zarejestruj się zaloguj się

Przyczyny i rodzaje nowotworów płuc

Tekst: Marta Cygoń
Dodane: 12. listopada, 2013

Bezsprzecznym i głównym sprawcą odpowiedzialnym za rozwój nowotworu płuc jest palenie papierosów. Inne przyczyny to między innymi: narażenie na czynniki rakotwórcze w pracy zawodowej, zanieczyszczenie powietrza, nieodpowiednia dieta oraz predyspozycje genetyczne. Istnieje kilka rodzajów nowotworów płuc. Najmocniej związany z paleniem tytoniu jest rak płaskonabłonkowy.

SPIS TREŚCI:

    Czym są nowotwory płuc?

     

    Rak płuc jest najczęstszym nowotworem złośliwym występującym na świecie i stanowi ponad 90% wszystkich nowotworów tego narządu. Średni wiek zachorowania wynosi 60 lat. Jest to także najczęstsza przyczyna zgonów nowotworowych u obu płci. Mężczyźni zapadają na chorobę kilkakrotnie razy częściej, choć w ostatnich latach proporcja ta zmniejsza się na niekorzyść kobiet. Objawy nowotworu zależne są od typu raka, umiejscowienia guza i obecności przerzutów odległych.

     

    Czynniki ryzyka rozwoju raka płuc

     

    1. Bezsprzeczną i najważniejszą z przyczyn nowotworów płuc jest palenie tytoniu. Znaczenie ma wiek rozpoczęcia (im młodszy, tym wyższe ryzyko), ilość wypalanych papierosów dziennie, długość trwania nałogu oraz głębokość zaciągania się dymem. Również dobór papierosów nie jest obojętny. Te bez filtra lub o wysokiej zawartości substancji smolistych są bardziej szkodliwe i znacząco zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju nowotworu złośliwego. Zaprzestanie palenia wraz z upływem czasu zmniejsza ryzyko, jednakże nie spada ono do poziomu, który ma osoba nigdy nie sięgająca po papierosy. Wdychanie dymu papierosowego (palenie bierne) również jest istotnym czynnikiem rozwoju nowotworu.
    2. Inną z przyczyn nowotworów płuc jest narażenie na czynniki rakotwórcze w pracy zawodowej, takie jak m.in. radon, arsen, azbest, policykliczne węglowodory aromatyczne.
    3. Ludzie mieszkający na terenach, gdzie występuje znaczne zanieczyszczenie powietrza, są predysponowani do wystąpienia choroby. Rola tego czynnika jako jedynego w procesie powstawania nowotworu jest niewielka, jednakże może mieć ogromne znaczenie oddziałując z innym faktorem, np. paleniem tytoniu.
    4. Nie bez znaczenia pozostaje także sposób odżywiania. Świeże owoce i warzywa bogate są w witaminę C i E oraz selen. Są to składniki diety pomagające zwalczać wolne rodniki. Organizm jest miejscem, w którym zachodzi wiele reakcji biochemicznych. Produkty niektórych z nich są bardzo reaktywne (mają niesparowany elektron) i mogą przez to uszkadzać ważne struktury, np. DNA. Odpowiadają także za starzenie się organizmu. Nazywamy je właśnie wolnymi rodnikami. Dieta uboga w składniki naturalnie im przeciwdziałające może predysponować organizm do rozwoju raka płuca.
    5. Obserwuje się częste rodzinne występowanie nowotworu. Genetyczna predyspozycja może zatem być rozpatrywana jako jedna z przyczyn nowotworów płuc.

     

    Rodzaje raka płuc

     

    Najogólniej występujące rodzaje nowotworów płuc można podzielić ze względu na cechy biologiczne, przebieg kliniczny i leczenie na dwie odrębne grupy. Są to:

    • rak drobnokomórkowy,
    • rak niedrobnokomórkowy.

    W skład drugiej grupy wchodzą raki:

    • płaskonabłonkowy,
    • gruczołowy,
    • wielkokomórkowy.

    Nowotworem najmocniej związanym z paleniem tytoniu jest rak płaskonabłonkowy. Występuje dużo częściej wśród mężczyzn niż u kobiet. Przeważnie lokalizuje się w dużych oskrzelach, ograniczając ich światło. Prowadzi to do częstych procesów zapalnych toczących się w obrębie miąższu płucnego. Cechą charakterystyczną tego rodzaju nowotworów płuc jest złuszczanie się komórek do oskrzeli, dzięki czemu można wykryć je, badając plwocinę pacjenta. Rozwija się stosunkowo wolno.

    Przewaga kobiet w częstości zapadalności ma miejsce w przypadku raka gruczołowego. Palenie tytoniu ma mniejszy wpływ na rozwój tego typu. Lokalizuje się on najczęściej w obwodowych częściach płuc. Cechą wspólną raków niedrobnokomórkowych jest brak wrażliwości na chemioterapię. Leczeniem z wyboru jest operacyjne usunięcie guza.

    Rak niedrobnokomórkowy odznacza się agresywnym przebiegiem. Gwałtowny wzrost oraz liczne i szybko powstające przerzuty są charakterystyczne dla tego rodzaju nowotworów płuc. Wielokrotnie w momencie rozpoznania raka płuca zmiany przerzutowe obecne są już w wątrobie, kościach, szpiku kostnym, układzie nerwowym lub skórze. Wykazuje on bardzo silny związek z paleniem tytoniu. Rak ten wrażliwy jest na chemioterapię i taką metodę stosuje się w leczeniu pacjentów. Należy pamiętać także, że płuca są częstą lokalizacją przerzutów, szczególnie raka jelita grubego, piersi, nerki, czerniaka oraz mięsaka kości.

     

    Objawy raka płuc

     

    Objawy raka płuca zależą od jego lokalizacji, rozległości i tego, czy daje on przerzuty. Najczęstszym symptomem zgłaszanym przez większość pacjentów jest kaszel. Osoby nałogowo palące papierosy są przyzwyczajone do codziennego "pokasływania". Zaniepokoić powinna zmiana charakteru kaszlu, np. jeśli cały czas był on suchy i bezproduktywny, a nagle stał się mokry z odkrztuszaniem śluzowej lub ropnej wydzieliny. Osoby chore doświadczają także uczucia duszności. Pojawić się może ból w klatce piersiowej.

    Niepokojącym objawem jest również krwioplucie. Początkowo może to być jedynie domieszka krwi w odkrztuszanej plwocinie. Jeżeli guz zatyka światło oskrzelika, nieupowietrznione obszary płuc są miejscem częstych zakażeń. Dlatego też nawracające zapalenia płuc powinny zwrócić uwagę na możliwość rozwijania się nowotworu.

    Choroba może także przebiegać wraz z naciekaniem sąsiednich narządów. Jeżeli zajęta jest opłucna (błona surowicza pokrywająca płuca), pacjent odczuwa ból. Ma to też miejsce, gdy zaatakowana jest ściana klatki piersiowej. Zaburzenia rytmu serca świadczą o procesie szerzącym się w kierunku tego organu. Guz zlokalizowany w szczycie płuca powoduje ból barku i łopatki, który promieniuje do przedramienia, ramienia oraz IV i V palca. Może pojawić się zespół Hornera, czyli jednoczesne występowanie trzech objawów:

    • opadania powieki,
    • zwężenia źrenicy,
    • zapadnięcia gałki ocznej do oczodołu.

    Ucisk na nerw krtaniowy wsteczny powoduje przewlekłą chrypkę. Postępujący ubytek łaknienia, a przez to masy ciała, ogólne osłabienie i niewyjaśnione stany gorączkowe są objawami towarzyszącymi zaawansowanemu stadium choroby i czynnikami rokującymi niekorzystnie na dalszy przebieg choroby. Przerzuty raka płuca dają objawy adekwatne do lokalizacji.

    Guzy umiejscowione w wątrobie powodują bóle brzucha, nudności, żółtaczkę. Bóle kostne lub złamania w nietypowych miejscach mogą świadczyć o procesie nowotworowym szerzącym się w kościach. Natomiast bóle głowy, napady drgawek, nagła zmiana osobowości przemawiają za przerzutami w ośrodkowym układzie nerwowym.

     

    Rak płuca – rokowanie i profilaktyka

     

    Rak płuca jest nowotworem o bardzo złym rokowaniu. Ogromny wpływ na skuteczność leczenia i przeżycie pacjenta ma zaawansowanie choroby w momencie jej wykrycia. Dużą rolę odgrywa także stopień sprawności chorego i procent ubytku masy ciała. Rak drobnokomórkowy bardzo często przebiega bezobjawowo, dlatego też przerzuty odległe są obecne w chwili postawienia diagnozy. Także agresywne leczenie powoduje, że typ ten rokuje gorzej niż raki niedrobnokomórkowe.

    Znając przyczyny i rodzaje nowotworów płuc warto wiele uwagi poświęcić profilaktyce. Przede wszystkim należy zmniejszyć narażenie na dym tytoniowy, zarówno w paleniu biernym, jak i czynnym. Najlepszym rozwiązaniem jest całkowite zerwanie z nałogiem. Zdrowy styl życia, to znaczy odpowiednia dieta oraz regularna aktywność fizyczna są także wskazane w profilaktyce raka, nie tylko płuc. Wykrycie wczesnych zmian w płucach u osoby, która nie wykazuje objawów choroby, może wpłynąć na przebieg schorzenia, dlatego tak ważne są okresowe badania RTG klatki piersiowej lub badanie odkrztuszonej plwociny.  

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Rak płuc

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.