zarejestruj się zaloguj się

Biegunka przewlekła

Tekst: Agnieszka Darocha
Dodane: 07. października, 2013

Biegunka przewlekła jest często występującym objawem, a lista jej przyczyn jest również niezwykle długa. Z racji powikłań biegunki przewlekłej nie należy bagatelizować, lecz udać się do lekarza po to, by możliwie jak najszybciej ustalić przyczynę i wdrożyć stosowne leczenie. Należy pamiętać, żeby w czasie biegunki spożywać duże ilości płynów, ponieważ skutki odwodnienia są groźne dla chorego.

SPIS TREŚCI:

    O biegunce mówimy wtedy, gdy pacjent oddaje luźne stolce ze zwiększoną częstością bądź też w zwiększonej ilości. Luźne stolce to takie, które mają konsystencję płynną lub półpłynną, zwiększona częstość to więcej niż 3 razy na dobę, a zwiększona ilość to więcej niż 200 g. 

    Dzielimy ją na biegunkę ostrą i biegunkę przewlekłą. Ostra trwa poniżej 14 dni, a przewlekła powyżej 4 tygodni. Biegunce często towarzyszy ból, uczucie parcia na stolec, dyskomfort w okolicy odbytu i nietrzymanie stolca.

    Podział biegunki przewlekłej:

    • biegunka wydzielnicza (sekrecyjna),
    • biegunka osmotyczna,
    • biegunka tłuszczowa,
    • biegunka zapalna.

     

    Biegunka wydzielnicza

     

    Biegunka wydzielnicza spowodowana jest przez leki, toksyny, kwasy żółciowe, kwasy tłuszczowe krótkołańcuchowe oraz niektóre nowotwory. Jeśli chodzi o leki, to najczęściej jest powodowana przez leki przeczyszczające z grupy środków pobudzających (bisacodyl, sennozydy, aloes).

    Do toksyn powodujących biegunkę przewlekłą zaliczamy przewlekłe nadużywanie alkoholu. Wymienione powyżej kwasy żółciowe powodują biegunkę przewlekłą, gdy występuje zaburzenie ich wchłaniania. Taką sytuację mamy, gdy wzrasta stężenie bakterii w jelicie, gdy współistnieje zapalenie jelita krętego bądź wykonano resekcję odcinka jelita krętego.

    Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe wytwarzane są w jelicie grubym jako produkt fermentacji niewchłoniętych dwucukrów i błonnika pokarmowego.

    Rzadką przyczyną biegunki przewlekłej sekrecyjnej są nowotwory:

    • rakowiak,
    • VIP-oma,
    • guz gastrynowy,
    • rak rdzeniasty tarczycy.

    Nowotworom tym jednakże towarzyszy szereg innych objawów, tak więc po samej biegunce przewlekłej nie należy podejrzewać nowotworu. Gdy mamy szereg objawów, a jednym z nich jest biegunka, możemy się zastanawiać nad nowotworem, ale dopiero w dalszej analizie.

    Biegunka ta utrzymuje się nawet u pacjentów będących na czczo.

     

    Biegunka osmotyczna

     

    Przyczyny biegunki osmotycznej to:

    • leki, nieco inne niż w biegunce sekrecyjnej – siarczan magnezu, laktuloza, orlistat, przewlekłe przyjmowana cholestyramina, neomycyna,
    • niektóre produkty spożywcze i słodycze – zawierające sorbitol, mannitol,
    • niedobór laktazy (wrodzony lub nabyty, wynikający z procesów zapalnych toczących się w jelicie),
    • zespół krótkiego jelita,
    • przetoki jelitowe.

    Biegunka ta wiąże się z nadmierną osmotycznością substancji znajdujących się w świetle jelita i ustępuje u pacjentów będących na czczo.

     

    Biegunka tłuszczowa

     

    Ten stosunkowo częsty typ biegunki jest spowodowany zaburzeniami trawienia bądź wchłaniania. Zaburzenia trawienia występują przy chorobach trzustki, w których trzustka nie spełnia swojej funkcji wydzielniczej, nie wydziela bądź wydziela za mało soku trzustkowego i wówczas nie są trawione i wchłaniane niektóre substancje w jelicie, zwłaszcza tłuszcze. Zaburzenia wchłaniania występują także wtedy, gdy wzrasta stężenie bakterii w jelicie oraz przy niektórych (cholestatycznych) chorobach wątroby.

    Do zaburzeń wchłaniania powodujących biegunkę tłuszczową zaliczamy celiakię, chorobę Wipple'a (układowa infekcja bakteryjna obejmująca głównie jelito cienkie) oraz niedokrwienie jelita. Biegunka związana z zaburzeniami wchłaniania wiąże się z oddawaniem dużych stolców i ustępuje u pacjentów będących na czczo.

     

    Biegunka zapalna i związana z przyspieszonym pasażem

     

    Przyczyną biegunki zapalnej są nieswoiste zapalenia jelit, czyli choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego, popromienne zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość pokarmowa, niedobory odporności, nowotwory (takie jak rak okrężnicy), leki z grupy cytostatyków i NLPZ oraz pierwotniaki zasiedlające jelito. Również ta biegunka występuje stosunkowo często.

    Jednostki chorobowe, takie jak zespół jelita drażliwego, nadczynność tarczycy i leki prokinetyczne (metoklopramid, cisapryd) mogą powodować biegunkę ze względu na to, że przyspieszają motorykę jelita. Ta grupa charakteryzuje się dużą różnorodnością wydalania, objętości i konsystencji stolców.

     

    Objawy i różnicowanie biegunek

     

    W poszukiwaniu przyczyny biegunki przewlekłej należy najpierw ustalić, czy mamy do czynienia z biegunką ostrą, czy przewlekłą. Tak jak było wspomniane na początku, biegunka ostra trwa mniej niż 14 dni, a przewlekła utrzymuje się powyżej 4 tygodni. Granica ta ustalona została umownie, lecz pozwala na podział i rozróżnienie biegunek.

    Kolejnym krokiem w diagnostyce jest ustalenie, z jaką biegunką przewlekłą mamy do czynienia. W niektórych przypadkach możemy od razu dojść do ustalenia przyczyny, ale nie zawsze jest to takie proste, więc warto postępować „krok po kroku”.

    Obraz kliniczny w każdym typie biegunek przedstawia się następująco:

    • biegunkę sekrecyjną charakteryzują bardzo obfite, wodniste stolce, najczęściej nie towarzyszy im ból brzucha; na czczo biegunka ta nie ustępuje;
    • w biegunce osmotycznej stolce są najczęściej pieniste i ustępują u pacjentów na czczo;
    • w biegunce tłuszczowej stolce są tłuste, połyskliwe i trudne do spłukania w toalecie, często towarzyszy im bardzo nieprzyjemny zapach;
    • w biegunce zapalnej stolce są krwiste, ropne i często towarzyszą jej objawy ogólnoustrojowe toczącego się procesu zapalnego (gorączka, dreszcze, zwiększona potliwość).

    Zatem sama analiza stolca wskazuje na konkretną grupę, rodzaj biegunki i jednocześnie grupę przyczyn, jakie będziemy brali pod uwagę. Kolejna wskazówka po analizie stolca to sprawdzenie, czy biegunka ustępuję na czczo, czy nie.

     

    Diagnostyka i leczenie biegunki

     

    Diagnostyka opiera się najpierw na wywiadzie, w którym ustalamy, czy mamy do czynienia z biegunką ostrą czy biegunką przewlekłą. Następnie dokonujemy analizy stolca i sprawdzamy, czy biegunka ustępuje na czczo. To wszystko plus parę pytań dodatkowych pozwala na ustalenie przyczyny biegunki.

    Kiedy mamy do czynienia z biegunką przewlekłą, ważne jest, aby wykonać podstawowe badania krwi, gdyż biegunka może doprowadzić do poważnych powikłań. Do podstawowych badań krwi zaliczamy:

    • pełną morfologię krwi,
    • oznaczenie stężenia Ca,
    • oznaczenie stężenia witaminy B12,
    • oznaczenie stężenia kwasu foliowego,
    • oznaczenie stężenia Fe,
    • sprawdzenie czynności wątroby i tarczycy,
    • badania w kierunku celiakii.

    W zależności od przyczyny biegunki wykonuje się dalsze badania w celu jej potwierdzenia i podejmuje adekwatne leczenie.

    Podstawą leczenia jest nawadnianie oraz żywienie delikatnymi, gotowanymi produktami. Ponadto stosuje się probiotyki i (w zależności od przyczyny) albo leki zwalniające perystaltykę (np. loperamid), albo leki przeciwdrobnoustrojowe. Jeżeli przyczyną biegunki są leki, wówczas należy je odstawić.

    Nie zawsze leczenie jest proste, np. kiedy mamy do czynienie z nieswoistymi zapaleniami jelit (chorobą Leśniowskiego-Crohna bądź wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego). Wówczas stosuje się leczenie objawowe i dąży się do zmniejszenia stopnia nasilenia objawów. Ważne jest także wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych oraz niedoboru pierwiastków śladowych, gdyż one także mogą prowadzić do groźnych powikłań.

     

    Powikłania biegunki przewlekłej

     

    Najczęstszym zaburzeniem jest odwodnienie. Jeśli jest ono niewielkiego stopnia, to nie jest bardzo groźne, ale gdy dochodzi do utraty większej ilości wody, może nawet zagrażać życiu. Objawami odwodnienia są m.in.:

    • uczucie silnego pragnienia,
    • utrata masy ciała,
    • suchość w jamie ustnej,
    • zmniejszenie wydzielania śliny,
    • utrata elastyczności skóry,
    • zapadnięte, podkrążone oczy,
    • bladość spojówek, skóry,
    • suche, popękane usta,
    • silny ból głowy, zawroty,
    • zmniejszona ilość oddawanego moczu,
    • tachykardia, omdlenia.

    Silnego stopnia odwodnienie może doprowadzić do wstrząsu hipowolemicznego, dlatego tak ważne jest zapobieganie i leczenie odwodnienia.

    Do innych powikłań biegunki przewlekłej należą:

    • zaburzenia elektrolitowe,
    • kwasica metaboliczna (zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej),
    • niedobór witamin i pierwiastków śladowych.

    Reasumując, biegunka przewlekła jest częstym objawem, a lista jej przyczyn jest niezwykle długa. Jednakże z racji jej powikłań nie należy jej bagatelizować, lecz udać się do lekarza, by jak najszybciej ustalić przyczynę i wdrożyć leczenie. Należy pamiętać, by w czasie biegunki spożywać duże ilości płynów, bo skutki odwodnienia mogą  być groźne dla zdrowia.

    Tagi: biegunka
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.