zarejestruj się zaloguj się

Bezoar

Tekst: lek. Mateusz Spałek
Bezoar
Źródło: Wikimediacommons.org
Dodane: 06. października, 2014

Bezoar jest rzadką chorobą przewodu pokarmowego, która polega na gromadzeniu się twardych „kamieni jelitowych”, które tak naprawdę są zlepkiem rozmaitych materiałów. Najczęściej występują trzy podstawowe typy bezoarów: trichobezoary, farmakobezoary i fitobezoary. Najczęstsze objawy bezoaru to: nudności, wymioty, halitoza, nawracające wzdęcia, bóle w nadbrzuszu oraz uczucie pełności po posiłku.

lek. Mateusz Spałek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Bezoar  – co to jest?

     

    Bezoar jest rzadką chorobą przewodu pokarmowego, która polega na gromadzeniu się twardych „kamieni jelitowych”, które tak naprawdę są zlepkiem rozmaitych materiałów. Najczęściej znajdywane są następujące typy bezoarów:

    • trichobezoar – jego głównym składnikiem są włosy, które po połknięciu nie ulegają strawieniu (człowiek nie produkuje enzymów, które potrafiłyby rozpuścić białka włosa); tego rodzaju bezoary często występują w przebiegu choroby zwanej trichotillomanią – chory odczuwa przymus oraz przyjemność po wyrwaniu sobie włosa, który następnie może zostać zjedzony;
    • farmakobezoar – jego głównym składnikiem są leki zobojętniające stosowane w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy (pochodne wapnia, magnezu, glinu); niektórzy ludzie nadużywają tego rodzaju preparatów zamiast zgłosić się do lekarza po znacznie skuteczniejszą terapię (np. inhibitory pompy protonowej), co może prowadzić do powstawania bezoarów;
    • fitobezoar – jego głównym składnikiem są włókna roślinne; człowiek nie trawi celulozy, czyli zasadniczego składnika ścian komórkowych roślin; w przypadku zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego włókna mogą długo pozostawać w jednym miejscu i gromadzić kolejne nierozłożone resztki pokarmowe;
    • laktobezoar – jego głównym składnikiem są nierozpuszczalne w kwaśnym środowisku złogi złożone z mleka i śluzu; spotyka się je u małych dzieci, głównie wcześniaków;
    • pozostałe bezoary – znaleźć w nich można szerokie spektrum substancji, od materiałów budowlanych (cementu, styropianu, tworzyw sztucznych) po akcesoria kosmetyczne (wata, lignina).

     

    Bezoar – przyczyny powstawania

     

    Bezoary tworzą się, gdy upośledzone jest opróżnianie żołądka z treści pokarmowej. Stan ten może występować w przebiegu wielu chorób (m.in. cukrzycy). Zalegający pokarm jest zlepiany przez śluz, wytwarzany przez komórki śluzowe żołądka. Bezoary najczęściej lokalizują się w żołądku (okolica odźwiernika), jednakże spotyka się je również w przełyku i odbytnicy.

    Dokładne przyczyny powstawania bezoarów nie są do końca poznane, ale ustalono, że sprzyja im wiele czynników. U chorych z zaburzeniami przeżuwania (ubytki zębów, przełykanie kęsów pokarmowych bez rozgryzania) dochodzi do przedostawania się dużych fragmentów pokarmowych bezpośrednio do przewodu pokarmowego, co może skutkować ich uwięźnięciem w przełyku lub żołądku i rozpoczęciem tworzenia się bezoaru. Również opóźniony pasaż żołądkowy (spowolnienie opróżniania żołądka) prowadzi do zwiększonego ryzyka utworzenia się tego rodzaju patologii.

    Bezoar występuje m.in. w przebiegu popularnego zaburzenia endokrynologicznego – niedoczynności tarczycy. Wszelkie schorzenia dotykające przewodu pokarmowego, a w szczególności jego mięśniówki (np. choroby tkanki łącznej lub autonomicznego układu nerwowego) powodują stałe zaleganie pokarmu, co również sprzyja powstawaniu bezoarów.

     

    Bezoar – objawy

     

    Bezoar przez długi okres czasu może nie dawać żadnych dolegliwości wskazujących na jego obecność w przewodzie pokarmowym. Gdy bezoar się powiększa, pojawiają się pierwsze objawy, do których należą:

    • nudności,
    • wymioty,
    • halitoza (przewlekły nieprzyjemny zapach z ust),
    • nawracające wzdęcia,
    • bóle w nadbrzuszu,
    • uczucie pełności po posiłku (żołądek „pochodzący pod gardło”).

    Rzadko kiedy dochodzi do poważniejszych komplikacji, takich jak:

    • niedrożność przewodu pokarmowego (zatkanie światła jelita, przełyku lub odźwiernika),
    • perforacja (przebicie ściany przewodu pokarmowego – stan potencjalnie zagrażający życiu),
    • wrzody żołądka,
    • odleżyny z ucisku w przewodzie pokarmowym,
    • utrata masy ciała z powodu awersji do pokarmu,
    • krwotoki z przewodu pokarmowego.

     

    Bezoar – diagnostyka

     

    Podstawą diagnostyki bezoaru jest dokładnie zebrany wywiad lekarski, w szczególności dotyczący współistniejących chorób (np. cukrzycy, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy), zażywanych leków i przewlekłych objawów ze strony przewodu pokarmowego. Kolejnym etapem jest badanie fizykalne – czasami bezoar jest tak duży, że lekarz jest w stanie wyczuć go podczas palpacyjnego badania brzucha (jako guz lub opór).

    Potwierdzeniem diagnozy są badania obrazowe (RTG jamy brzusznej z kontrastem barytowym lub bez niego) oraz endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego. W niektórych przypadkach gastroskopia umożliwia jednoczesne postawienie diagnozy i zniszczenie bezoaru za pomocą narzędzi.

     

    Bezoar – sposoby leczenia

     

    Małe bezoary lub większe, niedające objawów można leczyć przyczynowo stosując enzymy trawienne oraz leki przyspieszające motorykę przewodu pokarmowego. W przypadku bezoarów objawowych lub takich, które zagrażają wystąpieniem powikłań wykonuje się operację w celu usunięcia bezoaru. Może być wykonana przez przełyk (endoskopowo) lub metodą klasyczną (otwarcie powłok jamy brzusznej).

    Drugim etapem leczenia bezoaru jest zapobieganie nawrotowi choroby. Dokonuje się tego poprzez właściwą terapię przyczyny lub stanu predysponującego do powstania bezoaru (np. niedoczynności tarczycy, cukrzycy). W przypadku stwierdzenia trichobezoaru wskazana jest diagnostyka w kierunku zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych (wizyta w gabinecie psychiatrycznym). Osoby z innymi zaburzeniami psychicznymi często połykają przedmioty lub materiały, które mogą przyczyniać się do ciągłego powstawania bezoarów – ważne jest otoczenie takich chorych odpowiednią opieką.

     

    Unikanie bezoarów

     

    Osoby predysponowane do tworzenia się bezoaru lub takie, które przebyły już w swoim życiu epizod tej choroby nie powinny spożywać niektórych rodzajów pokarmów oraz muszą przestrzegać pewnych zaleceń żywieniowych. Przede wszystkim należy poświęcić więcej czasu na spożywanie posiłku – każdy kęs pokarmowy powinien być dokładnie przeżuty, co w szczególności tyczy się warzyw i owoców bogatych we włókna (np. ananasa) oraz mięsa. Preferowane są pokarmy bardziej płynne lub mocniej ugotowane (miękkie). Zaleca się dokładne krojenie roślin w drobną kostkę. Istotne jest przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów (przynajmniej 2–3 litry dziennie), by ułatwić pasaż pokarmu przez przewód pokarmowy.

     

    Bezoar – rokowanie

     

    Rokowanie bezoarów jest bardzo dobre – bezoary to jedynie wytwory mechaniczne, a nie złośliwe procesy tworzące się w organizmie. Rokowanie pogarsza się, gdy występują powikłania choroby, dlatego w przypadku niepokojących objawów należy udać się do lekarza.

    Autor: lek. Mateusz Spałek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.