zarejestruj się zaloguj się

POChP – diagnostyka i leczenie

Tekst: lek. Natalia Wrzesińska
POChP – diagnostyka i leczenie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 05. sierpnia, 2013

Przewlekła obturacyjna choroba płuc, znana częściej jako POChP, jest nieuleczalną i postępującą chorobą. Podstawowym badaniem umożliwiającym rozpoznanie POChP jest spirometria. Istnieją również opracowane kryteria, pozwalające na diagnostykę i określenie ciężkości przewlekłej obturacyjnej choroby płuc ze względu na odpowiednie parametry. Leczenie ma na celu minimalizację objawów, poprawę komfortu życia oraz zmniejszenie postępu choroby.

lek. Natalia Wrzesińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Kiedy należy podejrzewać POChP?

     

    Jeżeli u chorego pojawiają się przewlekła duszność i kaszel, odkrztuszanie plwociny i występują czynniki ryzyka, takie jak przede wszystkim nikotynizm, należy podejrzewać przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP). Szybkie rozpoznanie choroby i wdrożenie odpowiedniego leczenia pozwala na opanowanie objawów i zapobieganie progresji choroby oraz zwiększenie komfortu życia chorego. Przyczyny i objawy choroby opisano w innym artykule. Poniżej omówiono diagnostykę POChP i metody leczenia.

     

    Rozpoznanie choroby

     

    Podstawowym badaniem pozwalającym na rozpoznanie i monitorowanie POChP jest spirometria. Każda osoba po 40 roku życia, która paliła papierosy, powinna mieć wykonane to badanie. Jest to proste badanie, polegające na pomiarach przepływu powietrza, pojemności i objętości płuc w czasie różnych faz cyklu oddechowego.

    Istnieją opracowane kryteria, umożliwiające diagnostykę i określenie ciężkości choroby ze względu na odpowiednie parametry. Mierzy się stosunek FEV1 do FVC, czyli natężonej objętości wydechowej podczas pierwszej sekundy wydechu do natężonej pojemności życiowej po podaniu leku rozkurczowego (np. salbutamolu), czyli tzw. wskaźnik Tiffeneau. Jeśli stosunek wynosi mniej niż 0,7, wówczas można rozpoznać POChP.

    Z kolei na podstawie wartości parametru FEV1 określa się stopień ciężkości obturacji (ograniczenia przepływu powietrza w drogach oddechowych) oraz ryzyko zaostrzeń choroby. Jednak klasyfikacja na podstawie wyników spirometrii nie musi odzwierciedlać wiernie stanu pacjenta.

    W celu oceny klinicznej stopnia ciężkości POChP stworzono specjalny kwestionariusz mMRC (zmodyfikowany kwestionariusz Medical Research Council), oceniający w pięciostopniowej skali (od 0 do 4) stopień nasilenia duszności. Innym narzędziem pozwalającym na ocenę stopnia zaawansowania choroby, a także skuteczności leczenia, jest test CAT (COPD Assessment Test). Ma on 8 pytań dotyczących objawów choroby i stopnia ich odczuwania przez pacjenta.

    W RTG klatki piersiowej chorego na POChP zwiększona jest przejrzystość płuc, czasem widoczne pęcherze rozedmowe. Zwiększa się również wymiar przednio-tylny klatki piersiowej. Widać obniżenie i spłaszczenie kopuł przepony. Tomografia komputerowa może być pomocna w razie wątpliwości diagnostycznych, zwłaszcza w określaniu typu rozedmy.

    W gazometrii krwi tętniczej można wykryć niskie ciśnienie parcjalne tlenu i podwyższone dwutlenku węgla (cechy kwasicy oddechowej). U chorych na POChP, zwłaszcza niepalących oraz ich rodzin, warto wykonać badanie w kierunku niedoboru alfa1-antytrypsyny. W zaostrzeniu choroby, w celu monitorowania niewydolności oddechowej i leczenia tlenem bada się saturację krwi (procent utlenowania krwi). Również w przypadku podejrzenia zaostrzenia choroby można wykonać posiew plwociny.

    POChP może doprowadzać do zmian w układzie krążenia (rozwija się serce płucne), dlatego zawsze warto wykonać u takich pacjentów EKG oraz badanie echo serca. Można również ocenić wydolność wysiłkową pacjenta, stosując test 6-minutowego marszu, próby na bieżni ruchomej lub ergometrze.

    Chorobę różnicuje się przede wszystkim z astmą oskrzelową, ale również z innymi chorobami płuc i niewydolnością serca. Leczenie – zalecenia ogólne, opieka nad chorym. Ważną kwestią przy rozpoczynaniu leczenia POChP jest edukacja chorego i jego rodziny. Największe znaczenie ma uświadomienie chorego o czynnikach ryzyka i przyczynach choroby.

    Poza leczeniem farmakologicznym podstawowe znaczenie ma całkowite zaprzestanie palenia tytoniu, również biernego palenia. Należy wyeliminować także inne czynniki ryzyka, jak zanieczyszczenie powietrza i czynniki zawodowe. W każdym stadium choroby zalecana jest aktywność fizyczna, oczywiście dostosowana do możliwości chorego. Istotne znaczenie ma prawidłowo prowadzona rehabilitacja oddechowa, zwłaszcza u chorych, u których pomimo leczenia utrzymuje się duszność.

    Istotna jest również odpowiednia dieta. Chorzy na POChP nie powinni mieć ani nadwagi (może nasilać objawy choroby), ani niedowagi (zmniejszony wskaźnik BMI jest u tych chorych czynnikiem ryzyka zgonu). Zaleca się szczepienia przeciwko grypie oraz pneumokokom, gdyż infekcje powodują zaostrzenie choroby.

     

    Farmakoterapia w POChP

     

    Leczenie farmakologiczne ma na celu minimalizację objawów, poprawę komfortu życia oraz zmniejszenie postępu choroby. Wybór leków zależy od nasilenia objawów, wyniku spirometrii i ryzyka zaostrzeń.

    Podstawowymi lekami stosowanymi w leczeniu objawowym POChP są leki rozkurczające oskrzela. Wybór leku zależy w tym przypadku przede wszystkim od chorób współistniejących, zwłaszcza układu krążenia. Do wyboru są:

    • beta2-mimetyki wziewne (krótko działające – fenoterol i salbutamol oraz długo działające, tzw. LABA – formoterol i salmeterol),
    • wziewne leki przeciwcholinergiczne powodujące rozkurcz oskrzeli – tiotropium i bromek ipratropium, często łączone w jednym preparacie z beta2-mimetykiem,
    • teofilina (w postaci o przedłużonym działaniu).

    Innymi lekami stosowanymi w POChP są glikokortykosteroidy wziewne, stosowane w celu zapobiegania zaostrzeniom choroby. Nie stosuje się w POChP przewlekle glikokortykosteroidów ogólnoustrojowo.

    U chorych z niedoborem alfa1-antytrypsyny można stosować suplementację tego białka, jest to jednak leczenie bardzo drogie, w Polsce nie refundowane.

    Pomocniczo w celu rozrzedzenia wydzieliny dróg oddechowych można okresowo zastosować leki mukolityczne. Nie stosuje się tych leków przewlekle. U chorych w zaawansowanych stadiach choroby stosuje się paliatywnie morfinę, dzięki której można opanować duszność.

     

    Przewlekłe leczenie tlenem

     

    Przewlekła tlenoterapia w POChP zwykle jest konieczna u chorych w najcięższym, IV stadium choroby. Stosowanie tlenu przez 15 godzin dziennie zwiększa przeżywalność i zwalnia tempo narastania nadciśnienia płucnego. Używa się zwykle stacjonarnych kondensatorów, a tlen podawany powinien być przez maskę.

     

    Leczenie operacyjne POChP

     

    W zaawansowanej rozedmie, gdy pęcherz rozedmowy zajmuje więcej niż 50% objętości płuca i uciska na miąższ płucny, można wykonać operacyjne wycięcie takiego pęcherza rozedmowego (bullektomię).

    Istnieje również możliwość przeszczepienia płuca u chorego na POChP, spełniającego kryteria włączenia na listę oczekujących. Może poprawić jakość życia, jednak nie stwierdza się zwiększonej przeżywalności u tych chorych.

     

    POChP a zabiegi operacyjne

     

    POChP zwiększa ryzyko powikłań okołooperacyjnych związanych z samym znieczuleniem, ale również okresem po operacji. Ważne jest wczesne uruchomienie chorego po operacji. U leżących chorych łatwiej o takie powikłania, jak zapalenie płuc. Badanie spirometryczne powinno się wykonać bezwzględnie przed operacjami kardiochirurgicznymi i torakochirurgicznymi, a w cięższych przypadkach choroby również przed innymi operacjami.

     

    POChP – rokowanie

     

    POChP jest chorobą nieuleczalną i postępującą. Przeciętnie skraca przeżycie o 10–15 lat. Zaostrzenia choroby zwiększają ryzyko zgonu. Rokowanie może poprawić zaprzestanie palenia oraz odpowiednio prowadzona farmakoterapia, dlatego tak ważna jest edukacja pacjenta i stosowanie się do zaleceń lekarskich.

    Autor: lek. Natalia Wrzesińska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Jakie są przyczyny POChP?

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.