zarejestruj się zaloguj się

Alkoholowe choroby wątroby – jakie choroby wątroby wywołuje nadużywanie alkoholu?

Tekst: lek. Sylwia Jastrzębowska
Alkoholowe choroby wątroby – jakie choroby wątroby wywołuje nadużywanie alkoholu?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 21. maja, 2015

Powszechnie wiadomo, że nadużywanie alkoholu może być przyczyną uszkodzenia wątroby. Trudno ocenić, jakie mogą być realne konsekwencje częstego picia, ponieważ jest to zmienne osobniczo. Choroby wątroby zależne od alkoholu prowadzą do niewydolności tego narządu. Do schorzeń tych należą: marskość wątroby, alkoholowe zapalenie wątroby oraz alkoholowe stłuszczenie wątroby. Leczenie wymaga abstynencji.

SPIS TREŚCI:

    Jaka ilość alkoholu jest szkodliwa dla wątroby?

     

    W Polsce problem nadużywania alkoholu jest szeroko rozpowszechniony i bardzo często jego konsekwencją jest uszkodzenie wątroby – narządu niezbędnego człowiekowi do życia. Szacuje się, że nawet do 50% zdiagnozowanych u pacjentów chorób wątroby zostało spowodowanych właśnie przez nadużywanie alkoholu.

    Niemal 40% spośród tych chorych umiera z powodu marskości wątroby. Te zastraszające statystyki być może skłonią do zaznajomienia się z mechanizmami uszkadzania wątroby przez alkohol i ograniczenia picia do poziomu, przy którym nie stwierdza się jego szkodliwego wpływu na zdrowie.

    Mówiąc o szkodliwości alkoholu na wątrobę, warto przybliżyć pojęcie hepatotoksycznej (szkodliwej dla komórek wątroby) dawki alkoholu, która dla kobiet wynosi od 20 do 40 gramów na dobę (zależnie od masy ciała), a dla mężczyzn odpowiednio 60 do 80 gramów.

    Przekładając te liczby na praktykę, 20 gramów to mniej więcej jedno półlitrowe piwo, kieliszek wina lub nieco więcej niż 50 ml czystej wódki.

    Alkohol może uszkadzać wątrobę w sposób nagły (doprowadzając do ostrej niewydolności wątroby) lub też w sposób przewlekły, nawet przez kilka lat.

     

    Dlaczego alkohol jest szkodliwy dla wątroby?

     

    Po spożyciu alkoholu to właśnie wątroba odpowiada za jego metabolizm, czyli szereg reakcji zmieniających związki szkodliwe dla organizmu na takie, które mogą zostać z niego bezpiecznie wydalone.

    Podczas tego procesu komórki wątroby narażone są na tak zwany stres oksydacyjny, który powoduje ich stopniowe uszkadzanie. Dochodzi do rozwoju stanu zapalnego i – w odpowiedzi na powstałe uszkodzenia – przebudowy komórek wątroby.

    Tak zmieniony narząd określa się jako stłuszczony lub ostatecznie – marski. Ponadto alkohol umożliwia przedostawanie się toksyn bakteryjnych wytwarzanych przez florę bakteryjną jelit do krwiobiegu. To kolejny czynnik prowadzący do rozwoju stanu zapalnego i niekorzystnie działający na cały organizm.

    Podsumowując, proces alkoholowego uszkodzenia wątroby możemy, w dużym uproszczeniu, sprowadzić do trzech etapów i jednocześnie trzech jednostek chorobowych:

    • stłuszczenie komórek, czyli stłuszczeniowa choroba wątroby;
    • ostateczne zniszczenie i śmierć komórek, czyli marskość wątroby prowadząca do jej niewydolności.

    Do rozwoju tych kolejnych jednostek chorobowych, określanych często jako etapy alkoholowej choroby wątroby, przyczyniają się także współistniejące choroby wątroby, np. wirusowe zapalenie typu C, nieodpowiednia dieta (bogata w tłuszcze i uboga w antyoksydanty) oraz predyspozycje genetyczne.

     

    Alkoholowe stłuszczenie wątroby

     

    Stłuszczenie wątroby to niejako pierwszy etap uszkadzania komórek wątroby, charakteryzujący się nagromadzeniem w nich kropel tłuszczu. Alkohol wywołuje stan zapalny i zmienia metabolizm komórek, które wytwarzają i gromadzą nieprawidłowe produkty przemiany materii, w tym trójglicerydy powstałe z wolnych kwasów tłuszczowych.

    Stłuszczona po alkoholu wątroba często jest powiększona, zmienia się jej obraz w badaniu ultrasonograficznym, a pacjent zwykle nie odczuwa na tym etapie dolegliwości lub jedynie okresowe pobolewania pod prawym łukiem żebrowym. Pojawiają się dyskretne odchylenia w badaniach laboratoryjnych i wspomnianym USG.

    Ten etap alkoholowej choroby wątroby należy do odwracalnych, przy całkowitej abstynencji obserwuje się powrót do zdrowia po kilku tygodniach.

     

    Alkoholowe zapalenie wątroby

     

    Przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzi do rozwoju kolejnej jednostki chorobowej, którą jest alkoholowe zapalenie wątroby. Tu obserwuje się już poważniejsze zmiany strukturalne w miąższu wątroby i rozwój stanu zapalnego. Często pojawia się powiększenie i bolesność wątroby, wodobrzusze, zażółcenie powłok ciała, gorączka, a nawet pierwsze objawy upośledzenia funkcji narządu.

    Pacjent zaczyna uskarżać się na ciągle uczucie zmęczenia, nudności i wymioty oraz brak apetytu i chudnięcie (powiększony brzuch jest wynikiem gromadzenia płynu w jamie otrzewnej).

    W badaniach laboratoryjnych dołączają się zaburzenia elektrolitowe i zaburzenia krzepnięcia krwi. Jest to częściowo odwracalny etap, przy całkowitej abstynencji u 70% chorych udaje się skutecznie zahamować proces destrukcji wątroby.

     

    Poalkoholowa marskość wątroby

     

    Jest to ostatni etap związany z całkowitym uszkodzeniem wątroby i rozwojem marskości tego narządu. Komórki zostają częściowo zastąpione tkanką łączną – na podobieństwo blizny po zranieniu, co jednak ostatecznie upośledza ich funkcję.

    Rozwija się zespół objawów składający się na obraz niewydolności wątroby. Jedyną możliwością leczenia staje się przeszczep wątroby, a bez niego choroba prowadzi do śmierci.

     

    Diagnostyka i leczenie alkoholowej choroby wątroby

     

    Diagnostyka chorób wątroby opiera się o zebranie szczegółowego wywiadu dotyczącego nadużywania alkoholu oraz narażenia na inne czynniki negatywnie oddziaływające na wątrobę, w tym leki, choroby wirusowe, toksyny środowiskowe.

    Lekarz bada brzuch, oceniając orientacyjnie wielkość wątroby, zleca badanie ultrasonograficzne oraz laboratoryjne. Do tych ostatnich należą między innymi:

    • poziom enzymów wątrobowych,
    • bilirubiny,
    • markery chorób wirusowych,
    • badania układu krzepnięcia,
    • poziom żelaza we krwi.

    Czasem niezbędna jest biopsja wątroby.

    Leczenie alkoholowej choroby wątroby opiera się przede wszystkim o całkowitą abstynencję. Dodatkowo bardzo ważne jest stosowanie tak zwanej diety wątrobowej z ograniczeniem potraw smażonych, ciężkostrawnych i tłustych.

    Pacjent otrzymuje leki żółciopędne i wspomagające funkcje wątroby, ale farmakologiczna „regeneracja” niestety nie jest możliwa. Przy braku zastosowania się do zaleceń lekarskich nierzadko dochodzi nieuchronnie do rozwoju niewydolności wątroby, której jedynym możliwym sposobem leczenia pozostaje przeszczep.

     

    Jak chronić wątrobę pijąc alkohol?

     

    Jak wspomniano, w celu maksymalnego zabezpieczenia komórek wątroby przed uszkodzeniem wskazana jest całkowita abstynencja. Jednak biorąc pod uwagę to, że nie każde picie nosi znamiona patologicznego upijania się, należy stwierdzić, że alkohol spożywany w umiarze i w odpowiednich odstępach czasu nie będzie prawdopodobnie przyczyną chorób wątroby.

    Dla zachowania zdrowia ważne jest, aby nie przekraczać dawki szkodliwej alkoholu. Warto zatem skorzystać z kilku poniższych rad.

    • Nie przekraczaj ilości alkoholu, przy której twoje samopoczucie staje się złe, nie próbuj w ten sposób udowadniać komuś swoich możliwości ani rywalizować.
    • Nie wierz w zasadę, że niemieszanie różnych rodzajów alkoholu jest mniej szkodliwe dla wątroby, gdyż liczy się całkowita ilość spożytego etanolu.
    • Nigdy nie spożywaj alkoholu, gdy przyjmujesz leki.
    • Jeśli stwierdzono u ciebie zapalenie lub inną chorobę wątroby, wystrzegaj się alkoholu całkowicie.
    • Szczególnie unikaj przyjmowania dużych ilości wysokoprocentowego alkoholu w bardzo krótkim czasie, decyduj się raczej na wolne sączenie drinka niż kilka kieliszków wódki naraz.
    • Podczas spożywania alkoholu koniecznie pij inne napoje, dzięki temu unikniesz groźnego odwodnienia i nie obciążysz tak bardzo organizmu.
    • Zwiększone ryzyko rozwoju alkoholowej choroby wątroby niosą za sobą: otyłość, płeć żeńska oraz predyspozycje genetyczne.

    Warto także podjąć działania umożliwiające regenerację wątroby. Zalicza się do nich stosowanie odpowiedniej, nieobciążającej diety czy zażywanie suplementów wspomagających jej pracę.

    Autor: lek. Sylwia Jastrzębowska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.