zarejestruj się zaloguj się

Wirusowe i bakteryjne zapalenie oskrzeli – objawy i leczenie

Tekst: lek. Agnieszka Dziubosz
Dodane: 27. grudnia, 2016

Typowe objawy zapalenie oskrzeli to: gorączka, mokry kaszel oraz odkrztuszanie plwociny. Wirusowe, inaczej ostre zapalenie oskrzeli, to częsta przyczyna wizyt u lekarza w okresie jesienno-zimowym – zarówno w przypadku dzieci, jak i dorosłych. Przed podjęciem leczenia należy odróżnić zapalenie oskrzeli od zapalenia płuc. Bakteryjne, nawracające zapalenie oskrzeli może wymagać podania antybiotyku.

SPIS TREŚCI:

    Przyczyny zapalenia oskrzeli – wirusy i bakterie

     

    Najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia oskrzeli są wirusy, takie jak wirus grypy, wirus paragrypy, RSV czy adenowirusy.

    Z kolei bakteryjne zapalenie oskrzeli wywoływane jest przez takie mikroorganizmy, jak Bordetella Pertussis czy Mycoplasma Pneumoniae. Infekcja bakteryjna najczęściej stanowi wtórną do wirusowego zapalenia oskrzeli.

    Ostre zapalenie oskrzeli to choroba sezonowa, charakterystyczna dla okresu od jesieni do wczesnej wiosny. Wirusy w drogach oddechowych powodują martwicę nabłonka rzęskowego, odpowiedzialnego za wychwyt i usuwanie zanieczyszczeń z układu oddechowego.

    Pojawia się przekrwienie i obrzęk błony śluzowej dróg oddechowych, które w połączeniu ze zwiększoną ilością wydzieliny (flegmy w gardle), złuszczonym nabłonkem i skurczem mięśni gładkich skutkują zwężeniem światła oskrzeli.

    Na szczęście nabłonek rzęskowy potrafi się regenerować, choć proces ten wymaga czasu. Po około 3 tygodniach zaczyna skutecznie usuwać zanieczyszczenia oraz śluz z dróg oddechowych. Pełne leczenie zapalenia, a tym samym odbudowa rzęsek w drogach oddechowym może trwać od kilku tygodni do nawet 3 miesięcy.

     

    Jakie są objawy ostrego zapalenia oskrzeli?

     

    Ostre zapalenie oskrzeli to ostre zakażenie układu oddechowego, przebiegające z uciążliwym, często duszącym kaszlem trwającym mniej niż 3 tygodnie, które rozpoznawane jest po wykluczeniu zapalenia płuc.

    Do najczęstszych objawów wirusowego zapalenia oskrzeli należą:

    • gorączka – możliwy także przebieg bez zwyżki temperatury,
    • kaszel z wykrztuszaniem śluzowej lub ropnej wydzieliny,
    • ból mięśni,
    • wydłużony wydech,
    • wymioty (zwłaszcza u dzieci, które często połykają odkrztuszoną wydzielinę),
    • świsty i furczenia w trakcie osłuchiwania (w badaniu fizykalnym).

    Objawy stopniowo zanikają po około 2 tygodniach. Kaszel może utrzymywać się przez dłuższy okres czasu (najczęściej kilka tygodni), do momentu powrotu nabłonka rzęskowego do pełnionych funkcji.

     

    Zapalenie oskrzeli czy zapalenie płuc – jak je odróżnić?

     

    W trakcie diagnostyki przeprowadzonej przez lekarza bardzo ważne jest wykluczenie zapalenia płuc. W przypadku zapalenia oskrzeli akcja serca zazwyczaj jest wolniejsza niż 100 na minutę, liczba oddechów nie osiąga 24 na minutę, a temperatura mierzona w jamie ustnej nie przekracza 38oC. Parametry te przemawiają przeciwko zapaleniu płuc.

    Konieczne może być jednak wykonanie RTG klatki piersiowej, które wykluczy zmiany zapalne w płucach. Gdy kaszel trwa dłużej niż 3 tygodnie, ważne jest także wykluczenie astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (zwłaszcza gdy chory pali). W tym celu pomocne będzie wykonanie spirometrii.

    Ostry, uporczywy i duszący kaszel może być także objawem alergii (warto wykonać punktowe testy skórne), ale również reakcją na ciało obce w drogach oddechowych (co zdarza się szczególnie często u dzieci; konieczne może być wówczas wykonanie RTG przeglądowego klatki piersiowej, a nawet bronchoskopii).

     

    Przewlekłe i nawracające zapalenie oskrzeli

     

    Pod pojęciem nawrotowego zapalenia oskrzeli rozumiane są objawy tego schorzenia utrzymujące się przez około 2 tygodnie i nawracające przynajmniej 4 razy w ciągu roku. Gdy symptomy zalegania wydzieliny w oskrzelach utrzymują się przez okres 3 miesięcy w roku, mowa jest o przewlekłym zapaleniu oskrzeli.

    Charakterystyczny jest wtedy poranny kaszel z odkrztuszaniem ropnej lub śluzowo-ropnej plwociny (flegmy).

    W badaniach krwi podwyższone są wskaźniki świadczące o toczącym się stanie zapalnym w organizmie – OB i liczba białych krwinek. Mogą pojawić się także zmiany w spirometrii i badaniu rentgenowskim klatki piersiowej. W bronchoskopii pojawia się obraz stanu zapalnego oskrzeli, co ułatwia różnicowanie ze schorzeniami będącymi przyczyną przedłużającego się kaszlu (np. nowotwory).

    Chorzy z nawrotowym i przewlekłym zapaleniem oskrzeli wymagają szczególnej opieki ze względu na zagrożenie nawrotowym zapaleniem płuc i trwałym uszkodzeniem dolnych dróg oddechowych.

     

    Jak leczyć wirusowe, a jak bakteryjne zapalenie oskrzeli?

     

    W leczeniu ostrego, czyli wirusowego zapalenia oskrzeli stosuje się preparaty przeciwgorączkowe i przeciwkaszlowe. Kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny (kaszel mokry lub produktywny) jest korzystny, dlatego postępowanie polega na poprawie jego efektywności i ułatwieniu usuwania zalegającej wydzieliny z dróg oddechowych.

    Bardzo ważna jest odpowiednia fizjoterapia oddechowa polegająca na oklepywaniu i wibracjach klatki piersiowej, drenażu ułożeniowym i nauce efektywnego kaszlu. Istotna jest duża wilgotność wdychanego powietrza – w tym celu można stosować nawilżacze powietrza czy inhalacje z soli fizjologicznej.

    Antybiotyk na zapalenie oskrzeli może okazać się niezbędny, jeżeli przyczyną infekcji są bakterie. Antybiotyk stosuje się częściej u dzieci i niemowląt, a także u dorosłych z podejrzeniem krztuśca. Równocześnie prowadzi się terapię podobną do tej stosowanej w przypadku zakażenia wirusowego – stosuje się leki na gorączkę, na kaszel i na katar.

    Z leków ułatwiających odkrztuszanie wydzieliny zastosowanie mają najczęściej acetylocysteina i ambroksol, czyli leki mukolityczne (wykrztuśne). W razie obturacji oskrzeli (ich zwężenia) konieczne jest podawanie preparatów rozszerzających oskrzela (beta-mimetyków).

    Autor: lek. Agnieszka Dziubosz

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.