zarejestruj się zaloguj się

Infekcja bakteryjna czy wirusowa? Jak odróżnić zakażenie bakteryjne od wirusowego?

Tekst: lek. Marta Cygoń
Infekcja bakteryjna czy wirusowa? Jak odróżnić zakażenie bakteryjne od wirusowego?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 05. października, 2016

Ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych może być wywołane infekcją bakteryjną lub wirusową. Określenie, czy mamy do czynienia z infekcją wirusową, czy bakteryjną ma istotne znaczenie dla postępowania z chorym i właściwego leczenia schorzenia. Choć na podstawie samych objawów klinicznych trudno ustalić czynnik chorobotwórczy, warto zapoznać się z różnicami w przebiegu wirusowego i bakteryjnego zapalenia gardła.

lek. Marta Cygoń
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Infekcja bakteryjna czy wirusowa? Jak je odróżnić?

     

    Jednym z dominujących schorzeń, które dotyka pacjentów w każdym wieku w okresie jesienno-zimowym jest ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych, inaczej nazywane anginą. Najczęściej choroba spowodowana jest infekcją wirusową (choroba przeziębieniowa), znacznie rzadziej anginę wywołują bakterie (zwykle jest to paciorkowiec beta-hemolizujący grupy A).

    Bardzo rzadko ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych stanowi jeden z objawów choroby wirusowej – mononukleozy zakaźnej. Jak odróżnić infekcję bakteryjną od wirusowej?

    Różnicowanie pomiędzy infekcjami wirusowymi a infekcjami bakteryjnymi jest istotne ze względu na odmienne sposoby leczenia. Trzeba jednak wiedzieć, że odróżnienie podłoża choroby jedynie na podstawie objawów klinicznych może być bardzo trudne ze względu na podobieństwa w obrazie chorobowym tych schorzeń. Z pomocą przychodzą badania laboratoryjne, obrazowe i mikrobiologiczne.

    Standardowym badaniem w diagnostyce ostrego zapalenia gardła, które pozwoli na ustalenie czy występuje infekcja wirusowa, czy bakteryjna, jest posiew wymazu z gardła i migdałków. Wymaz pobiera się jednak jedynie u chorych, których objawy sugerują anginę paciorkowcową. Istnieje bowiem grupa pacjentów będących bezobjawowymi nosicielami paciorkowca, u których bakteria ta nie wywołuje choroby, a występujące symptomy są wynikiem zakażenia wirusowego. W tym przypadku wprowadzenie antybiotykoterapii byłoby bezcelowe.

     

    Wirusowe zapalenia gardła – objawy

     

    Wirusy są najczęstszą przyczyną ostrego zapalenia gardła i migdałków. W większości przypadków odpowiadają za rozwój przeziębienia, którego objawy, pomimo wielu wspólnych cech, różnią się nasileniem, przebiegiem i charakterystyką od symptomów anginy wywołanej bakteriami. Do najbardziej charakterystycznych objawów infekcji wirusowej należą:

    • niewielka gorączka lub prawidłowa temperatura ciała;
    • brak nalotu na migdałkach;
    • miernie nasilone uczucie „rozbicia”.

    Infekcja wirusowa ma przebieg mniej gwałtowny niż angina paciorkowcowa, objawy cechują się mniejszym nasileniem, a ogólny stan chorego nie nasuwa podejrzenia poważnej choroby.

    Wiek pacjenta również sugeruje podłoże schorzenia. Prawdopodobieństwo występowania anginy paciorkowcowej maleje u chorych po 15. roku życia, natomiast po 45. są to już tylko pojedyncze przypadki.

    Leczenie zakażenia wirusowego nie wymaga podawania antybiotyków. Stosuje się leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, a także preparaty działające miejscowo na błonę śluzową gardła oraz jamy nosowej, które wykazują właściwości antyseptyczne, przeciwbólowe, zmniejszające przekrwienie i ułatwiające rozrzedzenie śluzu.

     

    Angina paciorkowcowa – bakteryjne zapalenie gardła

     

    Ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych tylko w około 20% spowodowane jest infekcją bakteryjną. Najczęściej angina wywołana jest paciorkowcem beta-hemolizującym z grupy A – Streptococcus pyogenes. Charakteryzuje się nagłym początkiem wystąpienia objawów i ich znacznym nasileniem. Najważniejsze objawy sugerujące infekcję bakteryjną to:

    • bardzo silny ból gardła, znacznie utrudniający połykanie pokarmów;
    • wysoka gorączka, powyżej 38oC;
    • język początkowo obłożony, później „malinowy”;
    • niewystępowanie kaszlu i nieżytu nosa.

    Angina paciorkowcowa jest najbardziej prawdopodobna u osób między 5. a 15. rokiem życia oraz u pacjentów, którzy mieli kontakt z chorym. Lekarz stawia diagnozę na podstawie obrazu klinicznego pacjenta oraz wyniku tzw. szybkiego testu na obecność antygenu paciorkowca w wymazie z gardła.

    W niektórych przypadkach konieczny może okazać się posiew wymazu z gardła i migdałków. Leczenie anginy paciorkowcowej polega na stosowaniu antybiotyku, dlatego ważne jest jak najszybsze ustalenie czynnika, który wywołuje chorobę.

     

    Mononukleoza zakaźna a infekcja bakteryjna – jakie są różnice?

     

    Mononukleoza zakaźna wywoływana przez wirusa Epsteina i Barr (EBV) to rzadko występująca przyczyna ostrego zapalenia gardła i migdałków podniebiennych, o przebiegu mogącym sugerować rozwój anginy paciorkowcowej. Z tego powodu często zostaje mylnie zdiagnozowana i leczona antybiotykami. Schorzenie dotyczy najczęściej osób pomiędzy 14. a 24. rokiem życia. Do charakterystycznych objawów mononukleozy należą:

    • powiększone migdałki, które pokryte są charakterystycznym wysiękiem;
    • silny ból gardła, utrudniający swobodne połykanie;
    • powiększenie śledziony oraz węzłów chłonnych;
    • symptomy ogólne: ból głowy, brzucha, nudności, złe samopoczucie, męczliwość.

    Postawienie diagnozy ułatwiają badania dodatkowe, które wykazują wysoki poziom leukocytów we krwi wraz z obecnością limfocytów atypowych oraz obecność przeciwciał przeciw EBV. Leczenie mononukleozy zakaźnej polega na stosowaniu leków przeciwzapalnych i przeciwgorączkowych, unikaniu urazów oraz nadmiernej aktywności ruchowej, a także kontroli nawodnienia.

     

    Infekcja wirusowa a bakteryjna – dlaczego nie można ich mylić?

     

    Ustalenie, czy mamy do czynienia z wirusową czy bakteryjną infekcją gardła i migdałków podniebiennych ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego leczenia choroby. Nie wszyscy pacjenci są świadomi, że antybiotykoterapia w przypadku zakażenia wirusowego jest nieskuteczna i niesie za sobą niepożądane konsekwencje.

    Trzeba wiedzieć, że antybiotyki działają również na dobroczynne bakterie znajdujące się w jelitach, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Ponadto nadużywanie tych leków powoduje wzrost oporności bakterii na ten rodzaj preparatów.

    Odpowiedni dobór terapii umożliwia ograniczenie rozszerzania się choroby. Przykładowo już po 24 godzinach od podania leku pacjent z anginą paciorkowcową przestaje być zakaźny dla otoczenia. Szybkie wdrożenie leczenia pozwala również zminimalizować ryzyko powikłań schorzenia, np. ropnego zapalenia ucha środkowego, ropnego zapalenia zatok przynosowych, gorączki reumatycznej czy ostrego kłębuszkowego zapalenia nerek.

    Podanie pacjentowi z mononukleozą zakaźną antybiotyków – amoksycyliny lub ampicyliny może spowodować pojawienie się plamisto-grudkowej, swędzącej wysypki.

    Dodatkowo chorym z powiększeniem śledziony zaleca się unikanie urazów i nadmiernego wysiłku, by zmniejszyć ryzyko pęknięcia tego narządu. W tym przypadku znajomość czynnika wywołującego chorobę również ma duże znaczenie dla odpowiedniego postępowania z pacjentem.

    Autor: lek. Marta Cygoń
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.