zarejestruj się zaloguj się

Międzybłoniak opłucnej

Tekst: lek. Aleksandra Hładoń
Dodane: 08. października, 2013

Międzybłoniak opłucnej (malignant mesothelioma) to rzadko występujący nowotwór, najczęściej diagnozowany u mężczyzn około 60 roku życia. Badania epidemiologiczne jednoznacznie wskazują azbest jako główną przyczynę rozwoju międzybłoniaka opłucnej. Niestety, ze względu na mało charakterystyczne objawy jest on późno rozpoznawany i podejmowane leczenie najczęściej nie przynosi zadowalających efektów.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest opłucna?

     

    Opłucna jest cienką błoną otaczającą płuca. Pełni ona niezwykle ważne funkcje: nie tylko osłania płuca, ale przede wszystkim zmniejsza tarcie podczas oddychania, co jest możliwe dzięki jej budowie. Opłucna składa się z dwóch blaszek:

    • trzewnej – ściśle przylegającej do powierzchni płuc i wypełniającej szczeliny między płatami,
    • ściennej – pokrywającej powierzchnie żeber, przepony i śródpiersia.

    Między tymi dwoma warstwami (blaszkami) znajduje się szczelinowata przestrzeń z minimalną ilością płynu. Płyn zmniejsza tarcie, umożliwia ślizganie się blaszek opłucnej i dzięki temu ułatwia ruch płuc w czasie oddechu. Położenie opłucnej ma decydujące znaczenie dla przebiegu choroby takiej jak międzybłoniak opłucnej. Ścisłe przyleganie do tak ważnych organów, jak serce i płuca sprawia, że nowotwór ten może szybko i agresywnie naciekać na te narządy, co jest najczęstszą przyczyną zgonu pacjentów dotkniętych tą chorobą.

     

    Jaka jest budowa histologiczna opłucnej?

     

    Opłucna składa się z jednowarstwowego nabłonka płaskiego, pod którym znajdują się włókna kolagenowe i sprężyste, a jeszcze głębiej odnajdujemy komórki mięśni gładkich, naczynia krwionośne i limfatyczne.

    Każdy z tych elementów pod wpływem czynników rakotwórczych może ulec przemianie nowotworowej. Najczęściej międzybłoniak opłucnej powstaje ze zmienionych komórek nabłonka (około 50–60% przypadków), rzadziej z tkanki włóknistej – wtedy mówimy o postaci mięsakowatej (10–20%). Najrzadziej występują postacie mieszane oraz guzy niezróżnicowane, w których nie da się określić rodzaju wyjściowych komórek.

     

    Przyczyny międzybłoniaka opłucnej

     

    Badania epidemiologiczne jednoznacznie wskazują na azbest jako główny czynnik powodujący międzybłoniaka opłucnej. Najczęściej choroba występuje wiele lat po narażeniu. Dlatego, mimo że azbest został wycofany i narażenie zminimalizowano, nadal wzrasta liczba zachorowań z powodu odległego w czasie kontaktu z azbestem. Mimo potwierdzonych badań zauważono, że nie u wszystkich chorych udaje się udowodnić narażenie na azbest.

     

    Jak rozpoznać międzybłoniaka opłucnej?

     

    Przebieg choroby jest podstępny. Najczęstszym jej objawem jest ból. Oprócz tego mogą występować objawy wskazujące na infekcję – kaszel, duszność. W bardziej zaawansowanych etapach dochodzi do spadku masy ciała oraz zaburzenia ruchomości klatki piersiowej.

    Gdy występują alarmujące objawy, takie jak długotrwały ból, nieustępujący kaszel i duszność czy spadek masy ciała, wykonuje się różne badania, w tym obrazowe, jak rentgen bądź tomografia klatki piersiowej. Mogą one wykazać płyn, pogrubienie i guzki opłucnej, nie jest to jednak równoznaczne z rozpoznaniem międzybłoniaka opłucnej. Taki obraz jest alarmujący i wymaga dalszych badań. Podstawowym kryterium rozpoznania jest wynik badania histopatologicznego wycinka zmienionej opłucnej.

     

    Pobieranie wycinka opłucnej

     

    Istnieje kilka sposobów na pobranie wycinka opłucnej:

    • ślepa biopsja – nakłuwanie specjalną metalową igłą biopsyjną (ślepa, ponieważ podczas zabiegu nie ma możliwości kontroli miejsca pobrania tkanki, dlatego niestety rzadko udaje się uzyskać reprezentatywny materiał),
    • wideotorakoskopia, czyli wprowadzenie poprzez niewielkie nacięcie narzędzia z kamerą, którym można nie tylko pobrać materiał z podejrzanego miejsca, ale również wzrokowo ocenić zasięg nowotworu (jest to najlepsza z dostępnych obecnie metod),
    • otwarta biopsja chirurgiczna – chirurg pobiera wycinek poprzez rozcięcie klatki piersiowej (minitorakotomia).

     

    Leczenie międzybłoniaka opłucnej

     

    Niestety, ze względu na mało niepokojące objawy, międzybłoniak opłucnej jest późno rozpoznawany. Bliskie sąsiedztwo ważnych życiowo narządów jest bardzo niekorzystne, gdyż nowotwór może naciekać okoliczne tkanki. Stąd możliwości terapeutyczne można podzielić na:

    • leczenie paliatywne – u osób z dużym zaawansowaniem choroby. Jego celem jest ograniczenie uciążliwych objawów, co osiąga się poprzez:
      • zmniejszenie masy guza (cytoredukcja) – wykonuje się je, aby zapobiegać bądź zmniejszać nasilenie objawów uciskowych, zniekształcenie i unieruchomienie klatki piersiowej. Masę nowotworu można zmniejszyć podczas zabiegu operacyjnego, ale również poprzez chemioterapię i radioterapię;
      • leczenie przeciwbólowe – stosuje się środki farmakologiczne o działaniu przeciwbólowym – głównie opioidowe. Jednak u pacjentów z dolegliwościami bólowymi klatki piersiowej z wyboru stosuje się paliatywną radioterapię;
      • zapobieganie nagromadzaniu się płynu w opłucnej – duża ilość płynu, która powstaje w przebiegu choroby nowotworowej opłucnej, może uciskać miąższ płuca, dawać objawy duszności, upośledzać wymianę gazową. Dlatego pomiędzy blaszki opłucnej wprowadza się środki powodujące zarośnięcie jamy opłucnej („sklejenie” blaszek). Taki zabieg, nazywany pleurodezą, zapobiega gromadzeniu się płynu w jamie opłucnej. Stosowane substancje to talk, antybiotyki (np. doksycyklina) i cytostatyki;
    • leczenie doszczętne – największe szanse osiągnięcia pełnego wyzdrowienia dotyczą młodych pacjentów z niskim zaawansowaniem miejscowym nowotworu (gdy masa guza jest niewielka i nie stwierdza się naciekania okolicznych struktur). Najlepiej rokuje nabłonkowa postać nowotworu. Jedynie u nielicznych pacjentów jest możliwe przeprowadzenie doszczętnego zabiegu operacyjnego, a tylko takie leczenie stwarza szansę pełnego powrotu do zdrowia. Często operacja jest uzupełniana radioterapią. Chemioterapia jest stosowana w zaawansowanych postaciach choroby, u części chorych obserwuje się regresję guza, jednak najczęściej jest to krótkotrwały efekt.

    Międzybłoniak opłucnej ma agresywny przebieg. Najczęstszą przyczyną zgonu jest miejscowe zaawansowanie procesu nowotworowego – naciekanie i ucisk otaczających tkanek. Średni czas przeżycia pacjentów od momentu rozpoznania choroby to 4–18 miesięcy.

    Autor: lek. Aleksandra Hładoń
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Międzybłoniak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.