zarejestruj się zaloguj się

Sarkoidoza a zmiany narządowe

Tekst: Marta Cygoń
Dodane: 13. listopada, 2013

Sarkoidoza, czyli choroba Besniera-Boecka-Schaumanna, jest chorobą uogólnioną, co oznacza, że może ona dotyczyć wielu narządów organizmu człowieka. Występuje w postaci ostrej lub przewlekłej, zazwyczaj przebiegającej z cięższymi objawami. U części pacjentów sarkoidoza przebiega bezobjawowo. Choroba najczęściej dotyka młode dorosłe osoby, a zmiany przede wszystkim występują w płucach.

SPIS TREŚCI:

    Przyczyny sarkoidozy

     

    Jak dotąd nie poznano przyczyny sarkoidozy. Najprawdopodobniej odpowiedzialna za zmiany występujące w przebiegu tej choroby jest odpowiedź układu odpornościowego na nieznany faktor środowiskowy u osób z predyspozycją genetyczną. Potwierdzają to liczne przypadki rodzinnych zachorowań na sarkoidozę. Ponadto udowodniono, że obecność niektórych wariantów genów może przyczyniać się do rozwoju choroby (HLA-DR3, DR5, DR8), a innych wręcz przeciwnie, chronić przed jej wystąpieniem (np. HLA-DR1, DR4). Ryzyko rozwoju choroby (zwłaszcza postaci płucnej) może powodować narażenie np. na talk, włókna mineralne, pestycydy.

    Zmiany o nagłym, ostrym początku mają często tendencję do samoistnego cofania się, bez konieczności stosowania leczenia. Odwrotna sytuacja ma miejsce, gdy choroba utrzymuje się przewlekle. Dotyczy ona zazwyczaj wielu narządów, ma cięższy przebieg i gorsze rokowanie. U dużej części pacjentów sarkoidoza przebiega wraz z objawami ogólnymi. Chorzy odczuwają zmęczenie, osłabienie, skarżą się na brak apetytu, chudnięcie i stałe podwyższenie temperatury ciała. Obecnie nie jest znane lekarstwo na przyczynę choroby, można natomiast walczyć z jej objawami.

     

    Sarkoidoza płuc

     

    Zmiany chorobowe w przebiegu sarkoidozy najczęściej lokalizują się płucach i węzłach chłonnych klatki piersiowej, szczególnie wnęk. Na podstawie obrazu badania radiologicznego chorobę dzieli się na stopnie zaawansowania:

    • 0 – obraz prawidłowy,
    • I – powiększenie węzłów chłonnych wnęk i śródpiersia,
    • II – powiększenie węzłów chłonnych wnęk i śródpiersia oraz zmiany w miąższu płuc,
    • III – zmiany w miąższu płuc bez powiększenia węzłów chłonnych wnęk i śródpiersia,
    • IV – włóknienie płuc.

    Cechą charakterystyczną jest fakt, iż w większości przypadków powiększenie węzłów chłonnych wnęk jest obustronne. Najczęstszymi objawami sarkoidozy ze strony układu oddechowego, na które skarżą się pacjenci, są:

    Ból przypomina ucisk na mostek i może być mylnie interpretowany jako ból zawałowy . Głównym mechanizmem występującym w trakcie choroby jest ograniczenie przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Występujące u nielicznej grupy chorych nadreaktywność oskrzeli i zmiany w pęcherzykach płucnych mogą powodować objawy przypominające astmę. Rzadziej pojawia się także krwioplucie, zgrubienie opłucnej (błony surowiczej pokrywającej płuca) lub wysięk opłucnowy. Najczęściej wymienione zjawiska nie powodują zmian osłuchowych, tzw. podczas badania lekarskiego choroba nie daje żadnych objawów. Z pomocą w postawieniu rozpoznania przychodzą badania diagnostyczne, np.:

    • radiologiczne (tomografia komputerowa),
    • testy czynnościowe płuc,
    • badania histopatologiczne.

     

    Zmiany narządowe w sarkoidozie

     

    Sarkoidoza a zmiany narządowe to często występująca współzależność w przebiegu tej choroby. Stan pacjenta zależy od rozległości i lokalizacji zmian zapalnych. Niektóre z nich wykrywane są dopiero w badaniu pośmiertnym, natomiast większość daje nasilone objawy wpływające na życie pacjenta. Lista narządów i układów atakowanych przez tę chorobę jest długa, co wpływa na tak różnorodny obraz kliniczny.

     

    Zmiany w układzie krwionośnym

     

    Objawy sarkoidozy serca zależą od lokalizacji ziarniniaków. Mogą to być łagodne zaburzenia rytmu lub niebezpieczne bloki przewodzenia, które prowadzą do groźnych powikłań. Częste są omdlenia, niejednokrotnie rozwija się niewydolność serca. Zaawansowane zmiany prowadzą do zgonu.

     

    Zmiany w układzie nerwowym

     

    Zmiany w układzie nerwowym również mogą dawać całą gamę symptomów. Ziarniniaki umiejscowione w okolicy naczyń mózgowych mogą dawać objawy niedokrwienia mózgu. Bardzo często dochodzi do zajęcia nerwów czaszkowych, zwłaszcza nerwu twarzowego. Sarkoidoza nie oszczędza także skrzyżowania nerwów wzrokowych czy przysadki, co wiąże się z zaburzeniem lub zaprzestaniem funkcji pełnionych przez te struktury. Pojawia się niedoczynność przysadki mózgowej lub zaburzenia pola widzenia. Rzadko występują:

    • depresja,
    • zaburzenia pamięci,
    • zmiany w rdzeniu kręgowym,
    • zmiany w nerwach obwodowych.

     

    Zmiany okulistyczne

     

    Każdy pacjent ze zdiagnozowaną sarkoidozą powinien być pod stałą opieką lekarza okulisty. Zmiany zapalne obejmują błonę naczyniową (najczęściej jej część przednią), spojówkę i narząd łzowy. Zapalenie tęczówki może przebiegać jako postać ostra i przewlekła. Ta druga jest bardzo niebezpieczna, gdyż wskutek powstających zrostów między tęczówką i soczewką dochodzi do stopniowej utraty wzroku, zaćmy lub jaskry.

     

    Zmiany laryngologiczne

     

    Zmiany zapalne lokalizujące się w nosie mogą powodować jego zatkanie. Natomiast jeżeli umiejscawiają się one w krtani, w okolicach nagłośni lub strun głosowych, dają takie objawy, jak:

    • chrypka,
    • świszczący oddech,
    • uczucie duszności.

    Zapalenie ślinianek, zwłaszcza przyusznych i towarzyszące mu porażenie nerwu twarzowego to także symptomy charakterystyczne dla sarkoidozy.

     

    Zmiany w układzie moczowym

     

    Sarkoidoza nerek dotyczy niewielkiego odsetka pacjentów. Zazwyczaj zmiany znajdowane się dopiero w badaniu pośmiertnym. Zaburzenie funkcji tego organu najczęściej wynika z podwyższenia poziomu wapnia w krwi. Ma to związek z dwoma mechanizmami. Po pierwsze, komórki tworzące zapalne ziarniniaki wydzielają duże ilości wapnia. Ponadto wskutek zmian w przewodzie pokarmowym pierwiastek ten jest w nadmiernej ilości wchłaniany przez nabłonek jelit. Podwyższone stężenie wapnia we krwi i moczu przyczynia się do rozwoju kamicy nerkowej i niewydolności nerek. Bardziej predysponowane są kobiety.

     

    Zmiany skórne

     

    Kolejny organ, który również jest zajęty w przebiegu sarkoidozy, to skóra. W ostrej postaci spotykany jest rumień guzowaty. Są to duże, czerwone, bardzo bolesne nacieki w tkance podskórnej na przedniej stronie podudzi, najczęściej symetryczne. Często może być poprzedzony podwyższoną temperaturą ciała lub bólem stawów. Ma tendencję do samowyleczenia po kilku tygodniach.

    Z kolei toczeń odmrozinowy to stwardniałe, zniekształcające nacieki, którym towarzyszy przebarwienie nosa, policzków, warg i uszu. Jego powikłaniem może być owrzodzenie nosa lub ubytki w przegrodzie nosowej. Zmiany te częściej występują w sarkoidozie przewlekłej. Ponadto obserwowane są grudki, guzki podskórne, drobne owrzodzenia oraz łysienie.

     

    Inne zmiany

     

    Wspomniany w tytule związek – sarkoidoza a zmiany narządowe – dotyczy także innych zmian. Niektórzy pacjenci skarżą się na ból mięśni i stawów, szczególnie kolanowych, łokciowych i nadgarstkowych. Wyczuwalne są obwodowe węzły chłonne (szyjne, pachowe i pachwinowe), które są powiększone, ale nie bolesne. Występuje również powiększenie wątroby i śledziony. Pomimo licznych zmian wewnątrz tych narządów, rzadko dają one objawy, które zgłasza pacjent. Czasem są one bardzo ogólne, np.:

    • bóle brzucha,
    • przewlekłe zmęczenie,
    • osłabienie,
    • podwyższenie temperatury ciała.

    Ze względu na tak szeroki wachlarz objawów sarkoidoza przebiega pod wieloma postaciami. Różne są także dolegliwości odczuwane przez poszczególnych pacjentów. Nie należy bagatelizować jej symptomów, bo mogą doprowadzić do wielu groźnych powikłań.

    Tagi: sarkoidoza

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.