zarejestruj się zaloguj się

Sarkoidoza

Tekst: Marcin Urbański
Dodane: 07. listopada, 2013

Sarkoidoza (inaczej choroba Besniera-Boecka-Schaumanna) to schorzenie polegające na gromadzeniu się w różnych narządach naszego ciała komórek układu odpornościowego, które tworzą skupiska zwane ziarniniakami. Niestety, nie zostało dotychczas wyjaśnione, z jakiego powodu układ odpornościowy, który ma za zadanie chronić nasz organizm przed wieloma czynnikami chorobotwórczymi, nagle zaczyna go atakować.

SPIS TREŚCI:

    Przyczyny sarkoidozy

     

    Sarkoidoza atakuje najczęściej ludzi młodych. Grupą największego ryzyka są osoby w wieku 20–40 lat, ale nie można wykluczyć wystąpienia tej choroby u osób w wieku starszym. Co ją wywołuje? Czy jest to bakteria, tajemniczy wirus, niezidentyfikowany czynnik środowiskowy, a może predyspozycja genetyczna? Na te pytania naukowcy wciąż nie potrafią odpowiedzieć.

    W ludzkim organizmie jest wiele miejsc, gdzie może dojść do tworzenia się ziarniniaków z komórek układu odpornościowego. Chociażby dlatego sarkoidoza może przyjmować wiele postaci i dawać całą gamę różnorodnych dolegliwości – od pozornie nieszkodliwych objawów grypopodobnych, takich jak:

    • stany podgorączkowe,
    • bóle mięśniowe,

    aż po te najcięższe:

    • duszność,
    • niewydolność oddechowa.

    Ziarniniaki najczęściej lokalizują się w płucach, sercu, nerkach, a nawet skórze. Stąd też rozpoznanie sarkoidozy wielu lekarzom sprawia tak wiele trudności.

     

    Objawy sarkoidozy

     

    Niestety, nie istnieją żadne typowe objawy sarkoidozy. Możemy jedynie próbować wskazać te, które dotyczą większości osób dotkniętych tą chorobą. Wiele z nich występuje w przypadku bardziej znanych przeciętnemu choremu schorzeń. Dlatego też o sarkoidozie jako przyczynie naszych problemów zdrowotnych pacjenci, jak i lekarze, myślą bardzo rzadko.

     

    Przebieg rozwoju sarkoidozy płucnej

     

    Jak w każdej chorobie przewlekłej, tak również w tym przypadku możemy mówić o pewnych fazach jej rozwoju. Istnieje grupa lekarzy, która wyróżnia trzy stopnie zaawansowania. Ci natomiast, którzy spotkali się z najcięższymi postaciami sarkoidozy, wyróżniają jeszcze czwarty – ostatni i najpoważniejszy.

    1. W pierwszej fazie mamy do czynienia z dyskretnymi zmianami w węzłach chłonnych, zlokalizowanymi we wnękach płuc. Właśnie w tej okolicy w pierwszej kolejności dochodzi do gromadzenia się komórek układu odpornościowego, co powoduje tzw. limfadenopatię (powiększenie węzłów chłonnych).
    2. Drugim stadium rozwoju sarkoidozy jest pojawianie się coraz wyraźniejszych zmian w miąższu płucnym o charakterze drobnych grudek, które wraz z upływem czasu zaczynają się ze sobą zlewać, tworząc coraz masywniejsze zmiany (ziarniniaki) w narządzie oddechowym.
    3. W trzeciej fazie sarkoidozy mamy do czynienia z dalszym rozrostem zmian w tkance płucnej, ale, co ciekawe, powiększenie węzłów chłonnych zaczyna ustępować – choroba przenosi się wyłącznie na miąższ płuca.
    4. W ostatnim stadium sarkoidozy, najcięższym, rozwijające się w płucach ziarniniaki powodują włóknienie okolicznych tkanek. Oznacza to, że prawidłowa struktura płuca, odpowiadająca za jego funkcje, zostaje zastąpiona niewłaściwą tkanką, doprowadzającą do zaburzeń działania narządu oddechowego.

     

    Diagnozowanie sarkoidozy

     

    Największe szanse na uzyskanie poprawy stanu zdrowia gwarantuje oczywiście rozpoczęcie leczenia w początkowym stadium rozwoju choroby. Z drugiej jednak strony diagnoza zwykle nabiera jednoznaczności dopiero w miarę postępu jej zaawansowania, odsłaniając konkretne objawy.

    Duszność, suchy kaszel, stany podgorączkowe, bóle stawowe – to typowe z nich, kojarzące się nam jednak z zupełnie inną chorobą. Jak więc rozpoznać i przede wszystkim leczyć sarkoidozę?

    Mnogość objawów, z którymi pacjent zgłosi się do lekarza oraz charakter zmian widocznych w podstawowych badaniach obrazowych sprawiają, że sarkoidoza bardzo często mylona jest z dużo poważniejszymi schorzeniami.

    Jeśli lekarz stwierdzi powiększone węzły chłonne we wnękach płuc na rutynowym zdjęciu rentgenowskim klatki piersiowej, w pierwszej kolejności zapewne pomyśli o procesie nowotworowym. Sarkoidoza bywa mylona z rakiem płuca, ma to jednak swoje dobre strony, ponieważ podejrzenie nowotworu wymusza bardziej szczegółową diagnostykę, która pozwala wykluczyć w części przypadków przyczynę onkologiczną dolegliwości pacjenta.

    Do tworzenia ziarniniaków usposabia również gruźlica, ale skupiska w płucach mają zupełnie inną budowę komórkową niż te występujące w sarkoidozie. Dużo trudności sprawia również obecność tworzących się ziarniniaków w skórze. Przybierają one wówczas postać wysypki, która pojawić się może w przebiegu wielu chorób zakaźnych, alergii czy też schorzeń określanych jako autoimmunologicze, np. toczeń rumieniowaty.

    Diagnozowanie sarkoidozy nie jest więc sprawą prostą. Do postawienia rozpoznania potrzebne jest wykonanie wielu badań, w tym m.in.:

    • RTG klatki piersiowej – które uwidoczni powiększone węzły chłonne w okolicy wnęki obu płuc,
    • tomografia komputerowa – pozwalająca na bardziej szczegółowe określenie charakteru zmian w miąższu płuc,
    • obraz mikroskopowy wycinka tkanki płucnej – który ostatecznie potwierdza (bądź wyklucza) nasze podejrzenia.

     

    Leczenie sarkoidozy

     

    Przyczyny sarkoidozy są nadal nieznane. Dlatego też na chwilę obecną leczenie przyczynowe nie istnieje. Możemy jednak próbować opanować nadmierną aktywność naszego układu odpornościowego.

    Podstawową grupą leków, która spowalnia działanie układu immunologicznego, jest szeroka gama glikokortykosteroidów. Pozwalają one ograniczyć gromadzenie się komórek układu odpornościowego w narządach, jak również doprowadzić do zmniejszania się już istniejących ziarniniaków. Pomocniczo można zastosować preparaty z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. pyralgina, paracetamol, które zwalczają objawy ogólne, m.in. gorączkę i bóle kostno-mięśniowe). W najcięższych postaciach sarkoidozy, przebiegającej z niewydolnością oddechową i krążeniową, rozważa się przeszczepienie płuca.

     

    Rokowanie w sarkoidozie

     

    Efekty leczenia są dość dobre. U około 60% pacjentów stwierdza się zmniejszenie ziarniniaków i ustąpienie dolegliwości chorobowych po około roku sterydoterapii. Pamiętać należy jednak, że u połowy z nich po odstawieniu glikokortykosteroidów dochodzi do nawrotu choroby. Pacjenci wymagają więc stałego podawania tych leków. Jeśli wyniki leczenia sterydami nie są zadowalające, pacjent mimo farmakoterapii nadal odczuwa dolegliwości, należy wówczas rozważyć podanie drugiego leku, którym najczęściej jest cytostatyk (metotreksat, azatiopryna).

    Pomimo tego, że sarkoidoza ma raczej łagodny charakter, może prowadzić do ciężkich powikłań i niewydolności wielu narządów (w zależności od lokalizacji ziarniniaków). Należy zatem mieć na uwadze, że leczenie sarkoidozy zawsze powinno odbywać się pod kontrolą lekarza specjalisty chorób płuc lub jednostki zajmującej się chorobami śródmiąższowymi narządu oddechowego.

    Tagi: sarkoidoza

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.