zarejestruj się zaloguj się

Przyczyny duszności

Tekst: lek. Tomasz Kandzia
Przyczyny duszności
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 25. listopada, 2013

Duszność jest to subiektywne uczucie braku powietrza, zazwyczaj połączone ze wzmożoną pracą mięśni oddechowych. Duszność może być przewlekłym objawem lub też pojawiać się nagle (wówczas mówimy o duszności ostrej). Może mieć ona wiele różnych przyczyn, począwszy od tych związanych z układem oddechowym, poprzez przyczyny krążeniowe, niedobory tlenu, a kończąc na podłożu psychogennym.

lek. Tomasz Kandzia
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest duszność?

     

    Duszność to subiektywne uczucie braku powietrza, często połączone ze wzmożoną pracą mięśni oddechowych. Osoba z dusznością może przybierać pozycję ułatwiającą jej oddychanie i uruchomienie dodatkowych mięśni oddechowych. Często opiera się o coś, ułatwiając pracę oddechową. Dochodzi również do:

    • zaciągania skrzydełek nosa,
    • łapania oddechu ustami,
    • przy spadku ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi dochodzi do zasinienia powłok skórnych.

    Duszności towarzyszy najczęściej strach i lęk. Istnieje bardzo wiele przyczyn duszności.

    Rozróżniamy dwa podstawowe podziały duszności. Pierwszy dzieli duszność ze względu na czas trwania na ostrą i przewlekłą. Drugi podział uwzględnia pochodzenie duszności. Leczenie zależy od przyczyny duszności. W 85% są to:

     

    Duszność a astma

     

    Jedną z najczęstszych przyczyn duszności jest astma. Astma to przewlekła zapalna choroba dróg oddechowych, prowadząca do nadreaktywności oskrzeli i ich obkurczenia w czasie napadu. Objawia się świszczącym oddechem, napadem duszności, uczuciem ściskania w klatce piersiowej i kaszlem. Występuje szczególnie często w nocy i nad ranem. Dolegliwości może też wywoływać stres lub wysiłek fizyczny.

    Astma jest chorobą szeroko rozpowszechnioną, bo aż 5,4% mieszkańców Polski cierpi na tę dolegliwość. Istnieją dwa typy astmy:

    • alergiczna,
    • niealergiczna.

    Astma alergiczna występuje w szczególności wśród dzieci i młodych dorosłych. Często stwierdza się u nich też inne choroby alergiczne.

    Mechanizm choroby polega na uwalnianiu przez mastocyty (komórki tuczne) mediatorów zapalenia, takich jak histamina, enzymy proteolityczne, heparyna, prostaglandyny, leukotrieny. Dzieje się to w odpowiedzi na związanie alergenu ze specyficznymi przeciwciałami IgE. Mediatory zapalenia doprowadzają do obkurczenia (obturacji) oskrzeli. Ponadto przewlekły stan zapalny prowadzi do przebudowy oskrzeli. Dochodzi do przerostu błony mięśniowej i nasilenia dolegliwości astmatycznych. Natomiast przyczyna astmy niealergicznej nie jest do końca poznana, jednak obraz choroby jest bardzo podobny.

    Leczenie astmy ma na celu maksymalne ograniczenie objawów i umożliwienie normalnego funkcjonowania chorym na tę chorobę. Przy obecnym leczeniu chorzy na astmę mogą bez większych utrudnień uprawiać sport. Leczenie zależy od zaawansowania choroby. Do głównych leków należą β-mimetyki powodujące rozkurcz oskrzeli. Wspomaga się je glikokortykosteroidami, które również usuwają obturację oskrzeli, jak i zapobiegają ich patologicznej przebudowie. Leki te dzielą się na długo i krótko działające. Najczęściej leki krótko działające służą do usuwania ostrych napadów astmy, podczas gdy długo działające zapobiegają ich pojawianiu się.

     

    Duszność – inne choroby płuc

     

    Do przyczyn duszności należą też inne choroby płuc. W czasie zapalenia płuc dochodzi do ograniczenia funkcjonalnej powierzchni wymiany gazowej w płucach i z tego względu pojawia się duszność. Jeżeli w czasie zapalenia wystąpi poważny napad duszności, może być to wskazanie do hospitalizacji. Po ustąpieniu zapalenia wszystko powinno wrócić do normy.

    Również inne choroby zmniejszające powierzchnię wymiany gazowej pęcherzyków zaliczane są do przyczyn duszności. Dzieje się tak w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POChP). Mamy tutaj do czynienia jednocześnie ze zmniejszeniem powierzchni wymiany gazowej, jak i z obturacją, czyli utrudnieniem przepływu powietrza w drogach oddechowych. Choroba ma przebieg przewlekły i jest bardzo częsta u palaczy.

    Nie tylko zmniejszenie powierzchni oddechowej w pęcherzykach płucnych może prowadzić do duszności, ale też zablokowanie przepływu powietrza poprzez drogi oddechowe. Dzieje się tak często w przypadku zapalenia nagłośni lub głośni. Jest to miejsce, w którym drogi oddechowe ulegają zwężeniu. Dzięki temu struny głosowe mogą poprzez zbliżanie i oddalanie się od siebie wytwarzać dźwięki mowy. Szczególnie dramatyczny przebieg ma duszność w przebiegu krztuśca (zwanego również kokluszem). Atakuje on głównie dzieci i powoduje silny napad duszności z głośnym, szczekającym kaszlem. Dzieci podlegają obowiązkowi szczepień przeciwko krztuścowi.

    Do groźnych przyczyn duszności należy odma. Jest ona spowodowana obecnością powietrza w opłucnej i zapadnięciem się płuca. Szczególnie niebezpieczna jest odma wentylowa, która jest stanem zagrożenia życia i wymaga pilnego odbarczenia (zmniejszenia ciśnienia).

    Wszystkie choroby powodujące osłabienie mięśni oddechowych lub też zwiększające ich wysiłek są zaliczane do przyczyn duszności. Dzieje się tak w porażeniach mięśni wdechowych, ale też w chorobach restrykcyjnych płuc. Należy do nich włóknienie płuc, zarówno idiopatyczne, jak i w przebiegu np. pylicy.

     

    Duszność – układ krążenia

     

    Do przyczyn duszności należą również choroby układu krążenia. Jedną z najczęstszych przyczyn z tej grupy jest zawał serca. Podczas zawału dochodzi do nagłej niewydolności serca jako pompy krwi. W związku z tym krew napływająca do serca z płuc nie ma gdzie odpłynąć. Dodatkowo relatywnie często dochodzi w czasie zawału do niedomykalności zastawki mitralnej (np. w wyniku pęknięcia nici ścięgnistej mocującej płatki zastawki). Wszystkie te czynniki prowadzą do zastoju krwi w płucach i ich obrzęku. Krew, która nie znajduje drogi odpływu, przenika do pęcherzyków płucnych, tym samym blokując wymianę gazową. Ten stan może także pojawiać się podczas nasilenia przewlekłej niewydolności serca. Jest on przyczyną duszności.

    Kolejną z przyczyn duszności pochodzących z układu krążenia jest zatorowość płucna. W stanach zwiększonej krzepliwości krwi, długotrwałego unieruchomienia czy zastoju w krążeniu żylnym może dojść w żyłach do powstawania zakrzepów. Ten materiał zatorowy, jeżeli nie zostanie szybko rozpuszczony przez układ fibrynolizy, może wraz z prądem krwi trafić do prawego przedsionka i komory, a następnie przez tętnicę płucną do płuc. Jako że naczynia płucne ulegają zwężeniu aż do najmniejszych naczyń docierających do pęcherzyków płucnych, materiał zatorowy ulega zaklinowaniu w świetle naczynia i powoduje ostrą duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie i kaszel. Dochodzi do niedokrwienia i obumarcia części miąższu płucnego. Jest to bardzo niebezpieczne powikłanie. Z tego względu w czasie różnych stanów zagrażających powstaniem zakrzepów w krążeniu żylnym podaje się profilaktycznie heparynę (drobnocząsteczkową).

     

    Duszność – inne przyczyny

     

    Do innych przyczyn duszności może należeć zmniejszona zawartość tlenu w otaczającym powietrzu. Tak dzieje się np. w czasie wypraw wysokogórskich, ale może też wynikać z przyczyn psychosomatycznych.

    Duszność jest częsta w przebiegu fobii, zaburzeń lękowych i somatyzacyjnych. W celu uniknięcia zmian w równowadze kwasowo-zasadowej ustroju (zasadowicy oddechowej) czasami poleca się osobom z takimi zaburzeniami oddychanie do papierowej torby. Dzięki temu zwrotnemu obiegowi zwiększa się stężenie dwutlenku węgla i nie dochodzi do zasadowicy.

    Autor: lek. Tomasz Kandzia
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Jak rozpoznać astmę?
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.