zarejestruj się zaloguj się

Badania, diagnostyka i markery na raka żołądka

Tekst: Hanna Cholewa
Badania, diagnostyka i markery na raka żołądka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 09. stycznia, 2015

W Polsce rak żołądka to szósty co do częstości występowania nowotwór złośliwy u mężczyzn i jedenasty u kobiet. W naszym kraju brak jest badań przesiewowych na raka żołądka dostępnych dla ogółu populacji. W diagnostyce nowotworów żołądka wykorzystuje się USG, endosonografię i tomografie komputerową U osób zagrożonych dziedzicznym rakiem żołądka wykonuje się testy genetyczne na raka żołądka (gen CDH1).

SPIS TREŚCI:

    Przyczyny, czynniki ryzyka i rokowanie w raku żołądka?

     

    Bardzo ważny dla dalszego przebiegu choroby jest podział raka żołądka na raka wczesnego i zaawansowanego. Rak wczesny to nowotwór inwazyjny, ale ograniczony jedynie do błony śluzowej i podśluzowej żołądka. Rak zaawansowany żołądka wnika głębiej. W naszym kraju, jedynie 25% z nowo wykrytych raków żołądka to raki wczesne, charakteryzujące się około 90% przeżyciem pięcioletnim pacjentów. Przeważająca większość to raki zaawansowane, a tylko 10–15% dotkniętych nimi pacjentów przeżywa 5 lat od postawienia rozpoznania. W krajach objętych badaniami przesiewowymi, np. Japonii, odsetek wczesnego raka żołądka sięga aż 50%, dzięki czemu częściej udaje się wykonać operacje oszczędzające – wycięcie jedynie guza z częścią ściany żołądka, nawet bez usunięcia okolicznych węzłów chłonnych.

    Wyróżnia się raka żołądka sporadycznego (>80% przypadków), wrodzonego, wieku młodego oraz kikuta żołądka (nowotwór rozwijający się wiele lat po usunięciu żołądka z powodu choroby wrzodowej). Rozwój tego nowotworu mogą promować czynniki środowiskowe, głównie bakteryjne – zakażenie Helicobacter pylori, palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, dietę bogatą w sól i związki azotowe (produkty marynowane, wędzone). Zwiększone ryzyko zachorowania na raka żołądka obserwuje się również u osób z zanikowym zapaleniem żołądka, po resekcji żołądka, z niedokrwistością spowodowaną niedoborem witaminy B12, po usunięciu gruczolaka żołądka.

    Bardzo istotne w rozwoju raka żołądka u młodszych osób, tzn. ≤45 roku życia, są czynniki genetyczne, m.in. polimorfizmy cytokin prozapalnych, substancji biorących udział w reakcjach odpornościowych w naszym organizmie. W przypadku wrodzonego raka żołądka, tzw. dziedzicznego rozlanego raka żołądka (ang. hereditary diffuse gastric cancer, HDGC), bardzo ważna jest mutacja w genie E-kadheryny, CDH1. Mechanizmy genetyczne odpowiadają również za wzrost ryzyka u osób z zachorowaniami na raka żołądka w rodzinie oraz u członków rodzin z zespołem Lyncha i rodzinną polipowatością gruczolakowatą.

     

    Jakie są objawy raka żołądka?

     

    W przypadku raka wczesnego objawy choroby mogą być bardzo różne, często przypominają chorobę wrzodową:

    • dyskomfort w środkowej części nadbrzusza,
    • szybkie uczucie pełności po jedzeniu,
    • nudności,
    • odbijanie,
    • ból w nadbrzuszu.

    Symptomy trwają od kilku tygodni po (rzadko) kilka lat. Ich nasilenie waha się w czasie. Czasami rak wczesny jest bezobjawowy, a diagnoza następuje przypadkowo, podczas badań w kierunku innej choroby.

    W raku zaawansowanym żołądka dominuje:

     

    Diagnostyka i badania na raka żołądka

     

    Przy podejrzeniu raka żołądka podstawowym badaniem jest endoskopia. Badanie odbywa się w znieczuleniu miejscowym (do gardła, za pomocą aerozolu). Do ust wprowadzana jest gumowa rurka, zakończona kamerą. Dzięki niej lekarz może obejrzeć przełyk, cały żołądek oraz początkową część dwunastnicy. Badanie można nagrać, a za pomocą specjalnych szczypczyków pobrać wycinki do badania histopatologicznego.

    Badania radiologiczne (np. badanie kontrastowe górnego odcinka przewodu pokarmowego) straciły na znaczeniu. Ultrasonografia, endosonografia (endoskopia z głowicą USG nałożoną na kamerę) oraz tomografia komputerowa są pomocne w ocenie głębokości nacieku nowotworowego oraz diagnozie przerzutów do węzłów chłonnych i wątroby.

    W późnym zaawansowanym raku żołądka pojawia się niedokrwistość z niedoboru żelaza. Inne badania laboratoryjne nie mają znaczenia w rozpoznawaniu raka żołądka.

     

    Rak żołądka a Helicobacter pylori

     

    Nawet 50% ludności świata jest zakażona Helicobacter pylori. W Polsce jest to około 84% dorosłych i 32% dzieci. Człowiek jest jedynym rezerwuarem tej bakterii, której udział stwierdzono w etiologii m.in. choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, raka żołądka oraz chłoniaka żołądka typu MALT. W ostatnim czasie temat tej bakterii jest bardzo popularny, a pacjenci często dopytują o możliwość profilaktycznej antybiotykoterapii. Nie zaleca się eradykacji (leczenia przy użyciu antybiotyku mającego na celu zniszczenie bakterii) Helicobacter pylori w całej populacji, jako formę prewencji raka żołądka. Diagnostykę i leczenie zakażenia Helicobacter pylori powinno się przeprowadzać w określonych przypadkach:

    • tylko i wyłącznie w przypadku planowanego leczenia;
    • nie jest wskazane u osób bez dolegliwości i bez choroby wrzodowej w wywiadzie;
    • u chorych z aktywną chorobą wrzodową, potwierdzonym wrzodem trawiennym w wywiadzie chorobowym, u chorych na chłoniaka MALT żołądka;
    • nie jest zalecane u osób długotrwale leczonych inhibitorami pompy protonowej z powodu refluksu żołądkowo-przełykowego;
    • nie wiadomo, czy eliminacja Helicobacter pylori pomaga w ustąpieniu objawów dyspepsji czynnościowej, dlatego też diagnostyka zakażenia może być indywidualnie rozważona.

    W diagnostyce tego zakażenia wykorzystuje się testy inwazyjne (z użyciem endoskopii) lub nieinwazyjne. Do testów inwazyjnych zaliczamy test ureazowy, badanie histologiczne oraz hodowlę bakterii. Do testów nieinwazyjnych: oznaczenie przeciwciał w surowicy krwi, krwi pełnej, ślinie, testy oddechowe oraz wykrycie bakterii w kale. Wybór testu zależy indywidualnie od pacjenta oraz możliwości (i konieczności) wykonania endoskopii.

     

    Dziedziczny rozlany rak żołądka

     

    Szacuje się, iż około 20% raków żołądka do nowotwory występujące rodzinnie. Charakterystyczne dla nich jest występowanie w młodym wieku, nawet już w drugiej dekadzie życia. Aby to potwierdzić konieczne jest wykonanie badania genetycznego na raka żołądka, potwierdzającego obecność mutacji w genie E-kadheryny (CDH1), w regionie 16q22. Wykrycie mutacji nie oznacza ze stuprocentową pewnością, że osoba zachoruje na raka żołądka.

    Jednak aż 80% kobiet i mężczyzn z tym defektem zapadnie na ten nowotwór. Dodatkowo u kobiet obecne jest 60% ryzyko zachorowania na zrazikowy nowotwór piersi. U tych osób zwiększa się również ryzyko nowotworu jelita grubego oraz prostaty, w mniejszym stopniu. Osoby, u których stwierdzono mutację, muszą być objęte opieką poradni genetycznej, w której lekarze genetycy szczegółowo wyjaśnią pacjentowi jego sytuację, przedstawią program badań profilaktycznych, w celu szybkiego wykrycia potencjalnych nowotworów oraz zaoferują wsparcie psychologiczne.

    Kryteria rozpoznania dziedzicznego rozlanego raka żołądka są następujące:

    • rozlany rak żołądka stwierdzony u dwóch krewnych pierwszego lub drugiego stopnia, w tym u co najmniej jednego z nich przed 50 rokiem życia;
    • rozlany rak żołądka stwierdzony u trzech krewnych pierwszego lub drugiego stopnia, niezależnie od ich wieku.
    • badania w kierunku obecności mutacji E-kadheryny powinny być wykonywane w szczególnie określonej grupie osób, tzn. jeżeli:
      • w rodzinie były 2–3 przypadki raka żołądka, szczególnie przed 50 rokiem życia;
      • występujący w rodzinie rozlany rak żołądka był skojarzony z rakiem piersi typu zrazikowego, szczególnie po uprzednim wykluczeniu mutacji w genie BRCA2;
      • w rodzinie były obecne nietypowe przypadki rozlanego raka żołądka (u osoby z towarzyszącym rozszczepem wargi lub podniebienia; przed 40 rokiem życia; rak żołądka i zrazikowy rak piersi u tej samej osoby);
      • u krewnego stwierdzono mutację CDH1. Wskazane jest badanie wszystkich bezobjawowych krewnych.

     

    Gen CDH1 a rak żołądka

     

    Jeżeli u osoby wykryto mutację genu CDH1, obowiązuje ją bezwzględny zakaz palenia tytoniu oraz przestrzeganie diety – wykluczenie z niej azotanów i azotynów, a zwiększenie ilości warzyw i owców. U osób tych zalecana jest:

    • gastroskopia – minimum co rok, zaczynając o 5–10 lat wcześniej niż najwcześniej stwierdzone zachorowanie w rodzinie. Jednak badanie to jest mało czułe w przypadku rozlanego raka, ponieważ często może przeoczyć nawet wieloogniskowe zmiany, lokalizujące się pod śluzówką. Dlatego też u osób z mutację E-kadheryny zaleca się profilaktyczne wycięcie żołądka, w dostosowanym do wywiadu rodzinnego pacjenta czasie.
    • kolonoskopia, co 3–5 lat;
    • diagnostyka obrazowa gruczołów piersiowych (USG, mammografia) co rok, najpóźniej od 35 roku życia.
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Nowotwory żołądka
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.