zarejestruj się zaloguj się

Kto może zachorować na pylicę płuc?

Tekst: Sylwia Mróz
Dodane: 25. października, 2013

Pylice to choroby płuc wywołane śródmiąższowym odkładaniem się pyłów. Dzieli się je na kolagenowe oraz niekolagenowe. Choroby te mogą powodować liczne powikłania, między innymi przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozedmę płuc czy niewydolność oddechową. Najbardziej narażone na zachorowanie na pylice są osoby pracujące na przykład w kopalniach, w kamieniołomach, w przemyśle hutniczym, jak również przy usuwaniu materiałów azbestowych.

SPIS TREŚCI:

    Pylica płuc – rodzaje

     

    Pylice dzieli się na kolagenowe i niekolagenowe. Te pierwsze spowodowane są przez ekspozycję na pyły, które mają właściwości pobudzające włóknienie płuc. Prowadzą do trwałego uszkodzenia lub zniszczenia struktury pęcherzyków płucnych. W tej grupie wyróżnia się:

    • pylicę krzemową (silicosis),
    • pylicę azbestową (asbestosis),
    • pylicę górników kopalń węgla,
    • pylicę talkową (talcosis),
    • pylicę aluminiową (aluminosis).

    Pylice niekolagenowe natomiast wywołane są przez pyły o słabym działaniu zwłókniającym i nie prowadzą do zniszczenia struktury pęcherzyków płucnych. Są to m.in.:

    • pylica żelazowa (siderosis),
    • pylica cynowa (stannosis),
    • pylica wywołana siarczanem baru (baritosis).

    Dany typ pylicy ma związek z wykonywaną przez chorego, zwykle przez wiele lat, pracą, stąd pytanie, kto może zachorować na pylicę płuc?

     

    Mechanizm powstawania zmian w płucach

     

    Płuca są narządem elastycznym, pokrytym delikatną błoną – opłucną. Zbudowane są z oskrzeli, rozwidlających się potem na oskrzeliki i ostatecznie na pęcherzyki płucne, w których zachodzi prawidłowy proces wymiany gazowej. Płuca dzięki swojej budowie mogą swobodnie rozprężać się podczas wdechu i wracać do stanu wyjściowego w fazie wydechu.

    Najpoważniejsze zmiany w tym narządzie powodują pylice kolagenowe, które przyczyniają się do włóknienia tkanki płucnej. Upośledza to efektywne ruchy płuc podczas wdechu i wydechu.

    1. Pylica krzemowa wywołana jest wdychaniem krzemionki krystalicznej. Narażone na nią są osoby pracujące przy budowie tuneli i szybów, w kamieniołomach, w przemyśle hutniczym, porcelanowym lub podczas produkcji materiałów ogniotrwałych. Pył krzemionki dociera do światła pęcherzyków płucnych i jako ciało obce jest pochłaniany przez szczególny typ komórek, odpowiedzialnych za reakcję obronną organizmu – makrofagi. Komórki te, wypełnione pyłem, przenikają do tkanki śródmiąższowej płuc, gdzie ulegają rozpadowi i uwalniają substancje odpowiedzialne za włóknienie tkanki płucnej. Proces ten prowadzi do powstania guzków, które są budowane z koncentrycznie ułożonych włókien kolagenowych wypełnionych zmianami hialinowymi – kwasochłonnymi masami powstałymi na skutek zaburzenia przemiany białek. Wokół guzka widoczne są złogi pyłu oraz przetrwałe makrofagi, które tworzą charakterystyczną koronę. Guzki mogą zlewać się w większe, tworząc rozległe zmiany.
    2. Bardzo podobnie przebiega rozwój pylicy górników kopalń węgla, spowodowanej wdychaniem pyłu kopalnianego. Ogniskowe włóknienie tkanki płucnej przybiera tu postać drobnych guzków.
    3. Głównym narażeniem na rozwój pylicy azbestowej jest praca przy usuwaniu wyrobów azbestowych w budownictwie. Mechanizm przenikania włókien azbestu jest analogiczny do przenikania pyłu krzemu i kopalnianego, część z nich dostaje się jednakże również do opłucnej. Reakcją na włókna jest proces zapalny, powodujący rozlane włóknienie śródmiąższowe tkanki płucnej, któremu towarzyszą zmiany opłucnowe.

    Pylice niekolagenowe powodują tylko nieznaczny odczyn ze strony tkanki płucnej o charakterze niewielkiego nacieku komórkowego, bez zmian kolagenowych. Zmiany te są często odwracalne i nie niszczą tkanki płucnej.

     

    Objawy pylicy płuc

     

    Choroba rozwija się zwykle po kilkunastoletnim narażeniu i przez dłuższy czas przebiega bezobjawowo. W miarę postępu włóknienia i rozwoju zmian guzowatych pojawia się duszność oraz kaszel. Zwłóknienie płuc wiąże się z rozwojem nadciśnienia w krążeniu płucnym i wynikającym z niego sercem płucnym (niewydolnością prawej komory serca). Mogą także pojawić się objawy związane z powikłaniami – rozedmą i przewlekłym zapaleniem oskrzeli. Należy do nich przede wszystkim kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny, szczególnie rano.

     

    Jak rozpoznać pylicę?

     

    Zatem kto może zachorować na pylicę płuc? Podstawą rozpoznania jest znaczące narażenie zawodowe oraz zmiany radiologiczne. W RTG klatki piersiowej widoczne są drobne, okrągłe zacienienia, dobrze wysycone i ostro odgraniczone. Dokładniejszym badaniem jest TKWR (tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości), wskazana głównie w diagnostyce różnicowej i w wątpliwych przypadkach. Mało przydatne dla rozpoznania są badania czynnościowe, np. spirometria. Często nie korelują one z rozległością zmian w RTG.

    Szczególną postacią współistnienia pylicy górników kopalń węgla z reumatoidalnym zapaleniem stawów jest zespół Caplana. Rreumatoidalne zapalenie stawów (RZS) charakteryzuje się bólem i obrzękiem zajętych stawów (głównie rąk), z ograniczeniem ich ruchomości. Występuje sztywność poranna stawów, ustępująca stopniowo podczas ruchu. Maleje także siła mięśni. Oprócz zmian w RTG należy zbadać obecność czynnika reumatoidalnego we krwi.

     

    Powikłania i leczenie pylicy płuc

     

    Rozedma i przewlekłe zapalenie oskrzeli to najczęstsze powikłania pylic. Rozedma płuc charakteryzuje się zniszczeniem ścian oskrzelików i nieprawidłowym powiększeniem przestrzeni powietrznych w płucach. Skutkiem tego jest nadmierne upowietrznienie narządu przy zmniejszeniu ilości pęcherzyków płucnych.

    Przewlekłe zapalenie oskrzeli to stan zapalny błony śluzowej oskrzeli, utrzymujący się przez większość dni w ciągu trzech miesięcy w roku. Obie dolegliwości skutkują pojawieniem się duszności i nieuchronnie prowadzą do niewydolności prawej komory serca.

    Kolejnym możliwym powikłaniem jest rozwój gruźlicy płuc. Jest to choroba zakaźna, wywołana prątkiem gruźlicy, na którą najbardziej narażone są osoby z obniżoną odpornością. Jej charakterystycznym objawem jest przewlekły kaszel, początkowo suchy, a potem wilgotny, z odkrztuszaniem śluzowo-ropnej wydzieliny, czasami zdarza się krwioplucie. W zaawansowanej postaci dochodzi do niewydolności oddechowej.

    Przede wszystkim należy przerwać narażenie na wdychanie szkodliwych pyłów. W tym celu usuwa się źródła pylenia i stosuje maski ochronne w zakładach pracy. W leczeniu ostrej pylicy płuc stosuje się duże dawki glikokortykosteroidów. W postaci przewlekłej wskazana jest tlenoterapia.

    Tagi: pylica płuc
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Rodzaje pylic płuc

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.