zarejestruj się zaloguj się

Zatkany nos u dziecka

Tekst: lek. Patrycja Dębosz
Zatkany nos u dziecka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 06. lutego, 2014

Zatkany nos jest częstym problemem dzieci i dorosłych. Utrudnia oddychanie i uniemożliwia spokojny sen. Do objawów zatkanego nosa należą: ból głowy, problemy ze snem, chrapanie, duszność, bezdechy nocne. Jego przyczyną może być infekcja, przeziębienie lub alergia. Niedrożny nos i katar zazwyczaj łatwo się leczy prostymi, domowymi sposobami. Skutecznym sposobem leczenia jest stosowanie olejków eterycznych, także w postaci plastrów.

lek. Patrycja Dębosz
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Zatkany nos to objaw infekcji

     

    Zatkany nos jest częstą przypadłością. Może być zwiastunem np. przeziębienia lub reakcji alergicznej. Niezależnie od etiologii jest to dokuczliwy problem, gdyż niedrożność nosa przeszkadza w codziennych czynnościach: jedzeniu, piciu, zabawie czy spaniu. Jest przyczyną gorszego odczuwania zapachów i spadku apetytu.

    Zatkany nos u dziecka zazwyczaj łatwo leczy się prostymi, domowymi sposobami, nie można go jednak lekceważyć, ponieważ zalegająca w nosie wydzielina może spływać po tylnej ścianie gardła do drzewa oskrzelowego i być pożywką dla namnażających się bakterii, prowadząc do poważnych komplikacji, takich jak zapalenia gardła, oskrzeli czy płuc.

    Przewlekle zatkany nos może być też zwiastunem różnych wad anatomicznych, dlatego powtarzające i przedłużające się epizody i te, którym towarzyszy gorączka powyżej 39°C, powinny być skonsultowane z internistą, laryngologiem lub lekarzem pediatrą.

    Najczęstszymi przyczynami zatkanego nosa u dzieckainfekcje wirusowe górnych dróg oddechowych, czyli przeziębienie oraz alergia. Czynniki etiologiczne (wirus, alergeny, malformacje anatomiczne, ciała obce) wpływają na podrażnienie delikatnej błony śluzowej jamy nosowej. Powoduje to przekrwienie i wzrost przepuszczalności naczyń krwionośnych. Rozwija się stan zapalny, a z tkanek sączy się płyn, co powoduje większe wydzielanie śluzu.

    W efekcie dochodzi do zatkania nosa i utrudnienia przepływu powietrza przez ten fragment dróg oddechowych. Zaburzenia oddychania będące następstwem niedrożności nosa, a pojawiające się już w okresie okołoporodowym lub niemowlęcym wymagają diagnostyki w kierunku wad wrodzonych twarzoczaszki. Przewlekłe, nawracające i narastające z biegiem czasu objawy nasuwają skojarzenie niedrożności powstałej w wyniku reakcji alergicznej.

     

    Czy zatkany nos u dziecka może oznaczać chorobę?

     

    Oprócz najczęstszych przyczyn – infekcji, przeziębienia czy alergii – należy wymienić inne, które mogą skutkować uczuciem przeszkody w drogach oddechowych i gorszym oddychaniem. Przyczyny zatkanego nosa u dziecka możemy podzielić na wrodzone (nieprawidłowości, z którymi dziecko przyszło na świat) i nabyte – strukturalne oraz zapalne.

    Przyczyny wrodzone to:

    • zwężenie nozdrzy tylnych,
    • torbiele jamy nosa,
    • malformacje czaszkowo-gardłowe,
    • guzy (nowotwory, przepuklina oponowo-mózgowa).

    Przyczyny nabyte strukturalne to:

    • przerost migdałka gardłowego, który charakteryzuje się nawrotowością przebiegu,
    • skrzywienie przegrody nosa,
    • polipy nosa,
    • ciało obce,
    • krwiak lub ropień (powstałe w wyniku urazu).

    Przyczyny nabyte zapalne zatkanego nosa u dziecka to:

     

    Objawy zatkanego nosa

     

    Niezależnie od etiologii, objawy zatkanego nosa u dziecka są takie same. Należą do nich:

    • ból głowy,
    • złe samopoczucie,
    • drażliwość,
    • problemy ze snem,
    • senność w ciągu dnia,
    • bezdechy nocne,
    • chrapanie,
    • oddychanie przez otwarte usta,
    • duszność,
    • przyspieszony oddech,
    • sinica,
    • problemy z przyjmowaniem posiłków (aż do niedożywienia),
    • trudności w wymawianiu głosek nosowych, np.mzastępowane jest przez b (mamabrzmi jak baba),
    • wydzielina w nosie.

    Nasilenie objawów zatkanego nosa u dziecka jest inne w różnych grupach wiekowych i zależy od stopnia niedrożności. Noworodki i niemowlęta nie wykształciły umiejętności oddychania przez usta, więc objawy niedrożności będą u nich najbardziej dramatyczne.

     

    Leczenie zatkanego nosa u dzieci

     

    Postępowanie terapeutyczne w przypadku zatkanego nosa u dziecka zależne jest od stwierdzonej przyczyny i może być zachowawcze lub chirurgiczne. Walka z katarem u dziecka to szereg metod zachowawczych:

    • używanie gruszki,
    • rozrzedzanie wydzieliny,
    • oklepywanie,
    • stosowanie olejków eterycznych, także w postaci plastrów.

     

    Używanie gruszki lub aspiratora

     

    Przy pomocy gruszki lub aspiratora mechanicznie odsysamy wydzielinę i oczyszczamy nos. Czynność tę należy wykonywać kilka razy dziennie, zwracając szczególną uwagę na udrożnienie nosa przed snem i karmieniem. Podczas używania aspiratora trzeba uważać, aby nie pociągać zbyt mocno, nie podrażnić już i tak obolałej śluzówki oraz nie niszczyć znajdujących w jej obrębie naczyń krwionośnych (może to nasilić wysięk). Im starsze dziecko, tym mocniej możemy odsysać wydzielinę. Gruszkę lub aspirator można kupić w każdej aptece. Po każdym użyciu końcówkę wkładaną do nosa należy dokładnie oczyścić (można ją wygotować).

     

    Oklepywanie

     

    Dziecko należy ułożyć na brzuszku z głową poniżej poziomu reszty ciała, w celu zapewnienia drenażu grawitacyjnego. Dłoń należy złożyć w łódeczkę tak, aby utworzyć poduszeczkę powietrzną między dłonią a plecami. Oklepywać należy obustronnie w rejonie klatki piersiowej dziecka, nad polami płucnymi. Należy uważać, żeby nie stosować takiego masażu nad nerkami i kręgosłupem. Jest to mało bolesny zabieg, który pomaga przesuwać i usuwać wydzielinę z górnych i dolnych dróg oddechowych.

     

    Krople z soli morskiej

     

    Do rozluźniania gęstej wydzieliny można użyć roztworu soli morskiej. Krople z solą morską na zatkany nos u dziecka można kupić w aptece bez recepty. Płukanie nosa rozpuszcza gęstą wydzielinę i ułatwia jej ewakuację. Krople z solą morską zmniejszają obrzęk błony śluzowej. Hipertoniczny roztwór zmniejsza obrzęk śluzówki oraz ilość produkowanej wydzieliny, co ułatwia oddychanie. Krople można bezpiecznie stosować bez względu na wiek. Woda morska pomaga w usuwaniu bakterii i wirusów znajdujących się w wydzielinie, co ogranicza ryzyko rozprzestrzeniania się infekcji.

    Dziecku siedzącemu bądź leżącemu na plecach należy zakraplać po jednej kropli roztworu do każdego otworu nosowego, odczekać kilka minut i używając gruszki lub aspiratora odessać rozluźnioną wydzielinę. Upłynnienie wydzieliny wspomagają też inhalacje pary roztworu soli kuchennej. Krople z solą morską są całkowicie bezpieczne dla kobiet w ciąży i matek karmiących.

     

    Olejki eteryczne na katar i zatkany nos

     

    Użycie olejków eterycznych, które działają antyseptycznie, udrażnia zatkany nos u dziecka i ułatwia swobodne oddychanie. Są to substancje pochodzenia roślinnego, dostępne w każdej aptece. Na przykład olejek eukaliptusowy działa przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo, wspomaga leczenie grypy oraz przeziębienia, ma działanie przeciwbólowe i rozgrzewające. Olejek z sosny ma działanie antyseptyczne oraz stymuluje pracę układu krążenia i zwiększa odporność organizmu. Olejki eteryczne mają bardzo silne działanie.

    W aromaterapii nie stosuje się ich w czystej postaci, lecz miesza z wodą, olejami roślinnymi lub kosmetycznymi. Roztwór do inhalacji można przygotować, dodając kilka kropli preparatu do ciepłej wody. Ekstrakt obecny w postaci drobinek pary łatwo dociera przez błony śluzowe nosa i gardła do krwiobiegu, dzięki czemu jego działanie jest szybkie, skuteczne i przynosi natychmiastową ulgę.

    Inną metodą jest nacieranie klatki piersiowej gotowym preparatem. Należy przy tym zachować ostrożność, ponieważ u dzieci wrażliwych może wystąpić skórna reakcja alergiczna (np. wysypka). W aptekach dostępne są też plasterki na zatkany nos z olejkami eterycznymi, których można używać zarówno w nocy, jak i w dzień. Przyklejone na ubranko nie podrażniają skóry małego pacjenta i nie przeszkadzają w zabawie.

    Należy pamiętać, że do inhalacji i nacierania małych dzieci i niemowląt nie należy używać środków zawierających mentol lub kamforę, które mogą wywołać ostrą duszność lub bezdech. W razie wątpliwości należy zapytać farmaceutę, czy dany środek nie zawiera tych substancji. U noworodków i niemowląt poniżej szóstego miesiąca najlepiej w ogóle zrezygnować z olejków eterycznych z wyżej wymienionych powodów.

     

    Nawadnianie

     

    Nawadnianie dziecka w przypadku infekcji, gorączki i kataru jest jedną z ważniejszych czynności w okresie infekcji, przeziębień i wtedy, gdy dziecko cierpi z powodu kataru. Maluch, który częściej oddycha przez usta, traci parę wodną i może się odwodnić. Należy temu zapobiegać i podawać dziecku dużą ilość wody. Najlepszym i najskuteczniejszym sposobem na nawadnianie dziecka są doustne płyny nawadniające.

    Dodatkowo zbyt suche powietrze wysusza śluzówki w nosie i gardle dziecka, co może nasilać dolegliwości. Zalecane jest przykręcić kaloryfery (temperatura w pokoju nie powinna przekraczać 22°C) i nawilżać powietrze, np. kładąc na grzejniku wilgotny ręcznik czy ustawiając tuż przy nim miskę z wodą. Można również użyć specjalnego nawilżacza powietrza.

    W przypadkach zatkanego nosa u dziecka, gdy przyczyną jest krzywa przegroda nosowa lub inne zmiany anatomiczne, lekarz może rozważyć leczenie zabiegowe.

    Autor: lek. Patrycja Dębosz
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Woda morska do nosa

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.