zarejestruj się zaloguj się

Zaostrzenie astmy oskrzelowej

Tekst: Marta Cygoń
Dodane: 13. listopada, 2013

Zaostrzenie astmy to epizod szybko narastającej duszności, kaszlu, świszczącego oddechu i uczucia ściskania w klatce piersiowej, często przebiegający z niewydolnością oddechową. Stan ten jest spowodowany zwężeniem dróg oddechowych, co znacznie zmniejsza przepływ powietrza, zwłaszcza wydechowego. Postępowanie jest zależne od nasilenia objawów doświadczanych przez pacjenta oraz jego ogólnego stanu.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest astma?

     

    Cechą charakterystyczną tej poważnej choroby układu oddechowego jest utrzymujący się stan zapalny, który prowadzi do rozwoju nadreaktywności oskrzeli. Szybko pojawiająca się obturacja (zwężenie dróg oddechowych) w odpowiedzi na czynniki drażniące jest odwracalna i ustępuje pod wpływem zastosowanego leczenia. Podłoże choroby może być związane z alergią, lecz dużą część przypadków cechuje nieznany mechanizm powstawania. Dlatego astmę dzieli się na alergiczną i niealergiczną.

    Wspólne dla obu tych typów są procesy prowadzące do zwężenia dróg oddechowych. Komórki stanu zapalnego wydzielają substancje powodujące skurcz mięśni gładkich oskrzeli. Obrzęknięta błona śluzowa pobudzana jest do produkcji nadmiernej ilości śluzu zalegającego w drogach oddechowych. Uszkodzony nabłonek wskutek zapalenia wyzwala procesy naprawcze organizmu, które prowadzą do zmian strukturalnych w obrębie dróg oddechowych. Mechanizm ten nazywa się przebudową oskrzeli. Astmę klasyfikuje się także ze względu na stopień kontroli choroby. Pod uwagę brana jest:

    • ilość zaostrzeń występujących w tygodniu,
    • konieczność stosowania leczenia doraźnego,
    • wyniki badania spirometrycznego,
    • ograniczenie aktywności życiowej,
    • epizody wybudzania pacjenta w nocy.

    Częstość występowania astmy zwiększa się z roku na rok, zwłaszcza u dzieci. Choroba ta dotyka ludzi w każdym wieku. Pojawienie się jej w niemowlęctwie lub wczesnym dzieciństwie zazwyczaj poprzedzone jest zakażeniem wirusowym układu oddechowego. Pewne rozpoznanie można postawić dopiero około 5 roku życia, kiedy to zaostrzeniu nie towarzyszą choroby układu oddechowego. Najczęściej u dzieci choroba ma podłoże alergiczne, zaostrzenia występują sporadycznie i w wielu przypadkach dochodzi do samoistnej remisji choroby.

    Astma rozpoznana u osoby dorosłej ma zazwyczaj cięższy przebieg. Każde zaostrzenie astmy oskrzelowej może mieć przebieg łagodny, umiarkowany lub ciężki. Niemniej jednak nieleczone może prowadzić do groźnych powikłań. Astma trwająca wiele lat, leczona nieprawidłowo stanowi zagrożenie dla życia pacjenta. Procesy toczące się w przebiegu choroby mogą doprowadzić do głębokich zmian w układzie oddechowym, przez co ograniczenie przepływu powietrza stanie się nieodwracalne.

     

    Przyczyny zaostrzeń astmy oskrzelowej

     

    Czynniki powodujące napady objawów astmy oskrzelowej można podzielić na dwie grupy. Pierwszą stanowią faktory bezpośrednio oddziałujące na drogi oddechowe i powodujące ich zwężenie. Druga to przyczyny pogłębiające stan zapalny przewlekle toczący się w błonie śluzowej oskrzeli. Wraz z czasem trwania choroby zmienia się odpowiedź organizmu na poszczególne czynniki, ponadto różne są dolegliwości odczuwane przez chorych. Warto znać najczęściej spotykane sytuacje, które mogą wywołać zaostrzenie astmy oskrzelowej:

    • napad astmatyczny – występuje wskutek kontaktu z alergenem, czyli substancją uczulającą; mogą to być roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt, pyłki roślin lub składniki pożywienia;
    • zakażenia bakteryjne lub wirusowe górnych dróg oddechowych – bardzo często są przyczyną napadów astmy; z tego względu chorym poleca się coroczne profilaktyczne szczepienia przeciwko grypie;
    • u osób predysponowanych już niewielka aktywność fizyczna może wywołać epizod choroby – taki przypadek nazywa się astmą wysiłkową;
    • narażenie na czynniki drażniące, opary, związki chemiczne w pracy powoduje astmę zawodową;
    • szczególnym wariantem choroby jest astma aspirynowa; w jej przebiegu występuje nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy (aspirynę) i inne substancje z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych; objawia się początkowo wystąpieniem wydzieliny z nosa wraz z jego blokadą kilkanaście minut po spożyciu leku; często rozwijają się polipy w obrębie nosa i zatok; po kilku miesiącach dołącza się astma oskrzelowa; epizody choroby wskutek przyjęcia aspiryny są bardzo ciężkie i trudne do leczenia; jako trzeci objaw występuje całkowita nietolerancja aspiryny;
    • czynniki fizyczne, takie jak zmiana temperatury (szczególnie nagłe oziębienie), wilgotności lub suche powietrze powodują skurcz oskrzeli u osób z nadreaktywnością;
    • zanieczyszczenie powietrza, którym oddycha pacjent (spaliny, dwutlenek siarki lub dym przemysłowy) także może wywołać napad i zaostrzenie astmy oskrzelowej;
    • palenie papierosów – dym tytoniowy drażni drogi oddechowe i może wywoływać ich skurcz (niebezpieczne jest także palenie bierne);
    • silne emocje, gwałtowny śmiech, głębokie przeżycia oraz napady lęku to również czynniki powodujące zaostrzenie astmy oskrzelowej.

     

    Co robić w zaostrzeniu astmy oskrzelowej?

     

    Postępowanie w zaostrzeniu astmy oskrzelowej jest uzależnione od jego ciężkości, czyli od nasilenia objawów doświadczanych przez pacjenta oraz ogólnego stanu osoby chorej. Zastosowane leczenie ma na celu jak najszybsze zniesienie obturacji oskrzeli, zwiększenie utlenowania krwi oraz złagodzenie procesu zapalnego toczącego się w drogach oddechowych, co powinno zapobiec nawrotom.

    Zaostrzenia astmy oskrzelowej bezpośrednio zagrażające życiu wymagają pilnej hospitalizacji. Chory powinien zastosować szybko działający lek rozkurczający oskrzela jeszcze przed przyjazdem karetki. Pomocy lekarskiej potrzebują także osoby, które obciążone są dużym ryzykiem zgonu z powodu astmy oskrzelowej.

    Chorzy, którzy w przeciągu ostatniego roku przebyli zagrażające życiu zaostrzenie lub byli hospitalizowani z powodu choroby, powinni być za każdym razem objęci opieką lekarską. Także pacjenci, którzy mają współtowarzyszącą chorobę psychiczną lub nie przestrzegają zaleceń dotyczących leczenia astmy, są kierowani do szpitala.

    Leczenie doraźne w przypadku zaostrzenia astmy oskrzelowej polega na podaniu leku rozkurczającego oskrzela. Osoby chore są dobrze poinformowane i zaopatrzone w odpowiednie lekarstwa, które stosują w trakcie napadu. Monitorowanie leczenia opiera się, między innymi, na obserwacji:

    • objawów,
    • ich ustępowania,
    • ewentualnego nasilenia.

    Szczególnym przypadkiem są kobiety w ciąży z astmą oskrzelową. Osoby takie powinny mieć świadomość, że zaostrzenie astmy oskrzelowej stanowi większe zagrożenie dla rozwijającego się płodu niż przyjmowanie specjalistycznych leków. Lekarz prowadzący dobiera odpowiednie leczenie, które jest jak najmniej szkodliwe zarówno dla mamy, jak i dziecka. Wczesne rozpoznanie choroby i wdrożone regularne leczenie są podstawą sukcesu w kontroli astmy. Pacjenci współpracujący ze swym lekarzem i mający odpowiednią wiedzę na temat choroby prowadzą normalne życie, bez ograniczenia aktywności fizycznej.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.