zarejestruj się zaloguj się

Zaburzenia oddychania podczas snu

Tekst: Małgorzata Łada
Dodane: 09. października, 2013

Zaburzenia oddychania w czasie snu dotyczą znacznej liczby osób dorosłych, głównie otyłych mężczyzn. Stanowią ważną grupę schorzeń zaburzeń snu. Wpływają negatywnie nie tylko na samopoczucie, ale również na ogólny stan zdrowia. U nieleczonych na zaburzenia oddychania podczas snu istnieje wyższe ryzyko występowania schorzeń ogólnoustrojowych (np. nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, udar mózgu).

SPIS TREŚCI:

    Rodzaje zaburzeń oddychania podczas snu

     

    Zaburzenia oddychania podczas snu można podzielić na te przebiegające z obturacją (zwężeniem lub całkowitym zamknięciem światła górnych dróg oddechowych) oraz bez zwężenia dróg oddechowych.

    Ponad 90% z nich stanowią te związane z ograniczeniem światła górnych dróg oddechowych, określane jako zespół obturacyjnego bezdechu sennego (Obstructive Sleep Apnea – OSA). Postacie z częściowym zwężeniem dróg oddechowych to obturacyjne chrapanie i zespół oporu górnych dróg oddechowych (Upper Airway Resistance Syndrome – UARS).

    Zespół bezdechu sennego występujący bez zwężenia dróg oddechowych zwyczajowo określa się mianem ośrodkowego bezdechu sennego (Central Sleep Apnea Syndrome – CSAS). Występuje on najczęściej wtórnie do chorób układu krążenia, układu oddechowego, z powodu przewlekłego stosowaniem opioidów, znacznych wad budowy klatki piersiowej i kręgosłupa lub związany jest z ciężkim uszkodzeniem centralnego układu nerwowego.

     

    Obturacyjny bezdech senny – OBS

     

    Istotą tego spośród zaburzeń oddychania podczas snu są wielokrotnie powtarzające się epizody zamknięcia górnych dróg oddechowych (bezdechy) lub ich zwężenia (spłycenie oddychania) na poziomie gardła. W następstwie dochodzi do przebudzeń, co skutkuje całkowitą zmianą struktury snu.

    Bezdechy zaczynają pojawiać się wkrótce po zaśnięciu i powodują wybudzenia uniemożliwiające pogłębienie snu. Wybudzenia te zwykle są nieuświadomione przez chorego i powodują znaczne skrócenie całkowitego czasu snu. Sen ulega fragmentacji i staje się nieefektywny, pomimo że osoba pozornie przesypia całą noc. Chory wstaje rano zmęczony, zasypia w ciągu dnia, ma problemy z pamięcią i koncentracją. Dodatkowo za każdym razem dochodzi do pogorszenia wysycenia tlenem (utlenowania) krwi tętniczej i w konsekwencji niedotlenienia tkanek.

    Typowe dla OBS są zmiany w profilu ciśnienia krwi oraz zwolnienie rytmu serca w czasie bezdechu i następnie gwałtowne przyspieszenie po zakończeniu bezdechu. Chory odczuwa kołatanie serca, u osoby nieleczonej lub bez rozpoznania choroby dochodzi do rozwoju wtórnego nadciśnienia tętniczego. Powikłania krążeniowe są główną przyczyną umieralności chorych na obturacyjny bezdech senny.

    Bezdech obturacyjny (apnoë) u osób dorosłych definiuje się jako ustanie oddechu trwające przynajmniej 10 sekund, natomiast u dzieci jako przerwa w oddychaniu trwająca dwa i pół normalnego oddechu. Spłycenie oddychania (hypopnoë) nie jest całkowitym ustaniem oddychania, ale również powoduje zmniejszenie ilości wydychanego powietrza oraz utlenowania krwi tętniczej. 

    Szacuje się, że na OBS cierpi 24% dorosłych mężczyzn i 9% dorosłych kobiet. Objawy choroby odczuwa około 4% dorosłych mężczyzn i 2% dorosłych kobiet. Mężczyźni chorują 2–3 razy częściej niż kobiety. Najczęściej chorobę rozpoznaje się u mężczyzn w wieku 40–70 lat, natomiast u kobiet do zachorowania zwykle dochodzi w okresie menopauzy.

     

    Czynniki ryzyka wystąpienia OBS

     

    1. Wiek – mężczyźni powyżej 40 roku życia; kobiety powyżej 50 roku życia (po menopauzie).
    2. Nadwaga i otyłość jest najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju OBS; wśród osób z potwierdzoną chorobą 70–80% stanowią otyli.
    3. Obwód szyi powyżej 43 cm u mężczyzn i powyżej 40 cm u kobiet.
    4. Zmiany anatomiczne górnych dróg oddechowych – wydłużone podniebienie miękkie, długi języczek, przerost migdałków podniebiennych, powiększony migdałek gardłowy (zwłaszcza u dzieci), skrzywienie przegrody nosa, przerost małżowin nosowych, polipy błony śluzowej nosa.
    5. Zaburzenia rozwojowe żuchwy.
    6. Spożycie alkoholu (zwłaszcza przed snem).
    7. Palenie tytoniu.
    8. Stosowanie leków uspokajających, nasennych, narkotycznych leków przeciwbólowych (działanie hamujące na ośrodki oddechowe i relaksujące mięśnie).
    9. Spanie w pozycji na plecach.
    10. Choroby endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy, akromegalia).
    11. Czynniki genetyczne (otyłość, zaburzenia budowy i czynności górnych dróg oddechowych).

     

    Objawy OBS

     

    Objawy tego typu zaburzeń oddychania podczas snu można podzielić na występujące w dzień i w nocy.

    Objawy występujące w ciągu dnia:

    • nadmierna senność dzienna,
    • apatia w ciągu dnia,
    • poranne zmęczenie oraz ból głowy,
    • zaburzenia pamięci i koncentracji,
    • depresja, zaburzenia emocjonalne (agresja, rozdrażnienie, lęk),
    • osłabienie libido, impotencja.

    Objawy występujące w nocy:

    • głośne, nieregularne chrapanie,
    • bezdechy w czasie snu, najczęściej obserwowane przez osoby trzecie,
    • zwiększona aktywność ruchowa – nadmierny wysiłek oddechowy w czasie bezdechów,
    • wzmożona potliwość,
    • duszność, dławienie się podczas snu,
    • nykturia – częsta potrzeba oddawania moczu w nocy,
    • kołatanie serca,
    • trudności z zaśnięciem po wybudzeniu,
    • ból w klatce piersiowej,
    • suchość w jamie ustnej.

     

    Powikłania OBS

     

    U nieleczonych na obturacyjny bezdech senny istnieje ryzyko częstszego występowania schorzeń ogólnoustrojowych, w tym częstszego występowania chorób układu sercowo-naczyniowego. Powikłania krążeniowe są główną przyczyną umieralności chorych na OBS. Powikłania obturacyjnego bezdechu sennego obejmują:

    • nadciśnienie tętnicze – występuje u ponad 50% chorych. OBS jest jedną z najczęstszych przyczyn wtórnego nadciśnienia tętniczego oraz nadciśnienia opornego na leczenie,
    • choroba niedokrwienna serca i zawał serca – ryzyko zwiększone 2–4-krotnie,
    • zaburzenia rytmu serca – najczęściej bradykardia (zwolnienie rytmu serca) oraz bloki przedsionkowo-komorowe,
    • niewydolność serca – jako następstwo nadciśnienia tętniczego,
    • udar mózgu,
    • napady przemijającego niedokrwienia mózgu,
    • nadciśnienie płucne – przyspieszony rozwój u osób ze współistniejącą przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP),
    • refluks żołądkowo-przełykowy,
    • depresja, zaburzenia emocjonalne i zaburzenia czynności poznawczych,
    • zespół metaboliczny,
    • wypadki komunikacyjne – chorzy na OBS powodują je od 2 do 7 razy częściej, przede wszystkim na skutek nadmiernej senności w ciągu dnia; zaśnięcie za kierownicą bywa powodem najcięższych wypadków,
    • nagłe zgony (nie tylko podczas snu).

    Skuteczne leczenie poprawia rokowanie. Przyczynia się do wydłużenia życia chorego, zdecydowanie zmniejsza ryzyko zgonu do poziomu obserwowanego w populacji ogólnej.

     

    Rozpoznawanie choroby

     

    Najczęściej pierwszą osobą, która zauważa głośne, nieregularne chrapanie oraz występowanie bezdechów podczas snu, jest członek rodziny chorego, będący bezpośrednim świadkiem zaburzonego, nieprawidłowego przebiegu jego snu. Dodatkowo występujące inne objawy kliniczne, takie jak np. senność w ciągu dnia, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci, rozdrażnienie (zwłaszcza u osób otyłych) mogą sugerować obturacyjny bezdech senny.

    Pełna diagnostyka dająca pewne rozpoznanie choroby wymaga wykonania specjalistycznego badania polisomnograficznego. Badanie jest nieinwazyjne i wykonywane podczas snu. Polega na równoczasowym monitorowaniu wielu parametrów, pozwalającym ocenić jakość i strukturę snu, liczbę wybudzeń, zaburzenia oddychania, chrapanie, utlenowanie krwi, rytm serca, pozycje ciała i ruch kończyn. Ze względu na trudną dostępność badania wykonuje się badanie poligraficzne, które jest pozbawione części rejestrującej i analizującej cechy snu.

    Osobę z podejrzeniem zaburzenia oddychania podczas snu należy skierować do specjalistycznej poradni w celu potwierdzenia choroby i rozpoczęcia leczenia.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.