zarejestruj się zaloguj się

Stan podgorączkowy

Tekst: lek. Karolina Kołodziejczak
Stan podgorączkowy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 05. grudnia, 2014

Stan podgorączkowy to stan między gorączką a prawidłową temperaturą ciała, to znaczy mieszczący się przedziale między 37 a 38°C (38,5°C – w przypadku temperatury mierzonej w odbytnicy). Często jest on związany z toczącą się w organizmie infekcją. Nie jest to jednak jedyna możliwa przyczyna. Stan podgorączkowy może występować, np. po szczepieniu, może również trwać dłuższy czas, jak w przypadku chorób reumatycznych.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest stan podgorączkowy?

     

    O stanie podgorączkowym mówimy w sytuacji, kiedy temperatura ciała wzrasta powyżej normy, ale nie osiąga jeszcze poziomu wartości charakterystycznych dla gorączki. Za stan podgorączkowy przyjmuje się temperaturę ciała powyżej 37°C i poniżej 38°C (38,5°C – jeśli temperatura mierzona jest w odbytnicy).

    Ważna dla poprawnego zinterpretowania wyników pomiaru temperatury ciała jest znajomość zakresów prawidłowych wartości temperatury, w zależności od miejsca dokonywanego pomiaru. Za górną wartości normy w przypadku mierzenia temperatury w dole pachowym uznaje się 37,3°C, w jamie ustnej 37,5°C, w uchu i w odbytnicy 38°C.

     

    Temperatura ciała u zdrowego człowieka

     

    Temperatura ciała człowieka nie utrzymuje się na stałym poziomie cały dzień. Zwykle jest niższa rano, a wyższa po południu. Najniższe wartości notuje się w fazie snu REM (pojawiają się w niej marzenia senne). Amplituda tych wahań wynosi około 1°C. Jednak zmiany temperatury wewnętrznej u zdrowego człowieka mogą wynosić nawet 4°C. W godzinach rannych, w zimnych warunkach atmosferycznych temperatura może spaść poniżej 36°C. Natomiast na wzrost temperatury mogą wpływać emocje (tzw. gorączka emocjonalna) lub wysiłek fizyczny.

    U kobiet temperatura zmienia się także w związku z cyklem miesiączkowym. Jest wyższa w drugiej połowie cyklu. Podwyższenie podstawowej temperatury ciała ma miejsce w ciąży.

     

    Stan podgorączkowy – przyczyny

     

    Do możliwych przyczyn podwyższenia temperatury ciała można zaliczyć choroby infekcyjne, zburzenia endokrynologiczne, choroby o podłożu immunologicznym. Poniżej podano przykładowe choroby, których jednym z objawów może być stan podgorączkowy:

    Reakcja nadwrażliwości na niektóre leki może również spowodować wzrost temperatury.

     

    Jak prawidłowo zmierzyć temperaturę ciała?

     

    Pomiar temperatury ciała, aby był wiarygodny, powinien być wykonany dokładnym termometrem i w odpowiednim miejscu ciała, co zależy głównie od wieku pacjenta. Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów termometrów:

    • elektroniczne,
    • paskowe,
    • galowe (wykorzystujące gal zamiast rtęci),
    • termometry do pomiaru temperatury w uchu,
    • termometry w kształcie smoczka,
    • bezkontaktowe.

    Nie zakupimy już termometrów rtęciowych, zostały one uznane za szkodliwe i nieekologiczne.

    W sytuacjach niepokojących, kiedy potrzebny jest wiarygodny pomiar temperatury, nie poleca się termometrów paskowych, ze względu na brak dokładności pomiaru. Jednocześnie mierzenie temperatury na czole może być obarczone błędem. Tego typu termometry można ewentualnie stosować do pomiarów przesiewowych.

    Mierząc temperaturę w uchu i odbytnicy należy pamiętać o ostrożności, uspokojeniu dziecka przed dokonaniem pomiaru. Przed pomiarem rektalnym (w odbytnicy) warto natłuścić końcówkę termometru (na przykład wazeliną). Ważne jest również zachowanie odpowiedniej higieny. Dostępne są kapturki do termometrów służących do badania temperatury w uchu. Ich stosowanie jest uzasadnione, zapobiegają one przenoszeniu drobnoustrojów pomiędzy użytkownikami termometru.

    Termometry elektroniczne mogą być używane w jamie ustnej, pod pachą, a także w odbytnicy. Trzeba pamiętać o higienie i używać osobnych termometrów. Pomiaru temperatury w jamie ustnej nie należy dokonywać bezpośrednio po spożyciu ciepłego napoju, gdyż może to zafałszować wynik.

    U dzieci poniżej 2–3 roku życia optymalne jest mierzenie temperatury w odbytnicy. U dzieci starszych – do 5 roku życia – można dokonywać pomiarów również w uchu, pod pachą, jednak pomiar w odbytnicy jest najbardziej dokładny. Po 5 roku życia można mierzyć temperaturę w jamie ustnej.

     

    Stan podgorączkowy u dorosłych

     

    Dzięki wzrostowi temperatury ciała organizm wzmacnia swoje mechanizmy obronne, potrzebne do zwalczenia drobnoustroju, który spowodował zakażenie. Niestety gorączka może mieć także negatywny wpływ na ludzki organizm. Przyspieszeniu ulega akcja serca, zwiększa się zużycie tlenu. Podwyższonej temperatury ciała, nieprzekraczającej 38°C (stanu podgorączkowego) zarówno u dorosłych, jak i u dzieci nie musimy leczyć farmakologicznie. Jednak gdy temperatura rośnie, należy zastosować leczenie objawowe.

    Postępowanie w gorączce u dorosłych obejmuje podanie leków przeciwgorączkowych: paracetamolu, leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych: ibuprofenu, kwasu acetylosalicylowego, naproksenu, w przypadku nieustępowania objawów – metamizolu.

    Paracetamol ma działanie przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, nie posiada działania przeciwzapalnego. Dawka doustna dla dorosłych to 0,5–1 g, maksymalnie 4 g na dobę, chyba że stosujemy paracetamol dłużej niż 2–3 dni – wtedy maksymalna dawka wynosi 2,5 g na dobę. Trzeba również przestrzegać odstępów między kolejnymi dawkami. Leki o różnych nazwach handlowych często zawierają tę samą substancję czynną.

    Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) mają wiele działań niepożądanych i przeciwwskazań, np. choroba wrzodowa żołądka, ciężka niewydolność wątroby, nerek, serca. Należy zapoznać się z ulotką, zapytać lekarza o możliwość stosowania leków bez recepty, gdyby nastąpiła taka potrzeba.

    Utrzymujący się stan podgorączkowy, nieskuteczność leków przeciwgorączkowych lub wystąpienie dodatkowych, niepokojących objawów należy zgłosić lekarzowi. W przedłużających się stanach podgorączkowych, po zebraniu wywiadu i zbadaniu pacjenta, podstawowymi badaniami laboratoryjnymi są: morfologia krwi z rozmazem, oznaczenie CRP, badanie ogólne moczu.

     

    Stan podgorączkowy u niemowlaka

     

    Należy zwrócić szczególną uwagę na stan podgorączkowy u dziecka, zwłaszcza niemowlaka. Po narodzinach mechanizmy termoregulacji nie funkcjonują jeszcze tak dobrze, jak u osób dorosłych. Ponadto dzieci mają większą powierzchnię ciała w stosunku do masy, przez co ich kontakt z otoczeniem i narażenie na utratę lub nadmiar ciepła jest większy.

    Ważne jest prawidłowe ubieranie dzieci, tak aby nie prowadzić do przegrzania. Jednocześnie należy chronić dziecko przed nadmiernym działaniem światła słonecznego, co może grozić udarem (jednymi z objawów są gorączka, zawroty głowy, wymioty, a nawet utrata przytomności).

    Temperatura może wzrosnąć nawet po silnym płaczu dziecka. Podwyższona temperatura ciała może wystąpić również po szczepieniu (w ciągu 48 godzin).

    Stan podgorączkowy badamy też w okresie ząbkowania dziecka. Ważne jest jednak, aby wysokiej gorączki nie tłumaczyć faktem ząbkowania, a wykluczyć inne przyczyny takiego stanu.

    Niebezpiecznym dla dzieci objawem związanym z gorączką są drgawki gorączkowe.

     

    Stan podgorączkowy u niemowlaka – postępowanie

     

    Postępowanie w stanie podgorączkowym u dzieci obejmuje zapewnienie maluchowi odpowiedniej temperatury i nawilżenia otoczenia. Należy unikać przegrzania dziecka, przebierać, kiedy się spoci. Podczas gorączki trzeba zadbać, aby dziecko piło wystarczającą ilość płynów (woda, herbatki, rozcieńczone soki). Można stosować okłady na czoło, pamiętając, że dziecko ma gorączkę i lekko chłodny okład stworzy już wystarczającą różnicę temperatur.

    Gorączkującemu dziecku należy podać leki. Od trzeciego miesiąca życia zalecany jest paracetamol lub ibuprofen. Leki te można podawać doustnie lub doodbytniczo w postaci czopków. Dawka jest dobierana indywidualnie do wagi i wieku dziecka (informacje zawarte są na ulotkach poszczególnych preparatów).

    Kwasu acetylosalicylowego (aspiryna) nie należy stosować do 12 roku życia, ze względu na możliwość jego udziału w powstawaniu zespołu Reye’a.

     

    Kiedy zgłosić się z dzieckiem do lekarza?

     

    Z gorączkującym dzieckiem należy zgłosić się do lekarza, jeśli:

    • objawy nie ustępują,
    • gorączka występuje u dziecka do trzeciego miesiąca życia,
    • między trzecim a szóstym miesiącem życia temperatura wynosi 39°C lub więcej,
    • ciemiączko "tętni",
    • dziecko ma wysypkę, która nie blednie po ucisku,
    • występują trudności z przygięciem głowy dziecka do klatki piersiowej (sztywność karku),
    • dziecko ma drgawki, wymioty lub inne niepokojące objawy.
    Autor: lek. Karolina Kołodziejczak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.