oddechowego, pokarmowego, moczowego, osoby z cukrzycą, zaburzeniami połykania. Leki podawane są wówczas drogą dożylną.

    W ostrej biegunce infekcyjnej nie zaleca się podawania preparatów zapierających, zwalniających perystaltykę jelit, które opóźniają usuwanie drobnoustrojów i ich toksyn i wydłużają czas trwania choroby.

    Pamiętajmy, że wielu ostrych biegunek można uniknąć stosując się do przestrzegania podstawowych zasad higieny, takich jak mycie rąk po wyjściu z toalety i przed jedzeniem, unikanie surowego mięsa, jajek, lodów (szczególnie latem), picie przegotowanej lub butelkowanej wody (istotne przy wyjazdach zagranicznych), niespożywanie nadpsutego lub przeterminowanego jedzenia.

     

    Biegunka przewlekła

     

    Odrębną grupę stanowią biegunki przewlekłe, utrzymujące się powyżej 4 tygodni.

     

    Biegunka przewlekła – diagnostyka

     

    Zakres badań w biegunkach przewlekłych jest znacznie szerszy niż w przypadku biegunek ostrych i obejmuje wiele dziedzin medycyny. Zawsze musi być on dostosowany indywidualnie do danego pacjenta.

    Zwykle po wykluczeniu zakażenia wykonywane są badania wymienione wyżej, poszerzone o próby wątrobowe, bilirubinę, enzymy trzustkowe – amylazę i lipazę, oznaczenie stężenia wapnia, witaminy B12, kwasu foliowego, żelaza. Należy wykluczyć zatrucia lekami, głównie antybiotykami, lekami cytostatycznymi, preparatami przeczyszczającymi, związkami żelaza, rtęci, alkoholem.

    Sam wygląd kału i zawartych w nim enzymów, tłuszczu, elektrolitów czy krwi może sugerować zaburzenia trawienia i wchłaniania.

    Podejrzewając tło hormonalne określa się poziom hormonów tarczycy, nadnerczy, poziom glukozy.

     

    Biegunka przewlekła – rodzaje badań

     

    Do rozpoznania istotnie przyczyniają się takie badania, jak prześwietlenia RTG, gastroskopia, kolonoskopia, rektoskopia, enteroskopia jelita cienkiego, ultrasonografia, tomografia komputerowa, a w szczególnych przypadkach rezonans magnetyczny. W wielu z nich można pobrać wycinki do badania histopatologicznego.

    Badania te pozwalają wykryć takie choroby, jak zapalenia jelit – chorobę Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie uchyłków, zwężenia jelit po naświetlaniach RTG, torbiele i raka trzustki, nowotwory żołądka, wątroby i dróg żółciowych, jelita grubego, przetoki jelitowe.

     

    Biegunka przewlekła – leczenie

     

    Oprócz ogólnego postępowania objawowego, jak w biegunce ostrej i podawania leków zapierających, dąży się (po wykonaniu wielu, czasem bardzo specjalistycznych badań) do usunięcia czynnika sprawczego. Czasem jest to łatwe, np. wyeliminowanie mleka w niedoborach laktazy (enzymu trawiącego mleko), zastosowanie diety bezglutaminowej w celiakii, unikanie potraw wywołujących alergie pokarmowe czy zmiana leków doprowadza do ustąpienia dolegliwości.

    Niekiedy jednak konieczne jest wieloletnie leczenie środkami przeciwzapalnymi i immunosupresyjnymi, jak w nieswoistych zapaleniach jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego). Wyrównanie zaburzeń hormonalnych może być niezbędne w nadczynności tarczycy, chorobie Addisona, tzw. guzach neuroendokrynnych. A w nowotworach trzustki, jelita grubego i innych konieczna może być operacja.

    W biegunce o podłożu psychogennym poprawę przynosi wygaśnięcie czynnika stresowego lub leczenie psychiatryczne.

    U niektórych osób, po rozległych zabiegach operacyjnych z usunięciem znacznej części jelita lub po naświetlaniach, konieczne może się okazać włączenie żywienia pozajelitowego, dożylnego, będącego jedyną metodą zapobiegającą postępującemu wyniszczeniu i niedoborom witaminowym. 

     

    Biegunka podróżnych


    Szczególnym typem jest tak zwana biegunka podróżnych. Najczęściej jest to reakcja organizmu na zmianę wody i sposobu przyrządzania jedzenia, rzadziej na nieodpowiednie warunki sanitarne i higieniczne. Zdarza się ona u około 40% wszystkich podróżujących. Największym czynnikiem zagrożenia w biegunce podróżnych jest kraj, do którego się przyjeżdża. Regiony dużego zagrożenia to kraje rozwijające się Ameryki Łacińskiej, Afryki, Środkowego Wschodu i Azji.

    Autor: dr n. med. Bartosz Leśniowski
    Tagi: biegunka
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.