zarejestruj się zaloguj się

Autoimmunologiczne zapalenie trzustki – przyczyny, objawy, leczenie

Tekst: lek. Paweł Stacha
Dodane: 07. kwietnia, 2017

Ostre zapalenie trzustki objawia się napadowym, promieniującym i silnym bólem brzucha po lewej stronie, wymiotami i gorączką. Z kolei zapalenie przewlekłe daje symptomy, takie jak niemijające dolegliwości bólowe w nadbrzuszu. Szczególnym typem jest autoimmunologiczne zapalenie trzustki (AZT). Jego objawy to: bóle brzucha o małym nasileniu, żółtaczka mechaniczna czy powiększenie trzustki. Jak leczyć zapalenie autoimmunologiczne? 

lek. Paweł Stacha
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Zapalenie trzustki – jak i gdzie boli trzustka?

     

    Zapalenie trzustki to schorzenie, w którym dominującym objawem jest ból brzucha. Możemy mieć do czynienia z ostrym zapaleniem trzustki, w przypadku którego występują bardzo silne dolegliwości bólowe (ból trzustki występujący po lewej stronie brzucha; może być napadowy lub promieniować do pleców) z towarzyszącą gorączką i wymiotami lub przewlekłe zapalenie trzustki – chory przez cały czas odczuwa tępe pobolewanie w nadbrzuszu, które może ulegać nasileniu, na przykład po tłustym posiłku.

    Jednym ze szczególnych rodzajów przewlekłego zapalenia jest autoimmunologiczne zapalenie trzustki (AZT), w którym istotną rolę pełnią mechanizmy immunologiczne inicjujące proces zapalny w narządzie i związane z nim objawy oraz powikłania.

     

    Autoimmunologiczne zapalenie trzustki – przyczyny

     

    Dokładna etiologia i przyczyny autoimmunologicznego zapalenia trzustki nie są znane. Udowodniono natomiast, że może ono współistnieć z innymi chorobami z tej grupy – pierwotnym stwardniającym zapaleniem dróg żółciowych, zespołem Sjögrena czy reumatoidalnym zapaleniem stawów.

    W tym typie przewlekłego zapalenia trzustki dochodzi do immunologicznej reakcji organizmu przeciwko własnym tkankom. Głównym skutkiem takiej reakcji jest włóknienie. W zależności od podtypu choroby zaatakowana może być tylko trzustka lub inne narządy.

    W konsekwencji dochodzi do typowych objawów klinicznych i histopatologicznych, co znacznie ułatwia rozpoznanie. Należy pamiętać, że autoimmunologiczne zapalenie trzustki może współwystępować z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit.

     

    Zapalenie trzustki – objawy w typie autoimmunologicznym

     

    Objawy przewlekłego autoimmunologicznego zapalenia rzadko sugerują w pierwszej kolejności chorobę trzustki, jednak w trakcie diagnostyki można zaobserwować objawy typowe dla tego schorzenia. Wśród nich należy wymienić bóle brzucha – zazwyczaj miernie nasilone, bez ataków ostrych dolegliwości bólowych.

    Kolejnym objawem zapalenia trzustki jest żółtaczka mechaniczna spowodowana współistniejącym włóknieniem dróg żółciowych lub uciskiem powiększonej głowy trzustki na drogi żółciowe.

    W związku z włóknieniem powiększeniu ulega cały narząd lub jego fragment, co często sugeruje guza trzustki. Niecharakterystyczne objawy chorej trzustki to: spadek masy ciała, nietolerancja węglowodanów, rzadziej cukrzyca.

     

    Autoimmunologiczne zapalenie trzustki – rodzaje 

     

    Wyróżniono dwa podtypy autoimmunologicznego zapalenia trzustki, które różnią się między sobą zarówno pod kątem objawów, jak i zmian immunologicznych. Typ I, częstszy, występujący głównie u starszych mężczyzn, charakteryzuje się nadprodukcją przeciwciał typu IgG4. Polega na nacieku limfocytowym tkanki trzustki oraz jej powolnym włóknieniu.

    Włóknieniu ulegają także inne narządy – drogi żółciowe, przestrzeń zaotrzewnowa, wątroba, gruczoły ślinowe, tarczyca, płuca, co wiąże się z dodatkowymi objawami klinicznymi – niedoczynnością tarczycy, dusznością, niewydolnością wątroby.

    Typ II jest ograniczony tyko do trzustki. W tym przypadku objawy są słabo nasilone. Czasami przebiega on, nie dając żadnych objawów.

     

    Badania trzustki i leczenie zapalenia

     

    Podejrzenie przewlekłego autoimmunologicznego zapalenia trzustki może się nasuwać, kiedy mamy do czynienia z przewlekłymi bólami brzucha, a w badaniach dodatkowych występują objawy sugerujące tę chorobę.

    W badaniach laboratoryjnych – poza podwyższonym stężeniem enzymów cholestazy (a więc świadczących o zastoju żółci – bilirubiny, fosfatazy alkalicznej, gamma-glutamylotranspeptydazy) – charakterystycznym objawem jest podwyższone stężenie immunoglobuliny G4. Jest to objaw charakterystyczny dla autoimmunologicznego zapalenia trzustki. Potwierdzają to badania, w których po zastosowaniu glikokortykosteroidów stężenie IgG4 spada wraz z cofaniem się objawów klinicznych.

    Z kolei w badaniach obrazowych mamy do czynienia z powiększeniem trzustki lub ogniskowym powiększeniem jej fragmentu – zwykle jej „głowy”. Obraz ten może sugerować nowotwór narządu, jest też przyczyną występowania żółtaczki mechanicznej. Dodatkowo w przypadku wykonywania endoskopowej pankreatocholangiografii wstecznej widzimy zwężenie dróg żółciowych, przewodu trzustkowego lub cechy stwardniającego zapalenia dróg żółciowych.

    W części przypadków wykonuje się biopsję trzustki, w której, w zależności od typu, dominują nacieki limfocytarne (typ I) lub granulocytarne (typ II).

    Leczenie zapalenia trzustki typu autoimmunologicznego polega na podawaniu glikokortykosteroidów, co u większości chorych skutkuje szybką poprawą. Brak poprawy po sterydach sugeruje inne rozpoznanie.

    W przypadku nieskuteczności lub przeciwwskazań do przyjmowania glikokortykosteroidów stosuje się leczenie immunosupresyjne (głównie azatioprynę), a także biologiczne – przeciwciała monoklonalne (rituksymab).

    Autor: lek. Paweł Stacha

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.