zarejestruj się zaloguj się

Astma a sport

Tekst: Marta Cygoń
Astma a sport
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 06. listopada, 2013

Trudno byłoby zliczyć korzyści płynące dla naszego organizmu z czynnego uprawiania sportu. Powszechnie znane jest jego dobroczynne działanie na samopoczucie i prawidłowe funkcjonowanie organizmu, a przez to zdrowe i długie życie. Czy jednak osobom chorującym na astmę oskrzelową ruch służy podobnie jak nieobciążonym chorobą? Okazuje się, że pacjentom z astmą również zaleca się regularną aktywność ruchową.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest astma?

     

    Astma jest zapalną chorobą dróg oddechowych, charakteryzującą się nadreaktywnością oskrzeli. Oznacza to niewspółmierną reakcję po ekspozycji na bodźce obojętne dla większości ludzi. Przyczyną wszystkich objawów charakterystycznych dla schorzenia jest stan zapalny toczący się w błonie śluzowej oskrzeli. Pod wpływem czynnika wywołującego dochodzi do uwolnienia licznych mediatorów (substancji) przez komórki budujące drogi oddechowe. Powoduje to skurcz mięśni gładkich oskrzeli, prowadzący do obturacji, czyli zwężenia. Trzeba jednak pamiętać, że jest to stan odwracalny, który może ustąpić samoistnie lub wymaga zastosowania odpowiednich leków.

    Stale obrzęknięta błona śluzowa oraz nadmiernie wydzielany i gromadzony śluz, zalegający w drogach oddechowych także ograniczają przepływ powietrza przez drogi oddechowe. Zaostrzenie choroby, czyli – inaczej mówiąc – napad astmatyczny, przebiega z nagłym pojawieniem się kaszlu, świszczącego oddechu, duszności i uczucia ucisku w klatce piersiowej.

    Ze względu na przyczynę wywołującą astmę, chorobę tę możemy podzielić na alergiczną i niealergiczną. Różnią się one mechanizmem prowadzącym do wystąpienia groźnych objawów oraz czynnikami wywołującymi ten stan. Należy zwrócić uwagę, że znane z codziennego życia alergeny (substancje wywołujące reakcję alergiczną), mogą przyczynić się do zapoczątkowania napadu astmatycznego. Są to przede wszystkim:

    • sierść zwierząt domowych,
    • roztocza kurzu,
    • pyłki roślin,

    Do innych czynników odgrywających rolę w wyzwalaniu zaostrzeń choroby należą między innymi:

    • zakażenia wirusowe układu oddechowego,
    • dym tytoniowy (także wdychany podczas tzw. palenia biernego),
    • niektóre leki (np. aspiryna),
    • zmiany temperatury lub wilgotności,
    • silne emocje,
    • zanieczyszczenie powietrza atmosferycznego.

     

    Dziecko z astmą a WF

     

    W przypadku osób zmagających się z tą chorobą warto rozważyć tytułowe zagadnienie: astma a sport. Rodzice chorych dzieci niejednokrotnie pytają, czy zwalniać dziecko z astmą z zajęć WF? Odpowiedź brzmi: absolutnie nie. Oczywiście wymagana jest konsultacja z lekarzem prowadzącym na temat stanu zdrowia dziecka oraz poinformowanie nauczyciela wychowania fizycznego o występowaniu choroby u ucznia. Umożliwi to skomponowanie odpowiedniego zestawu ćwiczeń oraz modyfikację zajęć, tak by nie stanowiły one zagrożenia.

    Aktywność fizyczną należy rozpocząć od odpowiedniej rozgrzewki. Stanowi ona niemalże najważniejszą część ćwiczeń. Ważny jest również sposób oddychania. Ćwiczenia oddechowe uczą dziecko prawidłowego sposobu wentylacji podczas ruchu i mogą stanowić urozmaicenie zajęć. Powinno się nauczyć dziecko głębokiego oddychania, zwłaszcza w przerwach między ćwiczeniami, wydłużonego wydechu oraz wykonywania wdechu przez nos, a wydechu przez usta. Zalecane są również liczne przerwy w treningu.

    Chore dziecko powinno uprawiać sport zawsze pod okiem osoby dorosłej. Uczestniczenie ucznia w zajęciach wychowania fizycznego nie tylko pozytywnie wpływa na jego kondycję fizyczną, ale i ogólny rozwój oraz przebieg choroby. Ma również znaczenie psychologiczne. Mały pacjent nie czuje się ograniczany przez chorobę oraz wyobcowany z grupy rówieśników.

    Zazwyczaj astma rozwijająca się w wieku dziecięcym ma podłoże alergiczne, dlatego tak ważne jest miejsce, w którym dziecko uprawia sport. Jeżeli występuje alergia na pyłki, wskazane jest zaprzestanie aktywności fizycznej na zewnątrz w czasie pylenia danej rośliny. Zakurzone sale gimnastyczne są siedzibą roztoczy będących częstymi alergenami, dlatego lepiej zrezygnować z zajęć w takich miejscach.

    Kontynuując temat astma a sport, trzeba wiedzieć, że nie bez znaczenia pozostaje dobór dyscypliny sportowej. Astmatykom poleca się przede wszystkim pływanie. Dlatego baseny czy aquaparki są idealnym miejscem do uprawiania sportu przez chore dzieci. Gimnastyka lub gry zespołowe także stanowią dobrą alternatywę dla malucha z astmą oskrzelową. Piesze wycieczki górskie podczas sprzyjającej pogody są kolejną propozycją na aktywność fizyczną dla całej rodziny. Należy jednak pamiętać o wpływie zimnego lub suchego powietrza. Najlepiej więc unikać sportów takich, jak narciarstwo lub snowboard, biegi wyczynowe czy kolarstwo górskie.

     

    Dorośli z astmą a uprawianie sportu

     

    Pozostając w temacie astma a sport, warto zaznaczyć, że astma oskrzelowa nie powinna być wymówką do rezygnacji z uprawiania sportu. O ile choroba jest dobrze kontrolowana i prawidłowo leczona, nie ma przeciwwskazań do codziennej aktywności fizycznej. Co więcej, jest ona zalecana pacjentom ze względu na pozytywny wpływ na przebieg schorzenia.

    Duszność pojawiającą się w trakcie ćwiczeń należy dobrze zakwalifikować. Nie zawsze jest ona oznaką zaostrzenia choroby, może po prostu świadczyć o słabej kondycji fizycznej pacjenta. Jednakże każdy niepokojący objaw towarzyszący treningowi stanowi wskazanie do jego przerwania.

    Również w przypadku osób dorosłych sportem rekomendowanym jest pływanie, ale też inne ćwiczenia aerobowe (takie jak jazda na rowerze czy bieganie) mogą być uprawiane przez astmatyków.

    Dobrym sposobem na bezpieczne ćwiczenie jest stosowanie wziewnego, szybko działającego β2-mimetyku przed rozpoczęciem treningu. Lek ten nie tylko zabezpiecza drogi oddechowe przed zwężeniem, ale również poprawia wydolność fizyczną. Zasady treningu są dla tej grupy wiekowej takie same. Rozpoczynamy rozgrzewką, skupiamy się na oddychaniu, robimy przerwy w wysiłku i kończymy ćwiczeniami relaksująco-rozciągającymi. Należy pamiętać o unikaniu ostrego, zimnego powietrza czy gwałtownych zmian temperatury. Dlatego lepiej zrezygnować z narciarstwa, windsurfingu czy wspinaczki wysokogórskiej.

     

    Astma wysiłkowa

     

    U niektórych pacjentów to właśnie wysiłek fizyczny wywołuje napad astmatyczny. Niekiedy jest to jedyny czynnik powodujący zaostrzenie choroby. Stan ten nazywa się astmą wysiłkową. Nadreaktywne oskrzela reagują skurczem po około 5 minutach od zakończenia treningu, a utrzymywać może się on nawet przez godzinę. Jest to sytuacja bardzo uciążliwa, zwłaszcza dla osób chcących zachować dobrą kondycję fizyczną.

    Przyczyny tego wariantu schorzenia są nadal niepoznane. Rozważa się wpływ odwodnienia spowodowanego treningiem na wyzwalanie przez komórki zapalne mediatorów, powodujących zwężenie dróg oddechowych.

    Inna teoria zakłada, że przyspieszone wysiłkiem krążenie krwi doprowadza do przekrwienia i obrzęku błony śluzowej oskrzeli. Rozwiązaniem problemu jest wspomniane już wcześniej zastosowanie wziewnego leku rozkurczającego oskrzela o szybkim działaniu tuż przed rozpoczęciem treningu. Również i w tym przypadku nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do ćwiczeń. Trzeba zdać sobie sprawę, że zalety uprawiania sportu przewyższają ryzyko wynikające z choroby przy przestrzeganiu odpowiednich zasad i prawidłowym leczeniu choroby, dlatego też zaleca się osobom chorym regularną aktywność fizyczną.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.