zarejestruj się zaloguj się

Ostre zapalenie oskrzeli

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Ostre zapalenie oskrzeli
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 29. lipca, 2014

Ostre zapalenie oskrzeli to najczęściej infekcja wirusowa, rzadziej jej przyczyną są bakterie. Zapalenie ostre trwa zazwyczaj przez kilka tygodni. Objawy ostrego zapalenia oskrzeli to między innymi: kaszel, utrudnione oddychanie, świszcząc oddech i wysoka gorączka. Leczenie tej jednostki chorobowej polega na zwalczaniu objawów. Rzadko podaje się antybiotyk, objawowo można przyjmować środki na kaszel oraz na gorączkę.

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest ostre zapalenie oskrzeli?

     

    Ostre zapalenie oskrzeli to choroba zapalna wywołana przeważnie przez wirusy (najczęściej są to wirusy grypy, paragrypy, RSV, koronawirusy, adenowirusy i rynowirusy). Tylko niecałe 10% ostrych zapaleń oskrzeli spowodowanych jest przez bakterie, takie jak na przykład Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae, Bordetella pertussis. Wyżej wymienione patogeny wnikają do organizmu drogą kropelkową, powodując stan zapalny błony śluzowej oskrzeli, to znaczy jej przekrwienie, zaczerwienienie, obrzęk, wysięk. Aby mówić o zapaleniu ostrym, objawy muszą utrzymywać się maksymalnie 3 tygodnie.

     

    Ostre zapalenie oskrzeli – kto choruje?

     

    Kto jest szczególnie narażony na zachorowanie? Na ostre zapalenie oskrzeli najbardziej narażeni są przedstawiciele skrajnych grup wiekowych, tzn. dzieci oraz osoby w podeszłym wieku. Ponadto zachorowaniu sprzyjają:

    • upośledzenie odporności,
    • przebywanie w dużych skupiskach ludzi,
    • niedoleczone infekcje górnych dróg oddechowych (np. gardła),
    • choroby przewlekłe – zapalenie migdałków, zapalenie zatok, przewlekła obturacyjna choroba płuc, alergie wziewne, choroba refluksowa przełyku, a także palenie tytoniu (zarówno czynne, jak i bierne),
    • narażenie na zanieczyszczenia środowiska.

     

    Jakie są objawy ostrego zapalenia oskrzeli?

     

     Najczęstszymi dolegliwościami zgłaszanymi przez chorych z ostrym zapaleniem oskrzeli są:

    • kaszel – początkowo suchy, a następnie produktywny, z odkrztuszaniem wydzieliny śluzowej (przezroczystej), śluzowo-ropnej lub ropnej (żółto-zielonej),
    • trudności w oddychaniu,
    • świszczący oddech,
    • gorączka,
    • pogorszenie samopoczucia,
    • osłabienie,
    • bóle mięśniowe,
    • katar,
    • ból gardła.

     

    Jak rozpoznać ostre zapalenie oskrzeli?

     

    Ostre zapalenie oskrzeli rozpoznaje się zwykle wyłącznie na podstawie badania podmiotowego, to znaczy wywiadu z pacjentem oraz badania przedmiotowego, w którym lekarz stwierdza zmiany osłuchowe nad polami płucnymi – świsty i furczenia.

    Istotne jest odróżnienie ostrego zapalenia oskrzeli od zapalenia płuc. Za zapaleniem płuc przemawiają:

    • wysoka gorączka (powyżej 38°C),
    • wysoka częstość oddechów (powyżej 24 na minutę),
    • przyspieszone tętno (powyżej 100 na minutę),
    • trzeszczenia wysłuchane przez lekarza nad polami płucnymi.

    W przypadku wątpliwości, lekarz może zlecić RTG klatki piersiowej, które w przypadku zapalenia płuc uwidoczni naciek zapalny.

    Badanie mikrobiologiczne plwociny wykonuje się wyłącznie w sytuacjach, gdy choroba przewleka się, stan chorego się pogarsza, a lekarz podejrzewa etiologię bakteryjną choroby lub bakteryjne nadkażenie wirusowego zapalenia oskrzeli.

     

    Jak leczy się ostre zapalenie oskrzeli?

     

    Z racji tego, że ostre zapalenie oskrzeli ma z reguły łagodny przebieg, w większości przypadków nie ma wskazań do hospitalizacji. Zalecany jest odpoczynek w domu, zaprzestanie palenia tytoniu, ograniczenie aktywności fizycznej i unikanie wychodzenia z domu do czasu ustąpienia dolegliwości.

    Wbrew często spotykanemu mitowi, w leczeniu ostrego zapalenia oskrzeli z reguły nie stosuje się antybiotyków. Ma to związek z patogenami wywołującymi tę chorobę – w większości są to wirusy, a więc mikroorganizmy niewrażliwe na antybiotyki. Istotą leczenia ostrego zapalenia oskrzeli jest zwalczanie objawów choroby. Stosuje się w tym celu leki przeciwgorączkowe (paracetamol) oraz przeciwgorączkowe i przeciwzapalne (np. ibuprofen).

    Dokuczliwym objawem infekcji jest kaszel. Mimo to, stosowanie leków przeciwkaszlowych (np. kodeiny, dekstrometorfanu) nie jest wskazane. Należy bowiem pamiętać, iż kaszel jest pożądanym mechanizmem, naturalnym odruchem służącym odkrztuszeniu wydzieliny z dróg oddechowych i nie należy go hamować. Wyjątkiem jest bardzo uporczywy, suchy kaszel występujący przede wszystkim przy zakażeniu Bordetella pertussis. W celu rozrzedzenia wydzieliny z dróg oddechowych i ułatwienia jej odkrztuszania stosuje się leki mukolityczne (wykrztuśne) – np. preparaty zawierające ambroksol. Należy pamiętać, aby stosować je maksymalnie 4–5 godzin przed snem. W innym przypadku dochodzi do zalegania rozrzedzonej wydzieliny w drogach oddechowych, co może prowadzić do jej nadkażenia.

    W celu ułatwienia odkrztuszania wydzieliny stosuje się również inhalacje nawilżające drogi oddechowe z 0,9% NaCl lub pary wodnej. Warto też pamiętać o spożywaniu dużej ilości płynów. Zalecane jest stosowanie nawilżaczy powietrza (jeżeli nimi nie dysponujemy, sprawdzonym sposobem jest rozwieszenie na kaloryferach wilgotnych ręczników) oraz przebywanie w pomieszczeniach o temperaturze 18–20°C.

    W celu nawilżenia śluzówki oskrzeli i złagodzenia bólu gardła można stosować tabletki lub syropy ziołowe, np. z prawoślazem, tymiankiem. Sprawdzają się także domowe sposoby, takie jak picie mleka z miodem i cytryną, naparu z szałwii.

    Jeżeli ostremu zapaleniu oskrzeli towarzyszy duszność, lekarz może zalecić doraźnie leki rozszerzające oskrzela (np. salbutamol). W przypadku zachorowania na ostre zapalenie oskrzeli w czasie epidemii grypy lekarz może rozważyć zastosowanie leku przeciw wirusowi grypy (zanamiwir, oseltamiwir, amantadyna). Warunkiem jest wczesne podanie leku (maksymalnie 48 godzin od wystąpienia pierwszych objawów choroby).

     

    Ostre zapalenie oskrzeli – powikłania

     

    Ostre zapalenie oskrzeli z reguły jest chorobą łagodną, ustępującą samoistnie. Często po przechorowaniu ostrego zapalenia oskrzeli pacjenci uskarżają się na nadreaktywność oskrzeli utrzymującą się do kilku tygodni. Choroba nie pozostawia jednak trwałych, poważnych powikłań.

    Nadreaktywność oskrzeli oznacza zwiększoną tendencję oskrzeli do obkurczania się w odpowiedzi na różne czynniki, które w danym stężeniu nie wywołują takiej reakcji u zdrowego człowieka. Takimi czynnikami mogą być np. pyłki, chłodne powietrze, wysiłek fizyczny. Objawami obkurczania się oskrzeli są: duszność, suchy kaszel, świszczący oddech. Nadreaktywność oskrzeli powinna ustąpić samoistnie. Jeżeli tak się nie stanie, należy zgłosić się do lekarza celem wykluczenia astmy oskrzelowej i alergii wziewnej.

    Zagrożeniem może być rozprzestrzenienie się stanu zapalnego na dolne drogi oddechowe – zajęcie oskrzelików i płuc. Najczęściej dochodzi do tego u pacjentów z upośledzoną odpornością oraz u chorych, którzy nie stosują się do zaleceń lekarskich, z niedoleczonym zapaleniem oskrzeli. Wówczas stan pacjenta pogarsza się, występuje wysoka gorączka i duszność; konieczne może okazać się leczenie w warunkach szpitalnych.

     

    Ostre zapalenie oskrzeli – profilaktyka

     

    Aby zminimalizować ryzyko zachorowania, należy przede wszystkim unikać czynników zwiększających ryzyko infekcji. W miarę możliwości należy unikać wychłodzenia, przebywania w dużych skupiskach ludzkich, kontaktu z osobami chorymi, narażenia na dym tytoniowy i zanieczyszczenia środowiska.

    Ostre zapalenie oskrzeli może być rezultatem niedoleczonych infekcji górnych dróg oddechowych. Nie powinniśmy zatem bagatelizować tej choroby. Zawsze stosujmy się do zaleceń lekarskich.

    Przed zakażeniem wirusami grypy można ustrzec się za pomocą szczepionki.

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.