zarejestruj się zaloguj się

Duszący kaszel

Tekst: lek. Mateusz Spałek
Duszący kaszel
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 17. marca, 2015

Kaszel jest objawem wielu różnych chorób, nie tylko układu oddechowego. Kaszel, któremu towarzyszy uczucie duszności jest objawem astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), infekcji wirusowej, rozstrzenia czy zapalenia oskrzeli. Duszący kaszel to efekt rozwoju refluksu żołądkowo-przełykowego. Z kolei duszący kaszel w nocy i nad ranem może pojawić się u osób palących tytoń – jest to tak zwany kaszel palacza.

lek. Mateusz Spałek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Uczucie duszności i kaszel

     

    Jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do lekarza jest kaszel. W celu ustalenia jego przyczyny powinno się na początku określić jego charakter w zakresie długości trwania. Wyróżnia się kaszel:

    • ostry – trwający krócej niż 3 tygodnie, głównie z powodu infekcji górnych dróg oddechowych, zaostrzenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, zatorowości płucnej lub zapalenia płuc,
    • podostry – trwający między 3 a 8 tygodni,
    • przewlekły – trwający więcej niż 8 tygodni.

    Odruch kaszlu może mieć różne nasilenie. Znaczna część pacjentów określa swoje objawy jako duszący kaszel. Należy pamiętać, że duszność jest określeniem subiektywnego odczucia braku powietrza, a przy odruchu kaszlu taki stan zwykle występuje. Nasilenie stopnia duszności i jednocześnie dyskomfortu jaki odczuwa pacjent jest bardzo trudne. W warunkach szpitalnych bada się saturację, a więc wysycenie krwi tlenem.

    Duszący kaszel może być spowodowany wieloma chorobami oraz stanami. Najczęstszą z nich jest kaszel w przebiegu zespołu spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła, alergii, astmy oraz refluksu żołądkowo-przełykowego. Niedocenioną przyczyną duszącego kaszlu jest kaszel palacza – większość chorych ze swoimi objawami nie zgłasza się do lekarza. Duszący kaszel może być również skutkiem wielu innych chorób układu oddechowego (w tym nowotworów), stosowania niektórych leków, a nawet mieć podłoże psychogenne (depresja maskowana).

     

    Przyczyny duszącego kaszlu w chorobach dróg oddechowych

     

    Częstymi przyczynami duszącego kaszlu są choroby górnych dróg oddechowych. Poza przeziębieniem (które wywołuje kaszel ostry, a rzadko kiedy przewlekły), duszący kaszel może być skutkiem zespołu przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Choroba objawia się jako uczucie ciągłego spływania wydzieliny po gardle, chociaż czasami brak jest jakichkolwiek objawów poza kaszlem. Jej przyczyna nie jest dokładnie znana – sugeruje się związek z alergiami (alergiczny nieżyt nosa) i innymi przewlekłymi chorobami górnych dróg oddechowych (wazomotoryczny nieżyt nosa). Najważniejszą metodą diagnostyczną jest dokładne obejrzenie ściany gardła. Stosuje się leczenie przyczynowe (np. antyalergiczne) oraz objawowe (rozrzedzanie wydzieliny).

    Astma oskrzelowa to druga najczęstsza przyczyna opisywanych dolegliwości. Tu pojawia się duszący kaszel w nocy, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Ten typ dolegliwości charakterystyczny jest dla schorzeń, którym towarzyszy tak zwana obturacja dróg oddechowych, czyli ich zwężenie, które upośledza swobodny przepływ powietrza. Suchy kaszel towarzyszący napadowi astmy występuje zwykle ze słyszalnymi świstami i uczuciem duszności. Diagnostyka astmy wymaga wykonania badania spirometrycznego oraz testów alergicznych. Leczenie opiera się na podawaniu wziewnych glikokortykosteroidów oraz leków rozszerzających oskrzela.

    Infekcje układu oddechowego (w szczególności infekcje wirusowe) mogą prowadzić do powstawania przejściowej nadwrażliwości oskrzeli z pozostawieniem przewlekłego kaszlu nawet do 8 tygodni po zakończeniu choroby. Niektóre zakażenia bakteryjne (Mycoplasma pneumoniae, Chlamydophila pneumoniae, Bordetella pertussis) także związane są z duszącym kaszlem u chorych. Szczególnie silny duszący kaszel (prowadzący nawet do wymiotów) występuje w przebiegu infekcji ostatnią z wymienionych bakterii – powoduje ona krztusiec (koklusz).

     

    Refluks – przyczyna duszącego kaszlu

     

    Refluks żołądkowo-przełykowy, dający znany wielu pacjentom objaw zgagi i cofania się pokarmu to stan, w którym zawartość żołądka wraz z kwasem solnym nieprawidłowo cofa się do przełyku, powodując:

    • podrażnienie receptorów nerwowych w dystalnej części przełyku, prowadzące do wystąpienia odruchu kaszlu,
    • stymulację receptorów w górnych drogach oddechowych,
    • stymulację receptorów w dolnych drogach oddechowych.

    Jest to jedna z najczęstszych przyczyn przewlekłego kaszlu u osób dorosłych (sugeruje się, że może nawet najczęstsza). Czasami to właśnie kaszel jest pierwszym objawem niezdiagnozowanego wcześniej refluksu. Choroba wymaga diagnostyki gastroenterologicznej (gastroskopii, pH-metrii) oraz odpowiedniego leczenia (zachowawczego lub przyczynowego).

     

    Duszący kaszel jako kaszel palacza

     

    Duszący kaszel może być również skutkiem przewlekłego zapalenia oskrzeli. Istnieje medyczna definicja tego schorzenia – przewlekłe zapalenie oskrzeli to obecność kaszlu i plwociny przez większość dni w ostatnich trzech miesiącach na rok w okresie dłuższym niż dwa kolejne lata, gdy wykluczono inne przyczyny kaszlu. Prawie wszyscy pacjenci z przewlekłym zapaleniem oskrzeli to palacze tytoniu, jedynie u niewielkiej liczby chorych przyczyna choroby jest inna (pyły, opary, częste infekcje wirusowe).

    Chorobę charakteryzuje duszący kaszel oraz biała lub przezroczysta plwocina, odpluwana głównie rano. Zmiana koloru plwociny sugeruje infekcję górnych dróg oddechowych oraz inne choroby układu oddechowego. U każdej osoby z kaszlem palacza należy zachować czujność – zmiana charakteru kaszlu może sugerować rozwój nowotworu. Najlepszym sposobem leczenia jest zaprzestanie palenia. Doraźnie lekarz może zalecić leki rozszerzające oskrzela, rzadko kiedy wziewne steroidy.

     

    Duszący kaszel po lekach

     

    Obecnie bardzo wielu pacjentów leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego i innych chorób kardiologicznych. Jednym z najskuteczniejszych i najczęściej stosowanych leków są inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-inhibitory, np. kaptopril). Niestety działaniem niepożądanym ich zażywania może być duszący kaszel z towarzyszącymi innymi objawami (drapanie i swędzenie w gardle).

    Pojawia się najczęściej już w pierwszych dniach leczenia, chociaż czasami duszący kaszel może wystąpić do 6 miesięcy od rozpoczęcia terapii ACE-inhibitorem. Rozwiązaniem jest zaprzestanie stosowania leków z tej grupy (tylko pod kontrolą lekarza!) oraz zamiana na lek działający w podobnym mechanizmie z grupy antagonistów receptora angiotensyny II (sartany). Kaszel zwykle ustępuje do 4 dni po odstawieniu ACE-inhibitora.

     

    Duszący kaszel jako objaw raka płuc

     

    Wbrew pozorom rak płuc stosunkowo rzadko wywołuje duszący kaszel (około 2% przypadków przewlekłego kaszlu). Należy jednak zachować szczególną czujność w następujących sytuacjach:

    • zmiana charakteru kaszlu palacza (znaczne nasilenie bez przyczyny, zmiana charakteru wydzieliny, silne duszności),
    • kaszel, który utrzymuje się powyżej miesiąca od całkowitego rzucenia palenia,
    • krwioplucie niezwiązane z infekcją dróg oddechowych.

     

    Duszący kaszel w innych chorobach

     

    Opis powyższych stanów nie wyczerpuje wszystkich możliwości. Przewlekły duszący kaszel może występować też między innymi w:

    • rozstrzeniach oskrzeli,
    • przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (kaszlowi w POChP towarzyszy odpluwanie wydzieliny),
    • eozynofilowym zapaleniu oskrzeli,
    • rozmiękaniu chrząstek tchawicy i krtani,
    • obecności różnych zmian w drogach oddechowych (np. malformacji tętniczo-żylnej),
    • zespole Adie,
    • przedwczesnych skurczach komorowych.
    Autor: lek. Mateusz Spałek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.