zarejestruj się zaloguj się

Zapalenie płuc – objawy i leczenie

Tekst: lek. Natalia Wrzesińska
Zapalenie płuc – objawy i leczenie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 30. lipca, 2013

Zapalenie płuc jest to powszechnie występujący (do 1 przypadku rocznie na 100 osób) stan zapalny dolnych dróg oddechowych. Objawy zapalenia najczęściej zaczynają się nagle i obejmują osłabienie, bóle mięśni oraz gorączkę z dreszczami i poceniem się. Na szczęście w większości przypadków zapalenia płuc mamy do czynienia z zapaleniem lekkim, w którym leczenie jest zazwyczaj ambulatoryjne, a ryzyko zgonu niewielkie.

lek. Natalia Wrzesińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Rodzaje zapalenia płuc

     

    Zapalenie płuc jest to stan zapalny dolnych dróg oddechowych. Według definicji charakteryzuje się objawami ostrego zapalenia dolnych dróg oddechowych oraz zacienieniem w obrazie rentgenowskim klatki piersiowej, które nie występowało we wcześniejszych badaniach oraz którego nie można wytłumaczyć innym stanem chorobowym, takim jak np. obrzęk płuc.

    Dla ułatwienia przyjęto kilka podziałów zapaleń płuc. W ostatnich latach wprowadzono podział zapaleń płuc ze względu na wywołujący je patogen na pozaszpitalne i szpitalne (występujące u pacjentów hospitalizowanych i wywoływane patogenami szpitalnymi, które są często oporne na antybiotyki).

    Podział anatomiczny dzieli zapalenie płuc ze względu na umiejscowienie i rozległość zajęcia stanem zapalnym miąższu płucnego na:

    • odoskrzelowe,
    • śródmiąższowe,
    • płatowe.

    Inny podział uwzględnia etiologię schorzenia. Wyróżnia się zapalenie płuc:

    • bakteryjne,
    • wirusowe,
    • grzybicze,
    • atypowe,
    • chemiczne,
    • alergiczne.

    Najczęściej choroba wywoływana jest przez bakterię Streptococcus pneumoniae (około 70% pozaszpitalnych zapaleń płuc).

     

    Czynniki ryzyka zapalenia płuc

     

    Najważniejszym czynnikiem ryzyka wystąpienia zapalenia płuc jest wiek. Szczególnie narażone są niemowlęta oraz osoby powyżej 65 roku życia. Alkoholizm, palenie tytoniu czy niedożywienie również mogą mieć wpływ na rozwój choroby.

    Bardziej narażone mogą być osoby z obniżoną odpornością (chore na cukrzycę, zakażone wirusem HIV, leczone glikokortykosteroidami czy cytostatykami oraz w trakcie radioterapii) czy ze współistniejącymi chorobami płuc, takimi jak POChP, rozstrzenie oskrzeli, nerek, schorzeniami układu krążenia lub neurologicznymi.

     

    Objawy i przebieg zapalenia płuc

     

    Objawy zapalenia płuc najczęściej zaczynają się nagle. Występuje:

    • osłabienie,
    • bóle mięśni,
    • gorączka z dreszczami i poceniem się, która spada po kilku dniach.

    Kaszel zwykle na początku jest suchy, a następnie chory odkrztusza wydzielinę, czasem o charakterze ropnym. Może wystąpić ból w klatce piersiowej przy oddychaniu oraz duszność (u części pacjentów). U osób starszych objawy mogą nie być tak oczywiste. Na przykład rzadziej występuje gorączka.

    W badaniu lekarz stwierdza zmiany osłuchowe czy stłumienie odgłosu opukowego. W celu potwierdzenia diagnozy wykonuje się:

    • badania krwi (w nich podwyższone mogą być parametry stanu zapalnego, np. białko CRP, prokalcytonina oraz zwiększona ilość białych krwinek),
    • RTG klatki piersiowej, na którym można zobaczyć charakterystyczne dla zapalenia płuc zmiany.

    We krwi oznacza się również stężenie mocznika, elektrolitów, aktywność AST i ALT. Za pomocą pulsoksymetru ocenia się utlenowanie krwi (saturację). Wykonuje się również posiewy plwociny lub, w przypadku cięższego przebiegu choroby, posiewy krwi i moczu.

     

    Leczenie zapalenia płuc

     

    Niektóre z objawów mogących wystąpić w przebiegu zapalenia płuc są określane jako tzw. niekorzystne czynniki rokownicze. W celu określenia stanu chorego i konieczności ewentualnej hospitalizacji lekarz ocenia pacjenta według skali CURB-65. Sprawdza się, czy występuje splątanie, podwyższone stężenie mocznika w surowicy, zwiększona częstość oddechów (powyżej 30 na minutę) oraz czy ciśnienie krwi chorego nie jest obniżone (skurczowe poniżej 90 mm Hg, a rozkurczowe poniżej 60 mm Hg) i czy chory ma więcej niż 65 lat.

    Jeśli występują 3 lub więcej czynników, mówi się o ciężkim pozaszpitalnym zapaleniu płuc, gdzie ryzyko zgonu jest duże (15–40%) i chorego należy leczyć w szpitalu, nawet na oddziale intensywnej terapii. W przypadku występowania 2 czynników mówimy o umiarkowanej ciężkości pozaszpitalnego zapalenia płuc i średnim ryzyku zgonu (9%), ale chorego takiego również należałoby hospitalizować. Na szczęście w większości przypadków pozaszpitalnego zapalenia płuc mamy do czynienia z zapaleniem lekkim (występuje najwyżej 1 czynnik ze skali CURB-65) i leczenie jest zazwyczaj ambulatoryjne, a ryzyko zgonu niewielkie.

    Jeśli zapalenie płuc ma etiologię bakteryjną, stosuje się doustnie antybiotykoterapię. W większości przypadków trwa ona 7 dni. Należy przyjmować antybiotyk ściśle według zaleceń lekarza, a w przypadku wystąpienia uczulenia na antybiotyk niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

    Bardzo ważne w trakcie antybiotykoterapii jest przyjmowanie leków osłonowych, zawierających kultury bakterii, by nie spowodować wyjałowienia przewodu pokarmowego. Jednak nie powinno się stosować leków osłonowych w tym samym czasie co antybiotyków, gdyż nie zadziałają (należy zachować około 2-godzinny odstęp między nimi). Można dodatkowo spożywać produkty bogate w żywe kultury bakterii, takie jak kefiry i jogurty. Podstawą leczenia ambulatoryjnego jest zaprzestanie palenia tytoniu, odpoczynek, picie dużej ilości płynów.

    Stosuje się również leczenie objawowe. Przeciwbólowo i przeciwgorączkowo zaleca się stosowanie paracetamolu.

    Leczenie szpitalne zapalenia płuc polega na tlenoterapii pod kontrolą saturacji oraz wyników gazometrii krwi tętniczej, przetaczaniu dożylnie płynów, podawaniu antybiotyku według wyników posiewu, zazwyczaj drogą dożylną. Antybiotykoterapia trwa 7–14 dni, ale w niektórych przypadkach nawet 3 tygodnie.

     

    Zapalenie płuc – monitorowanie leczenia

     

    Pierwszą kontrolę skuteczności leczenia zapalenia płuc u chorych leczonych ambulatoryjnie zaleca się około 2 dni po rozpoczęciu antybiotykoterapii (wcześniej, jeśli wystąpią niepokojące objawy). Jeśli antybiotyk jest trafnie dobrany, polepszenie powinno nastąpić po 2 dniach leczenia. Nie zawsze u pacjentów leczonych ambulatoryjnie istnieje konieczność kontrolnego zdjęcia rentgenowskiego. Należy pamiętać, że zmiany w obrazie RTG cofają się znacznie dłużej niż objawy kliniczne.

    U pacjentów leczonych w szpitalu monitoruje się saturację i wyniki gazometrii krwi tętniczej. Temperaturę ciała, częstotliwość oddechów, tętno i ciśnienie tętnicze krwi sprawdza się 2 razy na dobę, a nawet częściej. Jeśli nie następuje poprawa, wykonuje się kontrolne RTG klatki piersiowej. Jeśli objawy mijają, badanie kontrolne można wykonać podczas wizyty kontrolnej około 6 tygodni od wypisu ze szpitala.

    Autor: lek. Natalia Wrzesińska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Duszność u dziecka

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.