zarejestruj się zaloguj się

Przewlekłe zapalenie oskrzeli

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Przewlekłe zapalenie oskrzeli
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 29. lipca, 2014

Przewlekłe zapalenie oskrzeli to utrzymujący się przez większość dni w tygodniu, przez co najmniej 3 miesiące w roku, przez kolejne 2 lata stan zapalny błony śluzowej oskrzeli, objawiający się przede wszystkim kaszlem z odkrztuszaniem wydzieliny. Przewlekłe zapalenie oskrzeli to jedna z dwóch (obok rozedmy) komponentów POChP. Leczenie polega m.in. na przyjmowaniu różnego rodzaju leków, inhalacji, odsysaniu śluzu, tlenoterapii.

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Przewlekłe zapalenie oskrzeli – przyczyny

     

    Najczęstszą przyczyną zachorowania na przewlekłe zapalenie oskrzeli jest palenie tytoniu (zarówno czynne, jak i bierne). Wśród rzadziej spotykanych czynników ryzyka wymienia się:

    • narażenie na zanieczyszczenia środowiska,
    • szkodliwe warunki pracy (wdychanie substancji toksycznych: substancji drażniących, pyłów, dymów, oparów),
    • częste infekcje dróg oddechowych oraz zatok obocznych nosa,
    • choroby uwarunkowane genetycznie, przebiegające z dysfunkcją rzęsek (np. zespół Kartagenera),
    • wady rozwojowe dróg oddechowych (tchawicy, oskrzeli, płuc),
    • niedobory pokarmowe (zwłaszcza deficyt białka).

    Toksyczne czynniki przewlekle podrażniają błonę śluzową oskrzeli, powodując napływ komórek zapalnych. Dochodzi do uszkodzenia tzw. nabłonka migawkowego oskrzeli wyposażonego w rzęski, których funkcją jest oczyszczanie dróg oddechowych. Obserwuje się również obrzęk i skurcz oskrzeli oraz nadmierną produkcję śluzu, który dodatkowo blokuje drogi oddechowe, a ponadto jest doskonałą pożywką dla drobnoustrojów.

     

    Jak rozpoznać przewlekłe zapalenie oskrzeli?

     

     Przy podejrzeniu przewlekłego zapalenia oskrzeli w trakcie badania podmiotowego pacjent zgłasza następujące objawy:

    • przewlekły kaszel z odkrztuszaniem śluzowej, przezroczystej wydzieliny (w przypadku nadkażenia i infekcji – wydzieliny śluzowo-ropnej lub ropnej – żółto-zielonkawej, o nieprzyjemnym zapachu), nasilający się po przebudzeniu;
    •  trudności w oddychaniu, duszność (początkowo wysiłkowa, później także spoczynkowa);
    •  męczliwość, pogorszenie tolerancji wysiłku, senność;
    •  skłonność do infekcji.

     W badaniu przedmiotowym stwierdza się:

    • świsty i furczenia słyszalne nad polami płucnymi;
    • nadmiernie jawny odgłos opukowy;
    • wykładniki duszności (wciąganie międzyżebrzy, drżenie skrzydełek nosa itp.);
    • wydech przez "zasznurowane" usta;
    • obrzęki (świadczące o obecności powikłania choroby – prawokomorowej niewydolności serca);
    • sinicę;
    • palce pałeczkowate (pogrubienie paliczków dalszych, zmiana kształtu i uwypuklenie paznokci) – objaw niedotlenienia i niedostatecznego dostarczania krwi do obwodowych części ciała.

     

    Przewlekłe zapalenie oskrzeli – badania dodatkowe

     

    Charakterystyczny pacjent z przewlekłym zapaleniem oskrzeli to tzw. blue bloater (siny obrzęknięty) – chory otyły, apatyczny, łatwo męczący się. W zaawansowanych stadiach choroby dochodzi jednak do utraty masy ciała, zaników mięśniowych i wyniszczenia.

    Spośród badań dodatkowych ważne znaczenie mają:

    • gazometria – zwykle pacjenci z przewlekłym zapaleniem oskrzeli mają tendencje do hipoksemii (obniżenie ciśnienia parcjalnego tlenu) i do hiperkapnii (wzrost ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla we krwi);
    • spirometria – badanie polegające na pomiarze pojemności życiowej płuc i jej komponentów; dla przewlekłego zapalenia oskrzeli charakterystyczne jest obniżenie tzw. współczynnika Tiffneau (stosunek natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej do pojemności życiowej płuc); świadczy to o obturacji oskrzeli, tzn. o ich zwężeniu i zaburzeniu ich drożności.

     

    Przewlekłe zapalenie oskrzeli – leczenie

     

    Bardzo ważne znaczenie ma eliminacja czynników ryzyka choroby. Palaczy obowiązuje bezwzględny nakaz zerwania z nałogiem. W leczeniu przewlekłego zapalenia oskrzeli wykorzystuje się:

    • leki rozrzedzające oskrzela:
      • beta-2-mimetyki,
      • cholinolityki,
      • teofilinę,
      • steroidy wziewne,
    • leki mukolityczne (wykrztuśne),
    • inhalacje nawilżające i rozszerzające drogi oddechowe (z pary wodnej lub 0,9% NaCl),
    • tlenoterapię, stosowaną głównie u pacjentów w zaawansowanym stadium choroby (aby przyniosła ona efekty, musi być stosowana regularnie, przez większą część doby, tzn. minimum 16 godzin),
    • rehabilitację oddechową (trening mięśni oddechowych, drenaż ułożeniowy, oklepywanie, nauka efektywnego wdechu i wydechu, ćwiczenia ogólnousprawniające),
    • odsysanie śluzu – w przypadku zaczopowania dróg oddechowych przez gęstą wydzielinę niemożliwą do odkrztuszenia.

     

    Przewlekłe zapalenie oskrzeli – zaostrzenie

     

    W przypadku zmiany charakteru odkrztuszanej wydzieliny na ropny, nasilenia kaszlu i duszności oraz pojawienia się gorączki, możemy podejrzewać zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli. Najczęściej jest ono spowodowane nadkażeniem bakteryjnym, a dominującymi patogenami są Haemophilus influenzae, Pseudomonas aeruginosa, Streptococcus pneumoniae oraz Moraxella catarrhalis.

     Zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli wymagają:

    • zwiększenia dawki leków wziewnych (beta-2-mimetyków, cholinolityków),
    • podania antybiotyku (lekiem z wyboru jest amoksycylina, lekami drugiego rzutu są: amoksycylina z kwasem klawulonowym – Augmentin, cefalosporyny II lub III generacji, makrolidy, fluorochinolony),
    • dołączenia steroidu doustnego lub dożylnego,
    • tlenoterapii,
    • zastosowania profilaktyki przeciwzakrzepowej (podanie heparyn drobnocząsteczkowych).

    Zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli może być leczone ambulatoryjnie. Wskazaniami do hospitalizacji są:

    • silna duszność (zwłaszcza spoczynkowa),
    • sinica,
    • zaawansowane stadium choroby,
    • częste zaostrzenia,
    • obecność poważnych chorób przewlekłych,
    • podeszły wiek (powyżej 65 roku życia),
    • brak poprawy mimo leczenia ambulatoryjnego.

    Niejednokrotnie zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli musi być leczone na Oddziale Intensywnej Terapii. Wskazaniami do przyjęcia pacjenta na OIT są:

    • zatrzymanie oddechu, konieczność podłączenia pacjenta do respiratora,
    • ciężka hipoksemia i/lub hiperkapnia, obniżenie pH krwi < 7,25 (kwasica),
    • ciężka duszność,
    • zaburzenia świadomości.

     

    Przewlekłe zapalenie oskrzeli – rokowanie

     

    Przewlekłe zapalenie oskrzeli jest chorobą obarczoną złym rokowaniem. Stopniowo prowadzi do powikłań (np. do prawokomorowej niewydolności serca, rozedmy płuc), pogarszania się jakości życia oraz do przedwczesnego zgonu. Leki stosowane w przewlekłym zapaleniu oskrzeli działają wyłącznie objawowo, nie zwalczają przyczyny choroby. Jedyną metodą spowolnienia postępu choroby jest wczesne wyeliminowanie czynników ryzyka (zwłaszcza zerwanie z nałogiem palenia papierosów).

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.