zarejestruj się zaloguj się

Biegunka po antybiotyku

Tekst: Marta Cygoń
Biegunka po antybiotyku
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 20. października, 2014

Obecnie wykorzystanie antybiotyków w leczeniu bakteryjnych schorzeń jest powszechne i dostępne dla każdego pacjenta. Dzięki szerokiej gamie farmaceutyków skierowanych przeciwko drobnoustrojom wiele chorób zostaje wyleczonych. Należy jednak pamiętać, że każda terapia ma swoje skutki uboczne. Jednym z przykładów jest biegunka poantybiotykowa, czyli zespół objawów występujący w trakcie lub do 2 miesięcy po leczeniu.

SPIS TREŚCI:

    Dlaczego antybiotyki mogą wywołać biegunkę?

     

    W zależności od budowy chemicznej danego antybiotyku, mechanizm jego działania na drobnoustroje może być odmienny. Poszczególne substancje oddziałują na różne struktury w obrębie bakterii, wywołując pożądany skutek. Cechą wspólną działania tych leków jest śmierć drobnoustroju (efekt bakteriobójczy) bądź takie zaburzenie funkcjonowania jego organizmu, by uniemożliwić dalszy rozwój drobnoustroju (efekt bakteriostatyczny). To właśnie dzięki tym właściwościom antybiotyki znalazły tak szerokie zastosowanie w medycynie.

    Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie bakterie są szkodliwe dla człowieka. W naszym organizmie na co dzień bytuje wiele dobroczynnych szczepów pełniących liczne funkcje. Należą do nich m.in.: fermentacja niektórych składników pokarmowych (wpływ na trawienie), stymulacja układu odpornościowego do walki z drobnoustrojami chorobotwórczymi oraz udział w syntezie witamin (na przykład witaminy K).

    Antybiotyki przyjmowane w celu zwalczenia zakażenia działają także na naturalną florę bakteryjną jelit, powodując jej zniszczenie, czyli tak zwane wyjałowienie jelit. Stan ten sprzyja rozrostowi szczepów opornych na działanie antybiotyków, zaburza prawidłowe funkcjonowanie jelit i upośledza czynność trawienną jelit. Toksyczne działanie drobnoustrojów na nabłonek jelitowy powoduje wystąpienie biegunki. Spośród bakterii szczególnie niebezpiecznych, najczęściej odpowiedzialnych za jelitowe powikłania poantybiotykowe (w tym biegunkę po antybiotyku) wymienić należy Clostridium difficile (wytwarzające toksynę B) oraz Staphylococcus aureus (wytwarzające tzw. enterotoksynę).

     

    Kiedy pojawia się biegunka po antybiotyku?

     

    Działania niepożądane związane ze stosowaną antybiotykoterapią pod postacią biegunki po antybiotyku są stosunkowo częste. Szacuje się, że dotyczą około 30% pacjentów przyjmujących antybiotyki. Do czynników podnoszących ryzyko wystąpienia tego powikłania należą:

    • stosowanie antybiotyków szerokowidmowych, tzn. działających na wiele gatunków bakterii jednocześnie, wśród nich wyróżnić można przede wszystkim cefalosporyny, amoksycylinę z kwasem klawulonowym, ampicylinę, klindamycynę oraz fluorochinolony,
    • okres niemowlęctwa oraz podeszły wiek,
    • czas trwania kuracji antybiotykowej (ryzyko znacznie wzrasta po 4 tygodniach przyjmowania leków),
    • schorzenia współistniejące, a zwłaszcza niedobory odporności (zakażenie wirusem HIV, choroba nowotworowa),
    • wcześniejszy epizod biegunki poantybiotykowej,
    • długotrwała hospitalizacja.

    Droga podania antybiotyku – doustna lub dożylna nie wpływa na zwiększenie ryzyka wystąpienia biegunki po antybiotyku. Choroba zazwyczaj przybiera postać łagodną. Stolce oddawane są bez bolesnego parcia, nie pojawia się temperatura ani bóle brzucha. Najczęściej schorzenie ustępuje samoistnie i nie wymaga interwencji medycznej. U niewielkiej części pacjentów może rozwinąć się postać gwałtowniejsza, wyrażona silniejszymi objawami sugerującymi zapalenie jelita grubego.

     

    Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – najcięższa postać biegunki po antybiotyku

     

    Najbardziej niebezpiecznym powikłaniem antybiotykoterapii jest rzadko występujące rzekomobłoniaste zapalenie jelit powodowane przez toksyny bakterii Clostridium difficile.

    Objawy rzekomobłoniastego zapalenia jelit to:

    Występują zaburzenia w składzie elektrolitów (potasu, sodu), wzrasta ilość białych ciałek krwi. Stan pacjenta jest zazwyczaj poważny i nieleczony może prowadzić do głębokiego odwodnienia. W szczególnych przypadkach dochodzi do powikłania zwanego megacolon toxicum – czyli toksycznego rozdęcia okrężnicy lub przedziurawienia (perforacji) jelita. Obie sytuacje stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i są wskazaniem do pilnej interwencji chirurgicznej.

     

    Biegunka poantybiotykowa – jak zapobiegać?

     

    Najważniejsze w prewencji biegunki po antybiotyku jest racjonalne stosowanie tych leków, a przede wszystkim ograniczenie ich przyjmowania jedynie w sytuacjach do tego wskazanych. Ponadto zaleca się stosowania probiotyków oraz prebiotyków w trakcie trwania kuracji antybiotykiem.

    Probiotykami nazywamy wyselekcjonowane kultury bakterii, które po podaniu doustnym namnażają się w przewodzie pokarmowym i spełniają w nim funkcje ochronne. Mogą to być preparaty w postaci kapsułek zawierające szczepy Saccharomyces boulardii lub Lactobacillus GG, które można nabyć w aptece bez recepty. Innym rozwiązaniem są także jogurty zawierające żywe kultury bakterii.

    Prebiotyki są to natomiast substancje spożywcze, które w sposób naturalny stymulują wzrost prawidłowej flory jelit.

     

    Jak postępować w biegunce po antybiotyku?

     

    Leczenie biegunki po antybiotyku zależy od stopnia jej nasilenia i od ogólnego stanu pacjenta. W postaciach łagodnych zazwyczaj ulgę przynosi samo odstawienie antybiotyku, który wywołał objawy. Należy pamiętać o nawadnianiu chorego w trakcie trwania biegunki. Nie bez znaczenia pozostaje również dieta. Zaleca się, by jej podstawę stanowiły produkty bogate w skrobię, takie jak ryż lub ziemniaki. Musi ona być lekkostrawna, najlepiej unikać produktów smażonych i słodkich.

    Dobrym uzupełnieniem leczenia objawów jest przyjmowanie probiotyków. Można także zastosować leki przeciwbiegunkowe, na przykład loperamid. W postaciach ciężkich, a zwłaszcza w rzekomobłoniastym zapaleniu jelit konieczna jest hospitalizacja w celu wyrównania wszelkich zaburzeń wywołanych chorobą oraz zastosowania odpowiedniej antybiotykoterapii.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Probiotyki
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.